Maandag 14/10/2019

Opinie

Beste Sam, het komt allemaal goed

Jan Huyse. Beeld Yann Bertrand

Jan Huyse (50) is oud-journalist, medeoprichter van Woestijnvis, ex-programmadirecteur bij VTM en nu zelfstandig mediaconsultant.

Sam Rijnders schreef in een donker opiniestuk (DM 3/3) zijn onvrede neer over jong zijn in 2015. In zijn betoog maakte hij, weliswaar fraai geformuleerde, bokkesprongen om van een zelfmoord tot zijn slotpunt te komen: de samenleving in verval is verantwoordelijk voor moord op zijn leeftijdsgenoten. Oei.

Rijnders begint zijn stuk met de zelfdoding van een leeftijdsgenoot. Tragisch, zoals elke zelfdoding. Maar het bruggetje dat hij maakt naar "gewenning" en "er is meer aan de hand" is een bruggetje te ver.

Socioloog Rijnders kent ongetwijfeld de cijfers en weet dat zelfdoding bij Vlaamse jongeren tussen 2000 en 2012 niet is toegenomen, als er al een trend is dan is het een daling (cijfers Agentschap Zorg en Gezondheid). En dat zelfdoding nu de eerste doodsoorzaak is bij jongeren is erg, maar ook hier is context belangrijk. Het betekent vooral dat andere doodsoorzaken (verkeer, ziekten) de afgelopen decennia fors zijn teruggedrongen. Beide feiten lijken niet te wijzen op een samenleving in verval, het tweede lijkt zelfs te wijzen op een samenleving die vooruitgaat.

Daarna volgt een opsomming van zaken die zijn generatie het geloof en leven in de samenleving moeilijk maakt. Het verbaast mij dat een hoog opgeleide Vlaamse jongeman zo blind is voor de buitenwereld en voor de geschiedenis.

Wij leven in een land waar onderwijs en gezondheidszorg van wereldklasse zijn, met een uitgebreid sociaal vangnet, een vrije pers, bloeiende jeugdbewegingen, een voorzitster van de Vlaamse Jeugdraad van Zimbabwaanse origine, een wijkend glazen plafond. Wat verzuurde burgers ook beweren, het is nu beter dan vroeger.

Of ziet hij het wel maar wordt zijn generatie er door verlamd? Want wat is "enger dan niets meer te winnen te hebben en alles te verliezen"? Wel, er is veel "enger": grootschalige armoede, manke gezondheidszorg, sharia of oorlog.

Daarnaast is er ook nog veel te winnen, de samenleving is niet klaar. Sociale ongelijkheid, het milieu, de derde wereld, dodelijke ziektes genezen, mobiliteit verbeteren, zelfdoding terugdringen, overheden moderniseren. Er zijn nog veel werven niet afgewerkt, er moeten er nog veel opgestart worden.

Hoe Rijnders er dan bij komt dat zijn generatie vooral rommel mag ruimen, want "om zelf wat op te bouwen rest er nauwelijks tijd en al helemaal geen geld", dat begrijp ik niet. Er is veel op te bouwen, er is plenty tijd (zeker voor een 27-jarige) en er is geld (de besteding ervan kan zijn generatie mee beïnvloeden).

Ik hecht zelf niet zo veel geloof aan de mantra's dat de Rijnders-generatie ongezien veel kansen krijgt aangereikt of dat je altijd werk vindt als je werk zoekt. Ik geloof dat je wat geluk moet hebben in het leven. Maar ik ben ervan overtuigd dat de rug afwenden, in een hoekje staan grienen en de samenleving van moord op jongeren betichten zeker niet de wegen zijn die leiden tot kansen, werk of geluk.

Tot slot: mijn wijze vader (ook een socioloog) wist het dertig jaar geleden al. Zijn zoon, die in de tweede helft van de jaren '80 de arbeidsmarkt betrad, moest weten dat hij tot dan een geprivilegieerd leven had geleid. Door de uitlopers van de crisis zou een job moeilijk worden en de levensstandaard van ons gezin zou ik nooit evenaren. Ik zou meer verliezen dan winnen. Maar dertig jaar later tel ik mijn zegeningen: fantastische jobs gehad, prachtige vriendschappen en een geweldig gezin. Het klinkt aanmatigend, maar, beste Sam, het komt allemaal goed. Echt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234