Vrijdag 14/08/2020
Beeld DM

OpinieSaskia De Coster

Amerikanen pakken graag uit met hun vrijheid, in woorden en in wapens

Saskia De Coster is schrijver van de romans Wij en ik en Nachtouders. Haar column verschijnt tweewekelijks.

Deze zomer zou ik berichten vanuit de plekken waar ik ben. Vanuit de stille waanzin in Antwerpen dus. Hier sta ik perplex van de cultuursector. Die wordt voor de tweede maal op rij harder dan de andere sectoren aangepakt in de coronamaatregelen. Vliegtuigen blijven gevuld, cafés open. De podiumhuizen in Antwerpen sluiten de deuren, ondanks hun soms draconische veiligheidsmaatregels. Weg van hier wil ik, in mijn gedachten dan. Ik heb gelukkig net een intrigerende plaat ontdekt die me meeneemt, weliswaar naar een plek waar het woord ‘lockdown’ heel vaak wordt gebruld.

Amerikanen zijn dol op hun vrijheid. Hun freedom of speech, hun vrijheid om volgens oude tradities hun eigen en andere landen te veroveren, ze pakken graag uit met hun vrijheid, in woorden en met wapens.

Het dertiende amendement van de Amerikaanse grondwet is dat van de vrijheid. Het verbiedt slavernij behalve — en dat is de grote loophole — als straf voor misdaden. Gevangenen mogen dus als ‘new slaves’ behandeld worden, om Kanye West even aan te halen. Toen de rapper nog helder kon denken en nog geen presidentskandidaat wilde worden, had hij het vaak over de stuitend onrechtvaardige behandeling van zwarten in Amerika. Een onevenredig groot deel van de zwarte mannelijke bevolking komt in de gevangenis terecht (de cijfers lopen uiteen), zodat te veel kinderen in éénoudergezinnen opgroeien. Gevangenen kunnen voor een symbolisch bedrag tewerkgesteld worden.

Het gevangeniswezen in de VS is grotendeels geprivatiseerd, met als gevolg dat het een industrie is, erop gericht zoveel mogelijk gevangenen aan zo laag mogelijke prijzen onderdak te geven en iets wat gelijkenissen met voedsel vertoont. Het laat zich raden welke neoliberale uitwassen dat met zich meebrengt.

Die intrigerende plaat dus, die heeft het daar allemaal over. Momenteel luister ik er een beetje obsessief naar, naar ‘Thank you for using GTL’ van de rapper Drakeo the ruler. Ik had nog nooit van de man of van GTL gehoord. GTL is een telecombedrijf voor de betalende telefoonlijnen waarmee inmates naar de buitenwereld kunnen bellen. GTL houdt de kwaliteit van de verbinding laag, er zit steevast ruis op de lijn en de prijzen swingen de pan uit.

Drakeo is zo’n straffe rapper dat hij vanuit de gevangenis, L.A. County’s Men’s Central Jail, een album bij elkaar gerapt heeft. Op ieder nummer hoor je hoe hij de hele tijd onderbroken wordt door het geautomatiseerde zinnetje aan het einde van de telefoongesprekken, ‘thank you for using GTL’. Door geld te sparen heeft hij via die krakende lijn zijn verhalen de buitenwereld ingetelefoneerd. Zo perverteert hij het vrij onmenselijke systeem en doet hij meer dan overleven. Hij creëert. Hij vertelt over zijn leven, soms wanhopig maar ook met venijn en grappen, om in de laatste song te claimen: ‘it’s fictional’. Hij jent zijn rechter door te zeggen dat het allemaal verzonnen is, niemand kan hem pakken op zijn verzinsels. Dat is een van de vrijheden die kunst je geeft, om even met heel veel bochten terug te keren naar het belang van verbeelding en cultuur in tijden van ontbering.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234