Donderdag 22/10/2020

UitkijkpostJoël De Ceulaer

Beste Etienne Vermeersch, de wereld was een betere plek mét u dan zónder u

Etienne VermeerschBeeld Studio Caro

Elk weekend schrijft Joël De Ceulaer een boze, bezorgde of blije brief aan de (m/v/x) van de week. Hier kunt u die brief lezen of beluisteren.

Beste Etienne Vermeersch

Het zal velen verrassen, omdat ik op deze plek vaak een strenge, soms wat onbeschaafde toon hanteer – maar vandaag zou ik mijzelf een toets van meligheid willen veroorloven. U bent nu ruim anderhalf jaar dood en het overkomt mij steeds vaker, professor, dat ik u mis, dat ik ondervind dat de wereld mét u een betere plek was dan de wereld zónder u. De aanleidingen die de realiteit biedt om wat verdrietig aan u te denken, worden steeds talrijker. Deze week heb ik drie keer geroepen: “Was de professor hier nog maar!”

Als ik u zeg dat wij u in de allereerste plaats missen als Denker des Vaderlands, spreek ik namens een brede grondstroom in Vlaanderen. Toen u nog permanent beschikbaar was voor vragen van pers en publiek, wisten wij altijd direct waar wij aan toe waren – van de juiste interpretatie van een Bijbelpassage of Koranvers, over de niet-werkzaamheid van alternatieve geneeskunde, tot de modaliteiten die in acht moesten worden genomen bij de splitsing van B-H-V: geen onderwerp was voor u te heet of te zwaar. U had op álles een antwoord. Weinigen weten dat, maar u hebt tijdens een van de vele interviews die ik met u deed, in een paar minuten eens ons integrale fiscale systeem hertekend. Het is dat we het u nooit gevraagd hebben, anders had u zeker zinvolle kritiek kunnen leveren op Dagelijkse kost van Jeroen Meus: is zijn bearnaisesaus niet te zoet, zijn soep niet te zout, en wat te denken van het taaltje dat hij bezigt? Zonder u blijft het gissen geblazen.

Kakofonie

Dat geldt bij uitbreiding voor hét probleem waarmee wij dit jaar werden opgezadeld: het virus, waaraan u gelukkig bent ontsnapt. De kakofonie is zo groot dat ik begin deze week op een bepaald moment, helemaal in war, naar mijn telefoon greep om u te bellen voor wat verlossende antwoorden, om direct, met een traan in de ooghoek, tot het besef te komen dat u er niet meer bent. Dat we er alleen voor staan. Gaat het nu de goede kant op met de cijfers, of is dat maar schijn? Verdient Lieven Annemans uw vergeving of zou u hem eens vaderlijk aan de oren willen trekken? Zal Frank Vandenbroucke het beter doen dan Maggie De Block? Wat met de rest van Vivaldi? Zetten we alvast de polonaise in? Of steunen we Bart De Wever? Vroeger dacht u over zulke kwesties grondig na, om daarna af te zakken naar De Afspraak en ons, met lichte stemverheffing en een vuistslag op tafel, correct te informeren. Dat missen we dus: uw kalme, robuuste zekerheid.

Voxpop

Omdat het colloque singulier nu wel kan worden opgeheven, mag ik vast verklappen dat u er in mijn bijzijn, tijdens een treinrit van Mechelen naar Wetteren, ook één keer totaal hebt naast gezeten. Daar moest ik deze week ook aan denken, toen ik Mia Doornaert in De Afspraak uit de bocht zag scheuren. Tijdens onze treintocht vertelde u mij hoe u op de televisie een ongelofelijk interview had gezien: een voxpop met een koppel dat – los van elkaar – moest antwoorden op de vraag waar ze voor het laatst seks hadden gehad. “Op de keukentafel”, zei de man. “In mijn poep”, zei de vrouw. “Gewéldig”, vond u dat. Ik zie u nog schuddebuiken van plezier. Dat mensen zoiets durven te zeggen op televisie! Toen ik u vertelde dat het een fragment uit In de gloria was, satire en geen realiteit, weigerde u dat te geloven. We hebben minutenlang gewellesnietest, tot ik het opgaf – u was niet te vermurwen. Goed gelachen, dat wel. U was altijd heerlijk gezelschap, professor.

Voor Mia Doornaert was het een tikje gênanter, dinsdag in De Afspraak. Nadat we tijdens de pauze een deepfake filmpje hadden gezien van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-Un, waarin die de vloer aanveegde met de verwoesting van de democratie in Amerika, toonde de barones zich erg verontwaardigd: wie dacht die dictator verdorie wel dat hij was om de VS de les te lezen?! Het incident was zo tenenkrommend dat Bart Schols en de andere gasten besloten om het onopgemerkt te laten passeren.

Standbeeld

De derde keer dat ik deze week aan u moest denken, was toen ik las hoe men de Schotse filosoof David Hume van zijn voetstuk wil sleuren omdat zijn oeuvre sporen van racisme bevat. Over die jacht op morele zuiverheid met terugwerkende kracht zou ik heel graag uw gedachten kennen. Eén ding kunnen we eruit leren: zowat iedereen die vandaag een standbeeld zou krijgen – ook u – wordt over 50 jaar sowieso verketterd, om de simpele reden dat de meeste mensen vandaag vlees eten, wat in 2070 als even schandalig zal worden beschouwd als vandaag pakweg slavernij of racisme.

Goed dus dat u nog geen standbeeld hebt. Laten we dat zo houden. En uitkijken naar de eerste lezing van Maarten Boudry in het kader van de Leerstoel Etienne Vermeersch die aan uw nagedachtenis is gewijd. Ik hoop dat Boudry op maandag 12 oktober zijn eerste lezing begint met de mededeling dat uw dood slechts om te lachen was, waarna hij u uit de coulissen tevoorschijn haalt met de woorden: “He’s back, bitches!”

Hopelijk tot dan,

Joël De Ceulaer, senior writer

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234