Donderdag 28/05/2020

OpinieFernand Van Damme

Alsof een homoseksuele Vincent Van Quickenborne Trump wilde verslaan. En toch sloeg Pete Buttigieg aan

Buttigieg omhelst zijn man Chasten op het podium in Raleigh, North Carolina. Beeld REUTERS

Fernand Van Damme is journalist bij De Morgen.

Ik vind het nu al nagelbijten: wie wordt op 20 januari 2021 geïnaugureerd als de nieuwe president van de Verenigde Staten? Volgt Donald Trump uit het Republikeinse kamp zichzelf op, of wordt het de Democratische kandidaat?

En wie wordt dat dan? Bernie Sanders, Joe Biden, Michael Bloomberg of toch nog iemand anders? We weten het officieel pas in juli, wanneer de Dems hun kandidaat op een speciale partijconventie verkiezen.

Eén iemand wordt het zeker niet: Pete Buttigieg (38), die gisteren heeft aangekondigd dat hij uit de race stapt. Hij was de eerste openlijk homoseksuele presidentskandidaat in de geschiedenis van de Amerikaanse politiek. In 2012 nam de Republikein Fred Karger, ook homo, al deel aan de kiesstrijd, maar hem laat ik buiten beschouwing, want Karger maakte zelfs geen fractie van een kans.

Buttigieg – u spreekt zijn naam uit als ‘Boot-Edge-Edge’ – heeft daarentegen een waanzinnige krachttoer uitgehaald. Toen hij in april vorig jaar zijn kandidatuur aankondigde, werd daar onder politieke journalisten in de VS wat smalend over gedaan: schattig, die jongeman met zijn rare naam wil presidentje spelen.

Als burgemeester van South Bend, een stad in de Amerikaanse staat Indiana met ‘amper’ 100.000 inwoners, werd hem in het begin geen énkele kans toegedicht. Het was alsof een homoseksuele versie van Vincent Van Quickenborne – God, spaar ons! – zich kandidaat stelde om Trump te verslaan.

Maar Buttigieg – met diploma’s van Harvard en Oxford – voerde slim campagne. Hij focuste niet op de inkomensongelijkheid, klimaatopwarming, slechte gezondheidszorg of het racisme in de VS, neen, hij focuste op een ‘juister politiek systeem’. Een stelsel waarin het Supreme Court wordt gedepolitiseerd en het zogenaamde ‘Electoral College’ wordt afgeschaft.

Door dat kiescollege was het tijdens de vorige verkiezingen mogelijk dat Hillary Clinton drie miljoen stemmen meer behaalde dan Trump, maar toch geen president werd. Onjuist, oordeelde Buttigieg. De funderingen van het politieke systeem moesten volgens hem worden herbekeken en in tijden waarin Republikeinen en Democraten elkaar al jaren naar het leven staan en niets meer gedaan lijken te krijgen, gaat zoiets bij veel Amerikanen erin als zoete koek.

Dat betoog werd tijdens campagnemeetings goed onthaald, maar Buttigiegs echte troef was iets anders. Of liever iemand anders: zijn echtgenoot Chasten. 31 procent van de Amerikaanse bevolking mag volgens de laatste cijfers dan nog tegen het homohuwelijk zijn, 61 procent is nu voor.

En die miljoenen Amerikanen vonden het heerlijk om meneer en meneer Buttigieg samen liefdevol op het podium te zien. Ze zagen zichzelf, hun lief, hun zoon, hun nonkel, hun neef, hun boezemvriend, hun collega op het podium staan en realiseerden zich: natuurlijk, ook zij kunnen mijn president worden. In België wisten we dat met Elio Di Rupo al langer, maar in de VS was dat idee toch nog behoorlijk shocking.

Het Amerikaanse nieuwsmagazine Time maakte een iconische cover waarop ze het koppel de ‘First Family’ doopten. Op een bepaald moment regende het steunbetuigingen van celebrity’s – van Jennifer Aniston tot Robert De Niro – en met hen klom Buttigieg in de polls.

Pete Buttigieg (r.) met zijn echtgenoot Chasten.Beeld TIME

Toen Boot-Edge-Edge begin vorige maand de eerste voorverkiezing in de staat Iowa won, en het ook puik deed in New Hampshire, waren velen al dronken van euforie: ‘Mayor Pete in the White House!’ Maar die zeges waren een pyrrusoverwinning. 

Het campagneteam van Buttigieg was all-in gegaan op de eerste twee (voornamelijk witte) staten in de overtuiging dat daar winnen een momentum zou creëren. Maar ze hebben zich misrekend, want dat is uitgebleven. In Nevada en vooral in South Carolina afgelopen zaterdag deed hij het slecht.

Te veel witte kiezers hadden nog steeds hun hoop gevestigd op de eveneens gematigde Joe Biden, vicepresident onder Obama. En zwarte en latinokiezers vonden helemaal geen aansluiting bij Buttigieg. Dat lag ook voor de hand: zijn seksualiteit was ‘revolutionair’, maar wanneer je onder zijn retoriek van een ‘juister politiek systeem’ begon te schrapen, zag je toch vooral een agenda die ‘establishment’ ademde. Daar hadden veel kiezers in 2016 geen trek in, en dit jaar wellicht weer niet.

Maar het belang van Buttigiegs kandidatuur is ontegensprekelijk. Op een campagnemeeting vorige week klom de 9-jarige Zachary Ro op het podium en hij zei: “Ik wil even dapper als jou zijn en ook uit de kast komen.” Amerika was er nu nog niet klaar voor, maar misschien wordt Ro wel president in 2048 en dat zal hij mede te danken hebben aan een weergaloos rolmodel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234