Dinsdag 18/06/2019

Uitkijkpost

‘Beste John Crombez, u zult smeken, kruipen en bedelen om te mogen meebesturen’

Beeld Studio Caro

Elk weekend schrijft Joël De Ceulaer een boze, bezorgde of blije brief aan de (m/v/x) van de week.

Beste John Crombez

Ik verklap geen staatsgeheim als ik hier even aanstip dat er aan u geen professioneel taalvirtuoos verloren is gegaan. Net als bij uw voorgangers aan de top van de sp.a lijkt de hersenregio waar het retorisch vermogen zich schuilhoudt ook bij u met chirurgische precisie verwijderd. De woordenvloed die u pleegt te produceren lijkt op een puzzeldoos die gewoon is leeggekapt: de luisteraar moet zelf de woorden op de juiste plaats zetten – erg hip en interactief qua format, maar verkiezingen win je er niet mee. Journalisten die u komen interviewen, weten dat ze van tevoren best een stevige vitaminekuur volgen, om tijdens het gesprek te allen tijde de focus te kunnen bewaren en niet onverhoeds in te dommelen. Mocht u nog een campagne-ideetje zoeken: een podcast waarin u het sp.a-programma voorleest, zou gretig aftrek vinden bij mensen met slaapproblemen.

En toch schrijf ik deze brief niet om voor de zoveelste keer een beetje gratuit met u te spotten, maar om te melden dat u dinsdag mijn ontzag hebt afgedwongen. U hebt aan de vooravond van woensdag 1 mei, tijdens een interview met Annelies Beck in Terzake, een topprestatie geleverd. Een linguïstische topprestatie nog wel, die door iedereen los over het hoofd werd gezien. U weet meteen wat ik bedoel: het gaat over uw ‘quasi’, die sluw bedachte, zeer beredeneerde, listig geplaatste ‘quasi’ toen u op de vraag of u straks kunt samenwerken met de N-VA antwoordde: “Dat is quasi onmogelijk.”

Nodeloos betweterig

De eerste die dacht dat hij op Twitter de slimmerik kon uithangen, was een redacteur van De Standaard. Onze concullega’s zijn geweldig rechtschapen en sympathiek, maar – om eerlijk te zijn – vaak nodeloos betweterig. Volgens Bart Dobbelaere had u taaladvies nodig, want u zegde niet wat u bedoelde: in het Standaardnederlands betekent ‘quasi’ immers ‘schijnbaar’ of ‘zogenaamd’, en niet – zoals in het Belgisch Nederlands – ‘bijna’ of ‘zo goed als’, wat ongeveer het tegenovergestelde is. Als iets in correct Nederlands ‘quasi onmogelijk’ is, kun je er donder op zeggen dat het zal gebeuren. Als iets in het Vlaamse tussentaaltje ‘quasi onmogelijk’ is, dan komt er waarschijnlijk niets van in huis.

In De Standaard kregen we donderdag de tweede interpretatie opgelepeld. Sterker nog: men had in het bewuste citaat uw ‘quasi’ gewoon vervangen door ‘zo goed als’ en deed het voorkomen dat u een progressieve samenwerking verkiest. Dat was erg behulpzaam van onze collega’s, gelet op het feit dat uw slinkende achterban de N-VA niet lust, maar klopt het ook? Zou iemand écht geloven dat u na 26 mei uw vel zo duur zult verkopen dat een coalitie met de N-VA welhaast, schier, praktisch, bijna, zo goed als onmogelijk is? Nieuwsflash: nee, niemand gelooft dat. U zult, zoals in Antwerpen vorig jaar, smeken, kruipen en bedelen om te mogen meebesturen. En als men u confronteert met die ‘quasi onmogelijk’ van afgelopen dinsdag, zult u met een grijns antwoorden: “Begrijpt u geen Nederlands, misschien?” Slim, hoor. Mijn complimenten!

Iets minder enthousiast was ik over die valse volkse toets in uw 1 mei-speech, diezelfde avond. Behalve voor hogere lonen, hogere pensioenen, een hogere staatsschuld en gratis kaviaar voor iedereen, pleitte u ook voor een verlaging van de btw op elektriciteit – in uw woorden: op den ellentrik. Na het Standaardnederlands en het Belgisch Nederlands bestaat er nu blijkbaar ook al zoiets als Socialistisch Nederlands, waarmee u het wellicht gemunt hebt op de werkmens, die u hoopt te kunnen terughalen door hem in zijn eigen tuttefruttaaltje toe te spreken – “Kameraden, als ge een te kleine pree hebt, moogt ge met uw valling straks verniet naar den doktoor!” Het is niet verboden om zo te praten – we doen het allemaal weleens – maar voor een toppoliticus in functie is het ongepast.

Een zwalpend schip

De waarheid is, mijnheer Crombez, dat u danig in de knoei zit. Uw partij is een schip dat al zo lang zo hard zwalpt dat de meesten van uw kiezers – behalve uw eigen partijleden, hun naaste familie en de redactie van De Standaard – allang overboord zijn geslagen. Een losse greep uit de koerswijzigingen. Hoofddoek uit, hoofddoek aan. Grenzen open, grenzen dicht. Supergroen, superrood. Langer werken, korter werken. Grondwet herzien qua levensbeschouwelijk onderwijs, grondwet net niet herzien qua levensbeschouwelijk onderwijs. Kindergeld afpakken, kindergeld niet afpakken. Geen cumul, toch wel cumul. Gratis bus voor senioren, niets gratis bus, gratis bus voor junioren. De bochten zijn zo bruusk dat zelfs Greta Thunberg ook die zeker niet met het blote oog kan waarnemen.

Daarom gebruikt u nu die tjeventaal waar u alle kanten mee uitkunt. U houdt de linkse deur open en lonkt tevens naar N-VA. Ziedaar uw droeve lot, mijnheer Crombez: sp.a is nu officieel de nieuwe CD&V geworden. Ik ben quasi zeker dat u met die gloednieuwe positionering gewéldig goed zult scoren.

Met alle hoogachting

Joël De Ceulaer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden