Donderdag 08/12/2022

UitkijkpostJoël De Ceulaer

Beste lege brooddoos, het debat over schoolmaaltijden brak deze week mijn hart

Elk weekend schrijft Joël De Ceulaer een licht satirisch getinte brief aan de (m/v/x) van de week. Hier kunt u die brief lezen of beluisteren.

Joël De Ceulaer

Beste lege brooddoos

Normaal gesproken heb ik een hekel aan sentimentalisme, waarbij men elkaar probeert te overtroeven met de nobelste en hevigste emoties. Interviewers die op televisie steevast naar de traan hengelen, zou ik graag op een kanon steken. En als ik bij een krantenartikel op de achtergrond een viooltje hoor jammeren, stop ik met lezen. Maar deze week werd het zelfs mij te veel. De gedachte dat duizenden kinderen in Vlaanderen elke dag met ú in hun boekentas naar school moeten - en zonder hulp ’s middags dus niets te eten hebben - greep me dinsdag ineens snoeihard bij de keel en liet me niet meer los. Ik was me van uw bestaan uiteraard al langer bewust, maar het zoveelste debat over schoolmaaltijden brak mijn hart. Vandaar dit stukje. Het moeten niet altijd suffe ministers of dito academici zijn - deze week schrijf ik naar een lege doos in de meest letterlijke zin des woords.

De toon van het debat werd gezet door minister Ben Weyts en psycholoog Wouter Duyck. Dat olijke duo vindt, conform de volgevreten Vlaamse onderbuik, dat kinderen voeden de verantwoordelijkheid van de ouders is, en niet die van de school. Meer woorden maakte Weyts er niet aan vuil, zijn brooddoos met debatfiches was wellicht nog onderweg.

Dierlijk

Maar Duyck ging voluit. Volgens de professor mag “dat gedoe” over schoolmaaltijden wel eens ophouden. Met een metafoor uit het dierenrijk - allicht omdat het over armen ging - schreef hij: als ouders “hun primaire, dierlijke functie” niet meer kunnen vervullen, dan hoeft de staat dat niet in hun plaats te doen. In de twist die zich op Twitter ontspon tussen Duyck en de liberaal Jean-Jacques De Gucht, die de kwaadste niet is, schreef de psycholoog het woord ‘Staat’ met hoofdletter. Snap ik ook wel: hij deelt aan de UGent een kantoor met Mattias Desmet, ze zijn allebei bang voor een autoritair systeem. Desmet denkt dat corona het voorwendsel is, Duyck ziet de schoolmaaltijd als een weg naar het totalitarisme.

Voor u denkt dat ik Duyck niet naar waarde schat, wil ik even bevestigen dat ik zijn streven naar excellentie volmondig deel. Duyck is, dat siert hem, een man van de volksverheffing - een academicus die echt iederéén wil bereiken. Dat merk je als hij op televisie komt en geen deftig Nederlands, maar plat West-Vlaams spreekt, om met zijn inzichten ook lieden in de verste uithoeken van het land te verlichten. Nu we toch de sentimentele toer opgaan: telkens als ik hem bezig hoor, krijg ik van zoveel eenvoud een stofje in mijn oog.

Psychiater

Maar in het debat over kinderen die de hele dag op hun honger moeten zitten, was hij mij snel kwijt. Terwijl De Gucht de beschikbaarheid van een deftige schoolmaaltijd vurig bleef verdedigen, begon bij Duyck het potje over te koken. Men moet de mensen geen vis geven, schreef hij, men moet ze potverdorie leren vissen! En als men die maaltijden invoert om leerwinst te boeken, zijn er andere ingrepen die meer zoden aan de dijk zetten! Een betere geestelijke gezondheidszorg, bijvoorbeeld. Ik probeerde mij voor te stellen wat hij precies bedoelde. Moeten we kinderen die honger lijden naar de fabriek sturen, zodat ze zelf hun kostje kunnen verdienen? Of moeten we ze twaalf beurten bij de psychiater cadeau doen, zodat ze tenminste al eens kunnen práten over hun honger? Ik werd er wat mottig van, zo mottig dat mijn maaginhoud zich langzaam een weg naar boven begon te banen.

Ter verdediging van Duyck: toen hij gaandeweg wat begon na te denken over de kwestie, ging het hem over de geldverspilling die het zou betekenen als álle kinderen gratis zouden eten in hun school. Daar heeft hij een punt, maar de oplossing is simpel: bied die maaltijd aan, maar verplicht hem niet, en laat wie kan betalen, dat doen via de schoolfactuur. Hopla, probleem opgelost, en alle buikjes vol! En u hebben we niet meer nodig - u wordt voortaan de toegang tot alle klaslokalen, refters en belendende percelen ontzegd.

Stoefspreuk

En dat is dan nog een oplossing waarover ik een halve seconde heb nagedacht. Stel je voor wat een minister met een kabinet vol adviseurs allemaal zou kunnen doen als hij zich er eens grondig in verdiepte. Of een academicus die zich zou informeren bij collega’s die iets afweten van armoede, omdat ze dat complexe fenomeen - ik roep maar wat - bestudeerd hebben. Eén ding staat vast: er zouden geen kinderen hongerig in de klas zitten. De school is niet de plek waar men dit probleem naar de ouders mag doorverwijzen, de school is bij uitstek de plek waar dit moet worden aangepakt. In veel scholen gebeurt dat ook. Maar of je honger lijdt of niet, mag niet afhangen van de school waar je toevallig zit.

Weet u wat er in Duyck zijn Twitter-bio staat? Een Italiaanse stoefspreuk: “Mangia bene, ridi spesso, ama molto.” Achterstevoren vertaald: “Heb veel lief, lach vaak, eet goed.” Het staat er echt. Boven die laatdunkende tweets over honger op school.

Het publieke debat in Vlaanderen is soms een boertige farce.

In alle geval: weg met u!

Joël De Ceulaer, senior writer

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234