Zondag 24/10/2021

UitkijkpostJoël De Ceulaer

Beste Els Clottemans, er was één probleem met uw proces: geen énkel bewijs

Els Clottemans Beeld Studio Caro
Els ClottemansBeeld Studio Caro

Elk weekend schrijft Joël De Ceulaer een licht satirisch getinte brief aan de (m/v/x) van de week. Hier kunt u die brief lezen of beluisteren.

Beste Els Clottemans

Deze week ging een wens van u in vervulling. U mag voortaan overdag de gevangenis verlaten om in de vrije natuur een opleiding te volgen. Dat verlangen snap ik helemaal en tegelijk ook niet. Laat ik met mijn onbegrip beginnen. Waarom zou u in hemelsnaam de cocon van uw cel willen ruilen voor de rotte, barre buitenwereld? In een penitentair complex bevindt u zich onder lotgenoten die precies weten wat u doormaakt omdat ze dezelfde ervaring delen, er lopen in een vrouwengevangenis geen nare cismannen rond die u kunnen treiteren of anderszins het leven zuur maken, u kunt aldoor geheel relaxed uzelf zijn – indien u dat wilt, kunt u zelfs elk contact met de nieuwscyclus ontlopen. Prijs u gelukkig, zou ik zeggen! U bent een bofkont: een gevangenis is de ultieme safe space – en daar is veel vraag naar: vastgoed, krankzinnige tv-formats en safe spaces.

Horoscoop

Toch begrijp ik ook wel dat u na tien jaar af en toe een stapje in de wereld wilt zetten. De kans bestaat dat u volmaakt onschuldig bent, en elke dag opstaat en gaat slapen met de knarsende vraag waarom de kosmos u dit wrede lot heeft toegeworpen. Ik wil de wonde niet nog eens nodeloos openrijten, maar u bent tien jaar geleden dus veroordeeld omdat u in 2006 de parachute van uw liefdesrivale – wier naam ik uit oprechte eerbied niet zal noemen – zou hebben gesaboteerd, waardoor ze fataal te pletter stortte. U had motief en gelegenheid, zoals dat heet. Alles wees in uw richting. En u maakte een beroerde indruk tijdens uw proces: u was nerveus, gespannen en zag er onbetrouwbaar uit. U weigerde ook een test met de leugendetector, wat u extra verdacht maakte – terwijl iedereen weet dat een leugendetector onzin is. Men kan evengoed je horoscoop trekken om na te gaan of je al dan niet schuldig bent. Of je in een ketel met kokende olie duwen: als je verbrand raakt, heb je het gedaan; als je er ongeschonden uitkomt, ben je onschuldig.

Ik ben niet de eerste die het zegt, maar jawel, het leek destijds wel een heksenproces. Jef Vermassen, de man die het eerste deel van zijn carrière besteedde aan het vrijpleiten en onschuldig laten verklaren van mannen die hun vrouw wel degelijk aan mootjes hadden gehakt, deed als advocaat van de burgerlijke partij met u exact het omgekeerde: iemand laten veroordelen voor iets dat zij misschien helemaal niet gedaan had. Verandering van spijs doet eten, ook voor strafpleiters. Als een geoefend assisengoochelaar bracht hij de jury in vervoering door via psychologische spitstechnologie een profiel van de dader te schetsen en u vervolgens aan dat profiel te doen beantwoorden. Een unanieme jury gaf u dertig jaar. Maar journalisten en andere waarnemers bleven verdeeld achter.

Rookmelder

Er was immers één klein, futiel, pover, petieterig, minuscuul probleempje met het toneel waarin Vermassen meer dan u de hoofdrol speelde. Er. Was. Geen. Enkel. Bewijs. Ja, u zit al tien jaar in de bak op basis van het buikgevoel van twaalf burgers die vandaag wellicht nóg soms zwetend wakker worden van de priemende blik van Jef Vermassen.

Ben ik zeker dat u onschuldig bent? Allerminst! Het is niet ondenkbaar dat u de dader was. Maar is dat boven elke redelijke twijfel verheven? Evenmin! En gelukkig hoeven wij in een rechtsstaat onze onschuld niet te bewijzen. De rechtsstaat is eigenlijk een soort omgekeerd brandalarm. Een rookmelder begint bij twijfel vaak ferm te loeien, om zéker geen potentiële brand te missen. Rechters moeten bij twijfel altijd vrijspreken, om zéker geen potentieel onschuldige burger achter de tralies te stoppen. Ik hoop maar één ding: dat u niet hebt moeten bekennen om die gedeeltelijke vrijheid te kunnen krijgen – dat is mogelijk, maar dat weten we niet, dat bleef deze week achter gesloten deuren.

Eigenlijk, mevrouw Clottemans, is het jammer voor u, en voor ons allemaal, dat Rik Torfs niet altijd het laatste woord krijgt over juridische kwesties. Dinsdag pleitte hij ervoor om seksueel misbruik en andere priesterlijke ploertenstreken te laten beoordelen door een rechtbank die de kerk zélf moet installeren. Sindsdien heeft hij bevestigd dat wereldlijke instanties uiteraard het laatste woord hebben, maar toch: de heilige geest is uit de fles – de kerkjurist wil katholieke tribunalen, waar de maximumstraf voor kinderverkrachting drie weesgegroetjes en een onzevader is. Het equivalent daarvan, mevrouw Clottemans, was uw redding geweest: een proces voor een tribunaal van louter parachutisten, die als oogmerk heeft de reputatie van het parachutistendom te bewaken door bij vergrijpen of verdenking elk lek naar de buitenwereld af te blokken, de verdachte eens aan de oren te trekken en over te plaatsen naar een andere parachutistenclub, waar een schone lei zou klaarliggen. Had gekund, want christendom en parachutespringen zijn verwant: elegante teraardekoming versus vrome tenhemelopneming.

Al vermoed ik dat u na uw definitieve vrijlating liever een andere hobby zoekt.

Twijfelende groeten

Joël De Ceulaer, senior writer

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234