Zondag 01/08/2021
null Beeld DM
Beeld DM

StandpuntCathy Galle

Als we niet opletten doen we met de taalscreening voor kleuters meer kwaad dan goed

Cathy Galle is journalist.

Het is een waarheid als een koe. Je kan maar de vraagjes op je toets beantwoorden als je eerst de leerstof en vervolgens de vraag zelf hebt begrepen. Kennis van de onderwijstaal is cruciaal om kennis te verwerven. Daar moet geen enkele onderwijsexpert nog van overtuigd worden.

Dat er dus vanaf volgend schooljaar een taalscreening komt aan het begin van de derde kleuterklas, valt alleen maar toe te juichen. Het kan, als het instrument goed is uitgewerkt, leerkrachten een objectief beeld geven hoe ver elk individueel kind op taalvlak staat. Het is een pluim die Vlaams onderwijsminister Ben Weyts (N-VA) gerust op zijn hoed mag steken.

Alleen is wat er na die screening moet gebeuren, nog wat vaag. Kinderen die het Nederlands nog niet genoeg onder de knie hebben, zullen bijgespijkerd worden in de loop van de derde kleuterklas. Maar hoe spijker je zo’n vijfjarige bij? Een taal leer je al doende, door het zo veel mogelijk te spreken dus. Uit onderzoek van de UGent blijkt echter dat kleuters die niet goed Nederlands spreken net minder aan bod komen in de klas.

Dat is, voor alle duidelijkheid, niet de schuld van de leerkracht maar van de omstandigheden waarin die moet werken. Verbaal sterke kinderen beginnen spontaan zelf gesprekjes met de leerkracht. Wie de taal minder machtig is, doet dat veel minder. En een leerkracht die vaak meer dan twintig van die vijfjarigen onder zijn of haar hoede heeft, kan niet altijd bijhouden of alle kleintjes wel genoeg aan bod komen.

Over wat er moet gebeuren met kleuters die op het einde van die derde kleuterklas nog niet het gewenste taalniveau behaald hebben, is de minister wel duidelijk. Die worden aangeraden om het derde kleuterklasje opnieuw te doen, of over te gaan naar het eerste leerjaar en een verplicht taaltraject te volgen.

Twee zaken waarvan experts weten dat ze weinig zoden aan de dijk brengen. Zonder kleinere klasjes of extra leerkrachten in die derde kleuterklas maakt een jaartje langer daar vertoeven voor zo’n kind weinig uit. Het probleem blijft hetzelfde. En een taalbad is evenmin de oplossing. Kindjes die het Nederlands niet goed machtig zijn, leren volgens onderzoek het meest bij door hen bij kindjes te zetten die dat wél zijn. En dus net niet door hen uit hun klas te halen om extra taalles te geven.

Een kleuter die het Nederlands niet genoeg machtig is even bijspijkeren klinkt dus goed. Maar in werkelijkheid is het probleem een pak complexer, waardoor de oplossingen dat ook zijn. Wat nodig is, zijn extra investeringen in dat kleuteronderwijs. Alleen blijft de minister, ondanks beloftes hierover in zijn beleidsnota, voorlopig nogal vaag. Waardoor de taalscreening eerder een symbool is waarmee we, als we niet opletten, meer kwaad gaan doen dan goed.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234