Donderdag 30/06/2022

OpinieBret Stephens

Biden heeft gelijk: Poetin moet weg

null Beeld BELGAIMAGE
Beeld BELGAIMAGE

Bret Stephens is Pulitzer Prize-winnaar en columnist bij The New York Times.

Bret Stephens

Gewelddaden tegen burgers zijn vanaf het begin het visitekaartje van het bewind van Poetin geweest. Maar de wereld vindt het in het algemeen makkelijker om excuses te vinden om met hem samen te werken dan tegen hem in te gaan.

Eén voorbeeld: in 2015 haalde Duitsland ongeveer 35 procent van zijn aardgas uit Rusland. In 2021 was dat opgelopen tot 55 procent. Berlijn is nu een groot diplomatiek obstakel om Rusland zwaardere sancties op te leggen, en Duitsland blijft Russisch gas, olie en steenkool kopen, voor in totaal 2 miljard dollar per maand.

Om het simpel doch accuraat uit te drukken: Duitsland, dat zich jarenlang hevig verzet heeft tegen internationale druk om zijn afhankelijkheid van Russisch gas te verminderen, zit nu in de positie dat het de Russische staat financiert. Dat is geld dat de roebel boven water houdt en de oorlogsmachine van het Kremlin draaiende.

Maar dat veronderstelt dat je duidelijk formuleert wat de doelstellingen van het Westen in deze crisis zijn. Willen we nu vrede - of toch zo snel mogelijk? Willen we dat Oekraïne ontegensprekelijk zegeviert tegen Rusland? En willen we dat Poetin vertrekt?

Het voordeel van vrede nu – een staakt-het-vuren gevolgd door een onderhandelde overeenkomst – is dat het een onmiddellijk einde zou betekenen van zowel de gevechten als het risico op een ruimere oorlog. Dat is niet min, en de verleiding om die kans aan te grijpen zal groot zijn, zeker als Poetin alludeert op een escalatie die het Westen angst aanjaagt. Een extra verleiding is de aanname dat Rusland sowieso een ‘strategische nederlaag’ geleden heeft, waardoor een bestand zou neerkomen op een overwinning voor Oekraïne en het Westen, terwijl het Poetin de ‘uitweg’ biedt die hij nodig heeft.

Problemen met die handelwijze? Het zou de territoriale winst die Rusland geboekt heeft grotendeels consolideren. Het zou de Russische strijdkrachten de gelegenheid bieden om Oekraïense krijgsgevangenen te blijven mishandelen. Het zou Poetin in eigen land de kans geven om zichzelf te blijven presenteren als de overwinnaar. En hij zou eruit komen met de optie het conflict in de toekomst herop te starten – zoals gebeurde na de eerste invasie van Oekraïne in 2014.

De tweede optie is dat je helpt om Oekraïne een doorslaggevende militaire overwinning te bezorgen. Dat is meer dan de Russische troepen terugslaan in de buurt van Kiev. Ze moeten ook weggedreven worden uit elk gebied dat ze sinds februari hebben ingenomen, desnoods inclusief wat ze in 2014 veroverden.

Het zou leiden tot een maandenlange bloederige strijd en een klein maar reëel risico op een ruimere oorlog, en economische gevolgen op de lange termijn doordat het Westen los moet komen van Russische energie. Het betekent ook dat het Westen Oekraïne het soort wapentuig moet bezorgen dat het nodig heeft om de oorlog te winnen.

Critici zullen aanvoeren dat die optie de langetermijnbelangen van Oekraïne voorrang geeft op de onmiddellijke belangen van het Westen. Maar ook voor het Westen is het enorm belangrijk dat Rusland duidelijk verliest. Het zou het principe veiligstellen dat je grenzen niet hertekent door het gebruik van geweld. Het zou gelijksoortig avonturisme tegengaan, met name een Chinese poging om Taiwan in te lijven. Het zou autoritaire nationalisten die al dan niet verdoken Poetin steunen, gaande van Tucker Carlson bij Fox News tot Marine Le Pen in Frankrijk, terug in hun hok jagen.

Het zou ook Poetins politieke macht aanzienlijk ondermijnen. Als je beweert dat het Westen geen echt belang bij zijn val heeft, dan ga je ervan uit dat hij zich deze keer wel zal terugtrekken in zijn hoekje en de wereld met rust zal laten.

null Beeld ZUMA Press
Beeld ZUMA Press

Dat roept de ruimere vraag op wat het Westen nog kan doen om het vertrek van Poetin te versnellen. Als je dat onderwerp aanraakt, komt geheid de onnozele beschuldiging dat je aanstuurt op een regimewijziging, alsof iemand ernstig overweegt het 82nd Airborne in te zetten om het Kremlin in te nemen.

Maar er is wat Poetin betreft nog een heel gamma aan opties die het Westen nog niet ingezet heeft.

We kunnen Ruslands bevroren buitenlandse reserves en andere assets op een geblokkeerde rekening zetten om te gebruiken voor de heropbouw en de herbewapening van Oekraïne en de hervestiging van Oekraïense vluchtelingen.

We kunnen de desinformatiecampagnes van het Kremlin in het Westen tegengaan door zelf informatiecampagnes voor Russische burgers op te zetten, die vooral de corrupte manier waarop hun leiders hun rijkdom hebben vergaard uit de doeken doen.

We kunnen een ambitieus tijdstip instellen voor de uitvaardiging van sancties voor alle vormen van Russische energie-import.

Brussel kan Kiev uitnodigen voor een formeel toetredingsproces tot de Europese Unie als teken van morele solidariteit.

Geen van die maatregelen is op zich doorslaggevend om het regime van Poetin omver te werpen. Maar regimes die af te rekenen krijgen met militaire nederlagen, economische verarming en internationale marginalisering – zoals de Sovjet-Unie halverwege de jaren 80 en Argentinië na het fiasco op de Falklands – zijn de regimes die het grootste gevaar lopen omver te vallen.

De taak voor de regering-Biden is onze bondgenoten ervan te overtuigen die strategieën in te zetten, nu de gruwelen van Boetsja en andere plekken nog vers in het geheugen liggen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234