Zaterdag 28/05/2022

OpinieRoy Remmen en Dirk Devroey

België is erg genereus met het aanbieden van ziekenhuisbedden

De corona-afdeling in het UZ Leuven. Beeld UZ Leuven
De corona-afdeling in het UZ Leuven.Beeld UZ Leuven

Roy Remmen is huisarts en gewoon hoogleraar huisartsgeneeskunde aan de Universiteit Antwerpen en gastprofessor aan de Universiteit Hasselt. Tevens voorzitter van de Academie Voor de Eerste Lijn. Dirk Devroey is huisarts en professor huisartsgeneeskunde aan de Vrije Universiteit Brussel en decaan van de faculteit geneeskunde en farmacie van de VUB.

Redactie

Na twee jaar pandemie hebben we veel geleerd over de sterktes en de zwaktes van ons zorgstelsel. Vanaf het begin was een gebrek aan samenhangend beleid pijnlijk zichtbaar. Het bleek lastig om snel juiste beslissingen te nemen en onze zorgverleners werden overmand. Ziekenhuizen schaalden af en spoeddiensten rationaliseerden hun werkzaamheden. Huisartsen schakelden naar telegeneeskunde en zetten triage- en testcentra op. Veel gewone medische zorg werd uitgesteld met soms nefaste gevolgen. Het mentaal welzijn van zowel zorgverstrekkers als de bevolking kreeg - en krijgt - stevige deuken.

Onderzoekers en beleidsmakers kijken vaak naar de opnamecijfers om maatregelen te nemen. Maar wat kunnen we leren van die Covid-19-cijfers over ons zorgstelsel. Waar liggen de bedreigingen en de kansen?

Bezettingsgraad in Belgische ziekenhuizen

Neem bijvoorbeeld de bezettingsgraad van onze afdelingen voor intensieve zorg, helemaal aan de (erg dure) top van de piramide van ons zorgsysteem. De data van de nationale overheden worden door de OESO bijeengebracht en zijn tijdens de pandemie gemakkelijk toegankelijk gemaakt. België heeft vergeleken met Nederland 2,5 keer en met Zweden bijna 8 keer zoveel intensievezorgbedden. En zelfs in vergelijking met Frankrijk - dat een gezondheidssysteem heeft waar nogal eens naar wordt gekeken - heeft België 6 procent meer van dit soort bedden. Belgische patiënten hadden doorheen de pandemie opvallend meer kans om in zo een bed terecht te komen dan een Nederlander. In de tweede en derde golf was deze kans vaak meer dan twee maal zo groot.

En dan de ziekenhuisopnames. Daar zijn de verschillen nog groter: een Belg heeft op sommige momenten in de tweede golf wel zes keer meer kans om met Covid-19 in het ziekenhuis te belanden dan een Nederlander en in de huidige golf meer dan tien maal zoveel als in Zweden.

Pull en push in ons zorgstelsel

Zijn het de ziekenhuizen die door hun grote toegankelijkheid veel patiënten naar hun intensieve bedden draineren? Het aanbod is alvast groter dan in onze buurlanden. Of zijn de eerstelijnszorg, lees de woonzorgcentra (waar er bij ons in Vlaanderen ook bijna twee keer zoveel plaatsen zijn in vergelijking met Nederland), en onze mantelzorgers, huisartsen en de thuiszorg onvoldoende in staat de patiënten thuis te verzorgen?

Er dringt zich een analyse op van het krachtenspel in onze zorg. Op basis van internationale vergelijkingen leren we vooral dat er in België een bijzonder flink aanbod is van intramurale voorzieningen. Dat is een bedreiging voor de betaalbaarheid van de zorg. De discussie over het uithoudingsvermogen van onze zorg richt zich nog steeds vooral op de ziekenhuissector. Uit de grote verschillen met de buurlanden kunnen we leren hoe zij hun schaarse middelen inzetten in deze crisis. Een belangrijke kans is te kijken hoe we de goedkopere eerstelijnszorg kunnen ondersteunen om te zorgen dat mensen thuis verzorgd worden. Juist om de dure ziekenhuiszorg te ontlasten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234