Woensdag 27/05/2020

OpiniePatrick Humblet ea

Als je werk onveilig blijkt, heb je het recht om niet te gaan werken

Logistiek centrum van Amazon in het Noord-Franse Lauwin-Planque.Beeld REUTERS

Elise Dermine (ULB), Sophie Remouchamps (ULB), Laurent Vogel (ULB), Amaury Mechelynck (ULB/FNRS), Anne Van Regenmortel (UAntwerpen), Petra Foubert (UHasselt), Patrick Humblet (UGent), Alexander De Becker (UGent) zijn professoren en vorsers in het sociaal recht.

Bij MIVB legde gisteren een deel van het personeel het werk neer omdat er te weinig (of geen) controle is op het gebruik van mondmaskers, geen limiet is op het aantal passagiers en de chauffeurs niet in een hermetisch afgesloten cabine kunnen werken. Kortom, omdat er moet gewerkt worden in te gevaarlijke omstandigheden. Staking? Een aantal chauffeurs beriep zich op het recht om de werkplaats te verlaten in noodsituaties.

In Frankrijk bepaalt de Code du Travail een recht om het werk te weigeren of neer te leggen wanneer werknemers worden geconfronteerd met een ernstig en onmiddellijk gevaar. Indien er een risico bestaat bv. op besmetting kunnen zij hun werkpost verlaten. De werkgever mag de werknemers hiervoor niet bestraffen en moet het loon doorbetalen. Dit heeft er recent toe geleid dat sommige ondernemingen hun werkzaamheden hebben moeten stopzetten of op een lager tempo zijn moeten overschakelen. Zo heeft het Hof van Beroep te Versailles eind april een verdeelcentrum van Amazon verplicht om zijn activiteiten te staken met uitzondering van de verkoop van voedingsmiddelen en medische producten omdat de onderneming te weinig preventiemaatregelen had genomen op het vlak van social distancing.

Ook postbodes, vrachtwagenchauffeurs, medewerkers van banken en zelfs politieambtenaren hebben geweigerd het werk te hervatten tot er handschoenen en maskers ter beschikking waren om hen te beschermen..

In de Belgische Codex over het welzijn op het werk staat een (nauwelijks bekende) bepaling die analoog is aan het Franse wetsartikel: “Een werknemer die, in geval van een niet te vermijden, ernstig en onmiddellijk gevaar, zijn werkpost of een gevaarlijke zone verlaat, mag daar geen nadeel van ondervinden en moet worden beschermd tegen alle ongerechtvaardigde nadelige gevolgen daarvan”. De werkweigering mag uiteraard niet lichtzinnig gebeuren. De werknemer moet de werkgever dan ook waarschuwen voor de gevaarlijke situatie zodat deze eventueel kan bijsturen. En in de meeste bedrijven zal dat waarschijnlijk zonder problemen gebeuren.

Het recht op werkweigering werd in 1992 ingevoerd om de Europese kaderrichtlijn inzake gezondheid en veiligheid op het werk om te zetten, wat de gelijkenis met de Franse regelgeving verklaart. Daarnaast heeft België het IAO-Verdrag nr. 155 onderschreven waarin het recht op werkpostverlating ook is opgenomen. Dit garandeert een fundamentele bescherming waardoor de werknemer zijn gezondheid kan vrijwaren wanneer de nodige preventiemaatregelen ontbreken. In tijden van corona kunnen werknemers dit recht, dat in België tot nu toe alleen “op papier” bestond, hanteren om een effectief en efficiënt gezondheidsbeschermingsbeleid op de werkvloer af te dwingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234