Maandag 28/11/2022

UitkijkpostJoël De Ceulaer

Beste Liesbeth Homans, gelieve het infantiele woord ‘papa’ niet meer te gebruiken

Liesbeth Homans. Beeld Mellon
Liesbeth Homans.Beeld Mellon

Elk weekend schrijft Joël De Ceulaer een licht satirisch getinte brief aan de (m/v/x) van de week. Hier kunt u die brief lezen of beluisteren.

Joël De Ceulaer

Beste Liesbeth Homans

Ik vergelijk de kermis in het Vlaamse halfrond tegenwoordig graag met die Netflix-reeks over seriemoordenaar Jeffrey Dahmer, die zijn slachtoffers achtereenvolgens drogeerde, wurgde, seksueel misbruikte, aan stukken hakte en zaagde, en soms zelfs een beetje opat: het is niet om aan te zien, en toch blijf je kijken. Zonder al te veel emoties, welteverstaan, want anders komt je mentale gezondheid in gevaar.

Enfin, bij Dahmer valt dat nog mee, maar de Vlaamse politiek stelt de burger tegenwoordig danig op de proef - eigenlijk zou de integrale populatie op doktersbevel vier weken moeten kunnen rusten, na wat we de laatste tijd allemaal aan waanzin te verstouwen hebben gekregen. Met als jongste toppunt minister-president Jan Jambon die domweg live op televisie verklapt dat hij zijn chauffeur weleens aanspoort om met doodsverachting door de bochten te scheuren - vooral als hij snel thuis wil zijn om met eigen ogen te kunnen zien wat hij op televisie allemaal domweg heeft verklapt, neem ik aan, en ook om te turven hoe vaak hij zich heeft verdingest.

Feministisch

Ook úw recente uitschuiver kon weer tellen, qua niveau. Terwijl een oppositielid terechte bemerkingen formuleerde bij de Vlaamse kinderopvang en vroeg wie er bij plaatstekort of sluiting op de kinderen zou passen, begon u luidkeels te gillen, als hing u aan de tapkast in een dokwerkerskroeg: “Bij de papa!” Even vreesde ik dat u daar nog aan zou toevoegen: “Tournée générale!” Maar die “papa” van u - enfin, die van uw kinderen - volstond al voor een golf van enthousiasme bij de leden van meerderheid.

Ja, het was lachen. Ook voor een paar ministers, die allicht een feministische boodschap in uw gebrul meenden te ontwaren - het zijn complexe en fluïde tijden voor iedereen. Zelf probeerde ik zo onverschillig en sereen mogelijk te blijven. Dat lukte tot op zekere hoogte, vooral dankzij jarenlange gewenning. Wie zich aldoor blootstelt aan de Vlaamse politiek, wordt niet meer zo gauw aan het wankelen gebracht. Het is alles van een troosteloosheid die alleen Hugo ‘Het is altijd een beetje herfst’ Camps in woorden kan vatten.

Misschien moet ik eens vier weken in een kunstmatige coma, om af te kicken, want ik voel dat de onverschilligheid dreigt toe te slaan. Echt, het kan me soms geen ruk meer schelen. Al sprong u tijdens een plenaire zitting plots op uw tafel om de French cancan te dansen, al bracht u in uw hoedanigheid van parlementsvoorzitter een polonaise op gang, al stelde u voor om de vergaderingen eens per maand te vervangen door een heruitgave van HT&D, het fameuze moppenprogramma met Jacky Lafon en wijlen Walter Capiau - ach, ik zou het allemaal onverstoorbaar gadeslaan en ondergaan. U doet wat u niet laten kan.

Ik ben murw.

Houtblokken

Op één gevoelig puntje na. Dat ene woord - dat ene familiaire, infantiele woord - had u niet mogen gebruiken. Iedereen heeft een grens en ik trek die bij het gebruik van ‘papa’ in de publieke ruimte. Als ik volwassen mensen iemand ‘papa’ hoor noemen die niet hun eigen vader is, dan wordt de Jeffrey Dahmer in mij wakker en moet ik houtblokken gaan klieven om niet tot onmiddellijke ontploffing over te gaan. Laat het hier nog eens ondubbelzinnig geschreven staan: ‘papa’ is een aanspreektitel die je alleen gebruikt voor het mannelijke individu dat je heeft verwekt en/of opgevoed. Kinderen zeggen ‘papa’ tegen hun vader - zij mogen dat doen tot ze bejaard zijn, eventueel tot op het sterfbed van betrokkene, maar daar houdt het onherroepelijk op. Papa is iets persoonlijks, intiems, iets voor thuis.

Je collega of baas of buurman of vriend of welk mannelijk wezen in je omgeving dan ook is of wordt geen ‘papa’, maar ‘vader’. Ik zal mij niet bemoeien met uw privéleven, maar op het publieke forum, zeker in het Vlaams Parlement, verwijst u derhalve - zelfs als het over uw eigen kinderen gaat - naar hun ‘vader’, niet naar hun ‘papa’.

De conservatieve denker Theodore Dalrymple, erg geliefd bij de Vlaams-nationalistische brigade, zou al dat kleffe ‘ge-papa’ sentimentalistisch noemen. Het vergt geen acrobatisch denkwerk om te begrijpen dat ‘papa’ en ‘mama’ babywoordjes zijn: twee keer de kin laten zakken terwijl je de simpelste der klinkers uitstoot en klaar is Keesje. Pa-pa. Ma-ma. Daar begint het mee, om te evolueren richting ‘erfenisbelasting’ en ‘begrafenisondernemer’.

Bierkaai

Maar ik vrees dat de kindsheid zich als een olievlek over ons taalgebruik zal verspreiden. Dat we ‘partner’ ooit vervangen door ‘poepie’, ‘sjoeke’ of ‘schatje’. Dat we ons nageslacht niet langer ‘kinderen’ noemen, maar ‘patatjes’ of ‘bollekes’. En ‘geld’ gewoon ‘centjes’.

Strijden voor keurig taalgebruik is beuken tegen de bierkaai, dus ik maak mij geen illusie over de impact van deze brief. Het zij zo, ik aanvaard dat. Zolang Vlaanderen - om even terug te komen op de kern van de zaak - maar genoeg bollekesopvang voorziet voor papa’s en mama’s met weinig centjes en geen sjoeke.

Koddige groetjes

Joël De Ceulaer, senior writer

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234