Donderdag 11/08/2022

#uppercutbxl

Beste meneer Van Grieken, ik wil het met u eens over de toekomst hebben, en niet over vroeger

Joost Vandecasteele.  Beeld Diego Franssens
Joost Vandecasteele.Beeld Diego Franssens

Joost Vandecasteele is schrijver-performer. Speciaal voor de nieuwe debatreeks van De Morgen #uppercutbxl daagde hij Tom Van Grieken uit voor een gesprek.

Joost Vandecasteele

Beste meneer Van Grieken,

Eerst een paar proficiats. Om te beginnen, proficiat voor Trump. Eerlijkheid gebiedt mij te erkennen dat uw partij als enige in dit land in zijn slaagkansen geloofde, meer dan Trump zelf, en dus proficiat met de overwinning van de zelfverklaarde stille meerderheid die blijkbaar 30 procent van de Amerikaanse kiezers omvat.

Maar ook proficiat met uw persoonlijke overwinning als voorzitter, met 93 procent van de stemmen. Ik wou zelf ook kandidaat zijn, maar enkel leden mochten meedingen naar het voorzitterschap, om jullie eigen versie van Trump te vermijden, vermoed ik. Dus laten we dit eerste Uppercut-debat beschouwen als het voorzittersdebat dat toen had moeten plaatsvinden. En geen debat over ouwe koeien uit spreekwoordelijke sloten, zoals het cordon sanitaire of het 70-puntenprogramma of zelfs over het recente verleden en die Griekse neonazi's. Nee, ik wil het over de toekomst hebben.

Wat hebt u in de aanbieding? En alstublieft, kom niet af met 'een beetje zoals vroeger'. Want als sciencefictiongeek vind ik vroeger duizendmaal minder interessant dan later, alleen al omwille van het feit dat de toekomst nog maakbaar is, ondanks enkele beloftevolle ontwikkelingen inzake tijdreizen. Het drukt ook op mijn gemoed hoe ik her en der futuristische glimpen van een spannende toekomst opmerk, maar in een land lijk te leven dat in een constante herhaling van oude ideeën inzake mobiliteit, veiligheid en stedenbouw verwikkeld is. Alsof we blijven trappelen in een soort stasis van de jaren 80, met iets meer gadgets. Het maakt mij moedeloos hoe deze terughoudendheid naar de toekomst ons wordt aangesmeerd als 'gezond verstand', hoe we vastzitten in een perpetuum mobile van dezelfde discussies en dooddoeners, zoals 'de gewone man ligt daar niet van wakker'.

Joost Vandecasteele. Beeld Eric de Mildt
Joost Vandecasteele.Beeld Eric de Mildt

Ik zou nog andere politieke partijen kunnen viseren en hun conservatisme in vraag kunnen stellen. Maar ik kies uw partij, omwille van haar grote aanwezigheid in mijn leven en haar onwil om mij ooit als haar doelgroep te zien. Maar vooral omdat uw partij zich nog het meest durft op te werpen als de beste behoedster van de behoudsgezinde burger.

In mijn identiteit als sciencefictiongeek definieer ik die behoudsgezindheid als een vorm van zelfverantwoording, een menselijke noodzaak om zichzelf als de norm te zien. Maar zichzelf als de normale beschouwen, betekent automatisch de ander als abnormaal zien.

Deze zelfverantwoording is uitgegroeid tot een natuurkracht krachtiger dan de zwaartekracht. Het blijft wonderbaarlijk hoe een mens in staat is zichzelf wijs te maken dat hij of zij toch iets meer mag dan de ander. Je kunt dat bezien als hypocriet egoïsme of als een overlevingstactiek, want 'iedereen doet het.' En die zelfverantwoording om jezelf belangrijker te achten, wordt ook vaak gestaafd met een resem argumenten. In mijn ervaring als Brusselse burger heb ik gemerkt dat de meest voorkomende drogreden om meer te mogen dan de ander uit drie categorieën bestaat, zijnde een job bezitten, een penis bezitten en een god bezitten. Soms een combinatie van de drie.

Misschien denkt u nu: 'Ah, religie, plug die micro maar in!' Daar wil ik het echter niet met u over hebben. Niet uit relativisme of politiek correcte naïviteit. Wel omdat het van alle onderwerpen het saaiste is, als een quizshow met op elke vraag hetzelfde antwoord.

Ik ben veel meer geïnteresseerd in een veel destructiever geloof, namelijk dat van de zelfverantwoording en hoe die het meest gebruikt wordt door de agressieve idioot. En hoe we onze samenleving vormgeven aangepast aan de agressieve idioot. Dat zijn invloed op verkeer, veiligheid, privacy en grootstedelijkheid zo zwaar doorweegt en opnieuw een argument wordt om een agressieve idioot te blijven. Want we zijn allemaal al in contact gekomen met de agressieve idioot, we herkennen zijn triomfantelijke blik wanneer hij ons bang heeft gemaakt. We herkennen zijn blik van onaantastbaarheid wanneer hij weigert de verkeersregels te volgen. We herkennen zijn woedende blik wanneer hij overtuigd is dat een geste aan een ander een nederlaag voor hem betekent.

Maar ik ben het beu, dat zijn stem, zijn gal, zijn starheid, zijn onwil, zijn domheid, zoveel impact en aandacht verdient. Dat kan het plan toch niet zijn? Om elke visionaire gedachte te laten saboteren omdat genoeg agressieve idioten het niet snappen en omdat ze hun onbegrip interpreteren als een belediging? Hebben we echt het vermogen om te provoceren verloren, nu kritiek steeds vaker geïnterpreteerd wordt als een belediging? Waarom is onze eerste ingeving steeds meer om iets te verbieden in plaats van het belachelijk te maken?

Ik wil met u in debat, al lang, nog voor er sprake was van brexit of Trump. Omdat ik mij daartoe genoodzaakt voel als deel van een artistieke wereld die door uw partij misprezen wordt. Omdat ik mij als eeuwige minderheid verplicht voel u ervan te overtuigen dat de meerderheid geen alleenrecht op gelijk hebben bezit. Maar vooral omdat ik als Vlaamse telg uit een flamingante omgeving woonachtig in de Vlaamse hoofdstad vanuit uw partij zo weinig betrokkenheid voel voor mijn omgeving. Alsof u Brussel reeds heeft opgegeven.

Groetjes en kusjes,

Joost Vandecasteele

Lees ook het stuk van Tom Van Grieken: Wel, de toekomst, die behoort ons toe, en daarmee bedoel ik de terecht boze burgers

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234