Zondag 19/01/2020

Opinie

Betonrot is doorgedrongen tot diep in ons fiscaal systeem

Meyrem Almaci. Beeld BELGA

Meyrem Almaci is voorzitser van Groen.

Ons fiscaal huis wankelt en oplapwerk is deze keer onvoldoende. Betonrot is doorgedrongen tot diep in ons fiscaal systeem. Swissleaks toont aan dat de omvang van belastingontduiking, actief georganiseerd door de banken zelf, nog groter is dan we al dachten. En unusual suspects als Nationale Bank gouverneur Luc Coene en minister van Financiën Johan Van Overtveldt erkennen (eindelijk) dat een tax shift onontkoombaar is. "Hoe meer tax shift, hoe beter," zei Coene zelfs.

The Times They Are a-Changin? Voorlopig veel woorden, maar weinig verandering. De tijd van treuzelen is echter voorbij. Nu is het aan de politici om het fiscaal huis grondig te renoveren. Drie cruciale werven moeten worden aangepakt: verschuiven, verwitten en vereenvoudigen. Een 3V-renovatie die meer is dan een likje verf op beschimmelde muur of een stelling om instorting te voorkomen. Strippen en opnieuw opbouwen, dat is wat politici moeten doen.

Alvast een belangrijke medestander zijn de burgers. De roep om eerlijke belastingen is nog nooit zo luid en massaal geweest. Die schreeuw om rechtvaardigheid dwingt ons, politici, om nu het fiscale huis grondig te renoveren, tot op de ruwbouw. Geen tijdelijk opsmukwerk. Michel I kiest echter voor oerklassieke antwoorden die de druk niet verleggen van de zwakkere naar de sterke schouders, maar van de zwakke linker naar de zwakke rechterschouder. Winst qua rechtvaardigheid: nul. Winst voor de lagere en middenklassen: nul.

Haar klassieke recepten zijn makkelijkheidsoplossingen: de BTW verhogen, accijnzen op diesel en huisbrandolie optrekken, hogere lasten heffen op spaarboekjes. Maatregelen waar u en ik niet aan kunnen ontsnappen. Aan de andere kant is er een oorverdovende stilte vanuit regeringskant over Swissleaks, weigert men transparantie te geven over deals met multinationals, brengt de strijd tegen fiscale fraude amper iets op en zit Didier Reynders klaar om een nieuw rondje fiscale amnestie door te duwen.

Een grondige renovatie kan snel gaan maar dan moeten er wel stappen gezet worden.

De eerste werf - verschuiven - begint met de invoering van een vermogenskadaster. De ruggengraat van de fiscale verschuiving is een eerlijke bijdrage van de grootste vermogens. Dat veronderstelt een vermogenskadaster, waarvoor er, zoals Luc Coene liet optekenen, technisch gewoon nog één extra stap gezet moet worden. Perfect haalbaar mits politieke wil. In ons model betaalt 75% van de burgers minder dan vandaag, 10% evenveel en de 15% grootste vermogens meer. Dit levert jaarlijkse een opbrengst van 3 miljard op voor de federale begroting. Als je weet dat de 10% grootste vermogens meer dan 800 miljard bezitten, dan is dit voorstel tergend haalbaar. De opbrengst hiervan investeren we in jobs. Geen lineaire lastenverlaging maar gericht op de laagste lonen waar, alweer volgens Luc Coene, de nood het grootst is en de impact qua jobcreatie het hoogst.

In een tweede beweging vernieuwen we ook de hele mobiliteitsfiscaliteit. Dat is de enige manier om de verkeersknoop te ontwarren die onze economie steeds meer in een wurggreep houdt. Het starre model van de salariswagen wordt volledig vervangen door een flexibel mobiliteitsbudget (verschuiving van 4 miljard) en de slimme kilometerheffing beloont wie verstandig de auto gebruikt.

Intussen hebben alle leaks en de ophef rond de rulings in ons land ons nog maar eens met de neus op de feiten gedrukt: ons belastingstelsel mist geloofwaardigheid en rechtvaardigheid. Dat is de verwittingswerf. Fiscale misdrijven verdienen ernstige straffen, die ook consequent worden toegepast. Het is onverdedigbaar dat onze eigen fiscale diensten zwartspaarders afschermen voor vervolging via een kluwen van ondoorzichtige regelingen 'à la tête du client', geflankeerd door een afkoopwet die een totale straffeloosheid creëert voor kapitaalkrachtigen. Hoe hoger de fraude, hoe strenger de behandeling, dat is de enige rechtvaardige regel. De verjaringstermijn voor fiscale fraude moet worden verhoogd en de middelen, mankracht en bevoegdheden van de controlediensten versterkt.

Vereenvoudiging is de derde werf. Ingewikkelde belastingstelsels zorgen er voor dat specialisten de mazen in het net vinden, terwijl de gewone burger en de KMO wel de volle pot betalen. Ook het wegwerken van de vele uitzonderingsregels en fiscale cadeautjes is een kwestie van rechtvaardigheid. Door te snoeien in de vele fiscale gunstregimes in de vennootschapsbelasting ontstaat ruimte om de tarieven te verlagen. Ingewikkelde fiscale aftrekken worden beter vervangen door kortingen op factuur, die sociaal veel rechtvaardiger zijn.

De roep om fiscale hervorming zal niet weggaan. Deze regering beloofde verandering. Onze 3V-hervorming toont dat het anders kan. Anders dan een platte BTW-verhoging die eens te meer lagere en middenklasse treft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234