Woensdag 05/10/2022

UitkijkpostJoël De Ceulaer

Beste Rik Torfs, ik word bang dat u het pad van Baudet zult volgen

Rik Torfs Beeld Studio Caro
Rik TorfsBeeld Studio Caro

Elk weekend schrijft Joël De Ceulaer een licht satirisch getinte brief aan de (m/v/x) van de week. Door een technisch defect is er deze week geen audioversie.

Joël De Ceulaer

Beste Rik Torfs

Telkens als ik u schrijf, doe ik dat met een mengeling van sympathie en bezorgdheid. Dat is deze keer niet anders. Al slaat die bezorgdheid zo langzamerhand om in heftige ongerustheid. Als uw intellectuele ontsporing zich in dit tempo verder zet, dan sluit ik niet uit dat u bij een volgend televisieoptreden, als was u de Vlaamse Johan Derksen, recht in de camera zult kijken om uw middelvinger op te steken naar het establishment – zo diep bent u al in de fabeltjesfuik gezwommen. Maar omdat er meer vreugde is om één verloren gelopen denker die het rechte pad terugvindt dan om honderd geleerden met de gave des onderscheids, doe ik hierbij een laatste poging om u uit die fuik te bevrijden.

Cornflakes

Maar eerst even iets anders, om te bewijzen dat ook mijn sympathie voor u oprecht is. Ik heb, professor, lang gehoopt dat u de verrassingskandidaat zou zijn om de christendemocratie in Vlaanderen te redden. U hebt alles wat nodig is om cd&v uit het slop te tillen. Zo bent u, om te beginnen, zeer eloquent. Ook uw zelfverzekerde toon en timbre zouden een magnetisch effect hebben op de kiezer: zelfs als u de ingrediënten van een doos cornflakes voorleest, kan de indruk postvatten dat u het raadsel van de kosmos onthult. Ook niet te veronachtzamen, ten slotte, is uw vertrouwdheid met het platteland. Ja, u bent een man van De Wereld, maar u woont op De Buiten. Tijdens uw dagelijkse wandeltocht deelt u op Twitter weleens een foto van een bos, een akker of een uitgestrekte weide. Soms valt er een rund waar te nemen.

Die nabijheid is een troef. U staat dicht bij boer en dorpeling, de twee profielen waaraan cd&v zich nog vastklampt. Als cd&v-voorzitter had u Vlaanderen bij wijze van stunt te paard kunnen doorkruisen – een schalkse ruiter die bij elke afspanning halt houdt voor haver, water en een borrel met de lokale waard en stamgasten. Doch het heeft niet mogen zijn. U keert niet terug naar de politiek. Tenzij u straks alsnog een plannetje in de mouw blijkt te hebben.

Desinformatie

Ik sluit dat niet uit, want u hengelt de laatste tijd erg opvallend naar de volksgunst. Wat ons bij de fabeltjesfuik brengt, waarin u gevangen zit. Uw jongste passage in De afspraak laat geen andere conclusie toe. U zat daar om te verdedigen dat Tegenwind, een documentairereeks die desinformatie over corona verspreidt, de publieksprijs had gewonnen bij de Ultima’s. Dat u het concept van de publieksprijs verdedigde, tot daaraan toe. Dat mensen de noodzaak voelen om gesprekken met coronasceptici te filmen, ook daar is niets mis mee. Ik ben voorstander van een maximale invulling van het recht om vrijuit te spreken. Het probleem was dat u het deed voorkomen alsof de lui die in Tegenwind het woord nemen, een nuttige bijdrage leveren aan het debat. Dat doen ze niet. Ze verkopen – ik citeer nu topwetenschappers – “gevaarlijke onzin”. Toch vond u dat het programma de verdienste heeft “verkokerd eenheidsdenken” te hebben uitgedaagd. U drong aan op een eerlijk debat. Terwijl op de website Tegenwindmolen al lang alle fouten uit Tegenwind, minuut per minuut, worden weerlegd.

Waanidee

U was niet aan uw proefstuk toe. U ondertekende eerder al het Wintermanifest, waarin het coronabeleid en de experts die erbij betrokken waren, onder vuur werden genomen. Wat oké is, zolang het maar onderbouwde kritiek betreft – die is er meer dan genoeg – en geen vage veralgemeningen en holle slogans. Dat u als ondertekenaar van dat manifest nu ook de brug slaat met de geïnterviewden in Tegenwind, baart zorgen. De echte experts zijn moe van twee jaar harde strijd. Nu het gevaar eventjes is gaan liggen, springen de twijfelzaaiers in het gat. En zo belanden sommigen in de fabeltjesfuik, waar het ene waanidee uitmondt in het andere, tot mensen die erin vastzitten de gekste dingen geloven. Vergelijk het met een sekte.

Het ergste is: de twijfelaarzaaiers – merchants of doubt die zelfs de vaccins verdacht maken – winnen steeds meer aanhang. Dat maakt het zo verleidelijk: ze scoren meer likes dan ooit op sociale media. In Nederland heeft Thierry Baudet er zijn politieke handelsmerk van gemaakt. Hij leeft al in complotland, de fuik heeft hem verzwolgen. Hij denkt dat een elite uit is op een Great Reset van de wereldorde. Dat soort overtuigingen gaat bij velen gepaard met openlijk antisemitisme en het geloof in shapeshifters: het idee dat wij bestuurd worden door reptielen die in mensen kunnen veranderen.

Straaljagers

Ik word bang, professor, dat u het pad van Baudet zult volgen. U kent de boutade: always keep an open mind, maar nooit zo open dat je hersens eruit vallen. Want voor je het weet geloof je dat de maanlanding in scène gezet was, dat we door straaljagers besproeid worden met vergif en dat er elke week kinderen naar Rome worden afgevoerd om misbruikt te worden door de paus. Onzin, zegt u? Goh, een eerlijk debat dringt zich toch op.

Wetenschappelijke groet

Joël De Ceulaer, senior writer

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234