Vrijdag 04/12/2020
Saskia de Coster.Beeld DM

ColumnSaskia de Coster

Angst stuurt onze beslissingen en duwt één verhaal naar voren

Saskia de Coster is schrijver van de romans Wij en ik en Nachtouders. Haar column verschijnt tweewekelijks.

Het applaus voor de zorg is allang verstomd. Ieder klapt voor zijn eigen bubbel, binnenshuis. De solidariteit van de eerste golf is afgevlakt omdat iedereen om te beginnen zelf overeind moet blijven. 

Deze zomer was een zomer zonder vakanties, feesten, festivals, een zomer met coronakilo’s, inhaalmanoeuvres en maskermode. In die zomerse periode tussen twee lockdowns kwamen in de media dagelijks experts aan de alarmbel trekken. Hun angst werd als een mantra herhaald.

Tijdens deze tweede lockdown is het leven voor de meeste mensen draaglijk. ‘Een grijze monotone pap’, ‘zo moet het voelen om antidepressiva te nemen’, ‘alles is afgevlakt’, zeggen vrienden van me. Over het leven hangt het spinrag van eenzaamheid. Gelaten ondergaan we. De meeste mensen hebben tegelijkertijd het gevoel dat ze niet mogen klagen. Zoomen kan in onderbroek, kinderen spelen een beetje.

Ondertussen missen we de rituelen die ons leven een aangename cadans geven. Nooit gedacht dat ik nog naar een kerstmarkt zou verlangen. Een dimensie ontbreekt in dit sluimerbestaan zonder ritme. De tijd schuift op en glijdt weg – de afspraken, voorstellingen en reizen die in maart optimistisch naar het najaar werden verschoven, zijn nu op de veel langere baan geschoven. Najaar 2021, voorjaar 2022. Het vaccin is het licht aan het einde van de tunnel. Onzekerheid over de toekomst is de zekerheid.

Hoe dieper we de tunnel inrijden, hoe groter de verenging. De cijferobsessie is een constante. Het aantal doden per dag en aantal besmettingen, dat zoemt ons om de oren, en bovenal natuurlijk het aantal opnames op spoed, de kern waarrond we draaien. Maar wat is de waarde van een cijfer? Wat betekent een besmetting? Gezonde veertigers die corona krijgen – ik ook – ondervinden doorgaans wat last maar meestal niet levensbedreigend. Kleine kinderen moeten nu ook al maskers dragen, al kunnen ze dat niet en is het zinloos, maar het is om de angst van de volwassenen te bezweren. De collectieve vrees voor het virus zorgt ook voor een economische schok, zei econoom Paul De Grauwe. Mensen consumeren niet. 

Zijn er meer zelfmoorden gepleegd? Meer jongerendepressies? Meer peuters verdronken die tijdens de eerste lockdown hun zwemlessen hebben gemist? Kinderrechtencommissaris Caroline Vrijens zei gisteren nog heel duidelijk in deze krant: “Corona heeft de rechten van de jeugd aangetast.” 

In de media komen experts en wetenschappers allerhande vaak aan het woord. Iedere wetenschap heeft een soort fundamentalisme in zich. Zo streeft een viroloog naar nul besmettingen. Maar iedere tak van de wetenschap heeft ook interpretatie nodig of die eenzijdige visie wordt zo rationeel dat het irrationeel is en een areligieuze bezwering van doodsangst lijkt.

Angst hoort bij het menselijke bestaan. Sterker nog, het is er de grondtoon van. Dat betekent in geen geval dat onze angst geen echte angst is of dat de cijfers niet echt zouden zijn. De doden en besmettingen zijn geen gevolg van angst maar van een virus, zoveel staat vast. Wat echter ook vaststaat, is dat angst onze beslissingen stuurt en één verhaal naar voren duwt. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234