Zondag 08/12/2019

Opinie

Belastingschijf van 45 procent afschaffen, zoals N-VA wil, is ondoordacht

Johan Van Overtveldt en Jan Jambon bij het voorstellen van de N-VA-plannen. Beeld Photo News

Jef Maes is voormalig federaal secretaris ABVV.

Met het voorstel van de N-VA om de 45 procent-schijf in de belastingen af te schaffen, krijgen de lage lonen en de pensioenen niets. Maar het zijn precies deze mensen die vandaag de hoogste marginale belasting betalen: het leeuwendeel van een bruto inkomensstijging gaat naar de overheid. Pleidooi voor een doordachter beleid.

Bij lage lonen gaat 70 à 80 procent van loonstijging naar de belastingen. Bij lage pensioenen loopt dat op tot 100 procent. Terwijl de hoogste inkomens in België helemaal geen belastingen betalen als hun inkomen stijgt.

Stel: je verdient, zoals zovelen, tussen de 1.700 en de 2.500 euro bruto per maand. Nog altijd een laag loon, maar toch iets meer dan het minimumloon. Door hard werken krijg je een beetje opslag. Welnu, 70 à 80 procent van die loonopslag gaat naar de overheid.

Er is geen enkele grootverdiener die zo’n groot deel van een bruto inkomensstijging ziet afvloeien naar de overheid. Ze zouden moord en brand schreeuwen. Toen de vorige Franse premier Jospin een belastingtarief van dergelijk niveau invoerde op de inkomens van boven 1 miljoen euro was het kot te klein en vluchtte Gerard Depardieu naar Rusland, en Arnault, de man die 200 miljoen belooft voor de heropbouw van de Notre-Dame, naar Brussel.

Raar maar waar. Als je loon hoger is, betaal je bij loonopslag nog altijd veel, maar wel minder dan wanneer je een laag loon zou hebben: zo’n 56 procent van je loonopslag gaat naar de (para)fiscaliteit.

Je krijgt er natuurlijk iets voor terug. Je pensioen wordt immers berekend op je brutoloon en daarvan moet je gemiddeld nog zo’n 20 jaar leven.

Jef Maes Beeld rv

Op een minimumpensioen betaal je geen belastingen. Maar je hebt lang gewerkt en aan een laag loon. De kans is groot dat je dan tussen de 1.300 en de 1.400 euro bruto pensioen per maand krijgt. Als je dan een hogere uitkering zou ontvangen door een indexering of een welvaartsaanpassing, ga je daar niets van merken want die gaat voor de volle 100 procent naar de overheid. Ook langer werken loont dus niet altijd…

Vergeten we ook niet dat het inkomen van gepensioneerden en loontrekkenden ‘gekend’ is. Deze laatsten geven gemiddeld een inkomen aan van zo’n 45.000 euro per jaar. Bij zelfstandigen is dat amper de helft.

Hoogste inkomens betalen niets!

Najaar 2018. Mijn bank vraagt me dringend langs te komen. Eén van de vragen: of ik ook nog geld heb in fondsen bij andere banken? Ik hou me van de domme: “Waarom?” “Omdat er een effectentaks ingevoerd is indien je alles samen boven 500.000 euro komt. Maar dat is gemakkelijk op te lossen door een deel van je geld in een ander soort fonds te steken.” Ten overvloede voegt de lokale bankier er nog aan toe: “Ge zult zien. Die wet gaat niets opbrengen, en daarom gaat die ook rap verdwijnen.” Ik heb geen 500.000 euro. Moet dan ook niets doen. Maar het is duidelijk: grote vermogens betalen geen belastingen in België, en daar heeft de regering-Michel niets aan veranderd.

En de aandeelhouders? Er bestaat geen belasting op de waardestijging van aandelen in België. Marc Coucke betaalde 0 procent belastingen toen hij meer dan een miljard opstreek bij de verkoop van zijn bedrijf.

Bij de winsten van bedrijven is het een beetje zoals bij de gewone mensen. De kleine bedrijven betalen de volle pot op hun winst. De 50 grootste bedrijven in België betalen tussen 0 en 1 procent belastingen op hun winsten. Door allerlei technieken, uitgedacht door duur betaalde boekhouders. En België deed er onder de regering-Michel, ondanks veel geblaat over een ‘taxshift’, alles aan om dat zo te houden.

Wat te doen?

De slogan “minder belastingen” en “minder sociale bijdragen” volstaat niet. Belastingen en sociale bijdragen dienen namelijk om openbare dienstverlening, veiligheid en sociale zekerheid te verwezenlijken. Niet voor niets hebben alle welvaartsstaten een hoog overheidsbeslag.

De belastingen moeten ook niet lineair verlaagd worden. Ook de schijf van 45 procent moet niet afgeschaft worden, zoals de N-VA nu voorstelt, want daar hebben de lage lonen geen baat bij.

Er moet  gericht gewerkt worden. Eerst naar de oorzaak kijken: de lage lonen en uitkeringen hebben het meest moeite om hun inkomenssituatie te verbeteren doordat de – terechte – verminderingen die zij krijgen op hun belastingen en sociale bijdragen, te snel afgebouwd worden als hun bruto inkomen verhoogt. Bij de lage lonen wordt de ‘werkbonus’ te snel afgebouwd, bij de pensioenen de belastingaftrek.  Samen met de gewone belastingschalen geeft dat een cumulerend effect dat ertoe leidt dat ze tussen 70 en 100 procent (para)fiscaliteit betalen op eventuele hogere ontvangen bedragen. In België bestaan daar zelfs woorden voor: de loonval en de pensioenval. Deze verminderingen moeten dus trager afgebouwd  worden. De sociale partners zijn thuis in deze kwestie. Zij voorzagen in hun interprofessioneel akkoord een werkgroep om adequate oplossingen te zoeken. Waarom zou de volgende regering hen geen opdracht en budget geven zodat ze voorstellen zouden kunnen doen?

Dat kost natuurlijk geld. Geld dat er niet is. Integendeel, er gaapt een put van 9 miljard euro per jaar. Mag ik hierbij verwijzen naar het recente advies van de OESO? Deze nochtans niet linkse organisatie oppert om de achterpoortjes te sluiten en om de topverdieners zwaarder te belasten. Onder meer Noorwegen en Luxemburg hebben in 2017 de hoogste belastingtarieven opgetrokken. “Voorstanders argumenteren dat er weinig of geen effect is op de economische groei”, aldus nog de OESO.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234