Vrijdag 22/11/2019

Uitkijkpost Joël De Ceulaer

Beste Rik Torfs, u wordt steeds vaker afgedaan als een wat zurige, bittere man

Beeld Studio Caro

Elk weekend schrijft Joël De Ceulaer een boze, bezorgde of blije brief aan de (m/v/x) van de week.

Beste Rik Torfs,

Als het maatschappelijk debat een voetbalcompetitie zou zijn – en soms scheelt dat niet veel – dan bent u deze zomer gedegradeerd van eerste naar tweede klasse. Was u tot voor kort een universele publiekslieveling, dan wordt u nu almaar vaker afgedaan als een wat zurige, bittere man met overtuigingen die de toets van het redelijke oordeel niet langer doorstaan. En eerlijk gezegd: ik heb dat zien aankomen. Maar ik denk wel dat u de schade nog kunt beperken, als u tenminste bereid bent om een christelijke aanbeveling van mijnentwege in overweging te nemen. Beschouw deze brief dus als mijn bescheiden bijdrage aan uw mogelijke rehabilitatie.

Uw publieke leven begon als een sprookje. Toen u op de mediaradar verscheen, was het meteen duidelijk dat men met u alle kanten uitkon. U was de ultieme uomo universale: buitengewoon geschikt voor een dure, geleerde uitleg over het Vaticaan, maar evenzeer om met een vikinghelm op het hoofd en een halfnaakte jongedame op de schoot flauwe mopjes te maken in een quizprogramma.

Schalkse ruiter

In ernstige debatten haalde de vorm het bij u meestal van de inhoud. Wat u precies zei, maakte niet uit: u veroverde de harten met een combinatie van ironie, zelfspot en een monkellachje dat een uitzonderlijk talent voor deugnieterij verraadt. U was de schalkse ruiter van de Vlaamse intellectuelen, de Witte van Sichem van de duidingsprogramma’s. Ook vestimentair belichaamt u de gewiekste Vlaamse schelm: in het pak, dat wel, maar sjofel genoeg, zodat u ook bij de duivenmelkersbond niet uit de toon valt.

Algauw liep het met uw populariteit een beetje uit de hand. Ik heb in mijn leven één keer zo hard gegild dat mijn buren de politie belden: toen ik u na de aanslagen van 22 maart 2016 zag opduiken als expert in een VTM-debat over terreur. Het onderwerp deed er op den duur niet meer toe: als Torfs er maar bij was. Ook in De afspraak bent u al zo vaak te gast geweest dat ik weleens heb gedacht dat barones Mia Doornaert en uzelf om beurten – en misschien soms ook samen – overnachten op een veldbedje onder de desk van Bart Schols, zodat u altijd klaar staat als een genodigde verstek laat gaan. U bent, eerwaarde professor, in de hemel, op aarde en op alle plaatsen. Zelfs Knack en Het Laatste Nieuws kan een mens niet meer lezen zonder frontaal op een tekst van uw hand te botsen.

Cheerleader Bracke

Voor de goede orde: ik doe daar mijn hoed voor af. Het is knap gedaan. Zoals Bart De Wever hét politieke fenomeen van de voorbije decennia is, bent u dat in de arena van het publieke debat – u hebt allebei trouwens dezelfde superfan: Siegfried Bracke, die vaak zó enthousiast doet over uw columns dat ik mij inbeeld dat hij zich al eens stiekem durft te verkleden als cheerleader, inclusief minirokje en pomponnetjes.

Maar deze zomer is de sfeer gekanteld. De echte fans blijven u trouw, maar er komt sleet op uw status van publiekslieveling. Steeds vaker ligt u onder vuur en ziet men u als een chagrijnig mannetje en exponent van het reactionaire denken. Dat moet hard aankomen. Maar het was, zoals gezegd, te voorspellen. Ik zie drie verklaringen.

De eerste twee zijn het brede publiek allicht niet opgevallen, maar hebben uw reputatie in beperkte kring geen deugd gedaan. Dat u Luc Sels, uw opvolger als rector van de KU Leuven, niet met een handdruk hebt verwelkomd in zijn nieuwe kantoor, was erg klein en onvolwassen. Dat u sinds uw vertrek als columnist bij De Standaard geen gelegenheid laat voorbijgaan om bitsig na te trappen, is ook treurig. Een gentleman kan tegen zijn verlies bij verkiezingen, en trapt zeker niet na bij verandering van opdrachtgever.

Hard rechts

Maar de belangrijkste verklaring voor uw lichte degradatie in de volksgunst bevindt zich op het vlak van uw ideeën. U hebt er, ergens in het recente verleden, voor geopteerd om niet langer te koketteren met dubbele bodems en gladde ironie. U verkiest steeds vaker de inhoud boven de vorm. Op zich is dat een verfrissende zet. Helaas komt het erop neer dat u altijd dezelfde kant van het politieke spectrum kiest: die van hard rechts, die van de winnaars. U bespot Anuna, u lacht Waalse politici uit, u hebt ooit ijskoud uitgehaald naar de ouders van Mawda – en u doet maar, vrijheid blijheid! Maar u laat zich allang niet meer betrappen op een mespuntje kritiek op de grootste partij van Vlaanderen – het is alsof uw tweets worden afgetoetst bij de N-VA-propagandadienst.

Voor iemand die zich als onafhankelijk denker wenst te positioneren, is dat moordend. Het levert goodwill op, dat snap ik – uw naam stond te blinken in de startnota van De Wever, met een studie die u hebt gedaan naar de erkenning van geloofsgemeenschappen – maar het is niet kranig. Altijd meedenken met de macht: Jezus vindt dat vast niet flink. Gelukkig is er in uw hemel meer vreugde over één zondaar die zich bekeert dan om 99 rechtvaardigen die geen bekering nodig hebben.

Mijn advies: sofort de biechtstoel in.

Christelijke groet

Joël De Ceulaer, senior writer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234