Maandag 06/07/2020

Opinie

Beste minister, beste management van Levanta: steek uw kop niet in het zand

Didier Moray.Beeld rv

Didier Moray is voormalig directeur welzijnsvoorziening van de Broeders van Liefde, medewerker studiedienst sp.a en kandidaat sp.a Gent (plaats 48)

De Broeders van Liefde bevinden zich alweer in het oog van de storm, en meer bepaald de afdeling Levanta in Zelzate. Mensonterende praktijken ten aanzien van heel kwetsbare, vaak getraumatiseerde vrouwen zagen deze week het daglicht. Het raakt diep en het doet pijn. Ruim 25 jaar maakte ik deel uit van de Broeders. Niet alleen als medewerker, maar ook als 'echte' broeder. Intussen heb ik al lang mijn kap over de haag gegooid, maar ik blijf nauw betrokken. Het engagement van de Broeders blijft ook het mijne: mensen die door iedereen zijn opgegeven opnieuw opnemen in datzelfde leven. Toch overvalt mij nu een fundamenteel onbehagen. Niet alleen door de lauwe reactie van de instelling zelf op de mensonterende behandeling, maar ook door de even lauwe reactie uit de politiek en de betrokken beleidsvoerders.

Toen ik als jonge gast begin jaren 90 in opleiding was, verdiepte ik mij in de geschiedenis van de Broeders. Een van de historische verwezenlijkingen was dat juist zij de 'geesteszieken' bevrijdden van de ketenen uit de kerkers van het Geeraard de Duivelsteen in Gent. Revolutionair! En vandaag, anno 2018, lezen we praktijken die refereren aan die tijd. Hoe onderbouwd een therapeutisch model ook moge zijn, deze feiten kunnen we gewoon niet verantwoorden. Te veel verantwoorden leidt tot aanvaarding. Aanvaarding leidt tot excessen. En excessen houden ons weg van de essentie van een samenleving: een menswaardig leven voor iedereen, hoe kwetsbaar dat leven ook is.

De medewerkers van Levanta uitten een noodkreet, omdat ze ervan overtuigd zijn dat een grote groep vrouwen dat in eigen naam niet kon. Die noodkreet was simpel: 'Help ons, want het gaat niet meer.' Van beleidsvoerders verwacht je dan een begripvolle reactie, als teken van steun. Helaas schilderde bevoegd minister Maggie De Block (Open Vld) de noodkreet meteen af als een indianenverhaal. Hopelijk is dat dit niet de houding waarmee de minister straks het overleg met het management en het personeel zal voeren. Want als ze voor deze doelgroep kwaliteitsvolle hulpverlening wil bieden, zal ze moeten luisteren naar wat patiënten en hun rechtstreekse zorgverleners elke dag ervaren.

Bevel is bevel

Daar ligt vanzelfsprekend een verantwoordelijkheid voor het management van Levante. Het is verontrustend om te lezen dat medewerkers zich niet veilig voelen, wanneer ze hun zorgen willen uiten. Het is even verontrustend dat de hoofdarts een repressief behandelmodel als norm verdedigt. Op basis van de getuigenissen ontstaat minstens de indruk dat elke handeling op zijn 'bevel' kwam. Hebben we niet dringend nood aan een model waarbij beslissingsbevoegdheden niet uitsluitend bij één persoon (in casu de hoofdarts) liggen, maar bij een multidisciplinair team dat bijstuurt wanneer nodig? Enkel zo zal op tijd de noodzakelijke reflex komen dat wat 'gangbaar' is allesbehalve zaligmakend is.

Maar er ligt ook een verpletterende verantwoordelijkheid bij de minister zelf. Tot vandaag ontbreekt nog altijd een wettelijk kader voor deze specifieke vorm van hulpverlening: een kader dat niet alleen rechtszekerheid, maar ook zorgzekerheid biedt. Voor patiënten, voorzieningen en medewerkers. Zorgzekerheid in de vorm van voldoende personeels- en werkingsmiddelen die alternatieven voor isolatie in de praktijk mogelijk maken. Met een visie ook die een kwaliteitscontrole invoert die ondersteunend en proactief is en niet enkel optreedt wanneer het te laat is.

Beste minister, beste management van Levanta: steek uw kop niet in het zand. Toon u kwetsbaar, benoem wat fout is en ga vooral niet uit van uw eigen grote gelijk. Want het is niet uw gelijk, maar het gelijk van kwetsbare vrouwen dat er nu alleen toe doet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234