Woensdag 20/11/2019

Standpunt

Als je vandaag je vingerafdruk afgeeft, waarom zou je je dan morgen verzetten tegen een databank?

Bart Eeckhout. Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is hoofdredacteur bij De Morgen

Als de parlementaire agenda wordt gerespecteerd, keurt de Kamer van Volksvertegenwoordigers vandaag de wet goed die vingerafdrukken toevoegt aan de nieuwe identiteitskaart van de Belg.

Dat is geen bagatel. De maatregel biedt een goed moment om een blik te werpen op de ruimere evolutie in het veiligheidsbeleid. Voor of tegen, op dat punt heeft de regering wel degelijk heel wat veranderd. De tendens is helder: private burgerrechten moeten alsmaar vaker wijken voor staatscontrole.

Maatregelen die drie of vier jaar geleden nog afgeserveerd werden als buitensporig, zijn inmiddels één voor één ingevoerd. Met instemming van de nochtans op hun privacy gestelde liberalen.

Lees ook

Het federaal parlement keurt de registratie van vingerafdrukken op elektronische identiteitskaarten allicht goed. Een omstreden maatregel die past in een rijtje gelijkaardige beslissingen.

Vadertje Staat kijkt op uw vingers: 
privacy wijkt steeds meer voor veiligheid. Hoe regering Michel I steeds verder opschuift.

Er is natuurlijk ook wel een en ander veranderd. De regeerperiode vatte al meteen aan in de schaduw van de terreur. Daags voor de verkiezingen van 25 mei 2014 pleegde een islamterrorist een moordaanslag in het Joods Museum in Brussel. De zware aanslagen op de redactie van Charlie Hebdo, op de Parijse binnenstad en op de luchthaven van Zaventem en de metro in Brussel: ze vonden allen plaats in één legislatuur.

Je kan altijd roepen ‘Keep Calm And Carry On’, maar het is begrijpelijk dat een regering tegemoet wil komen aan de roep om meer accurate beveiliging na incidenten met zulke impact. Technologische vooruitgang biedt dan nieuwe kansen. Het is iets te makkelijk om een regering te verwijten die kansen te onderzoeken.

Toch verdient zeker de vingerafdrukwet een kritische blik. Door een politiek compromis blijft de zeer ingrijpende centrale databank met alle afdrukken uit. Dat noopt tot waakzaamheid. Zonder databank verliest de toevoeging van vingerafdrukken veel effectiviteit. Dus is het de vraag of, enerzijds, die toevoeging de investering wel waard is. Of, anderzijds, een volgende regering die databank niet rap toch zal invoeren.

Hellend vlak

Het hellend vlak is reëel. Elk incident duwt ons wat dieper van de helling, weg van individuele vrijheden.

Hoe diep zijn we bereid te zakken? Dat brede debat is nooit gevoerd. Dat is tactisch slim van de regering, maar maatschappelijk riskant. Als schijfjes salami volgt elke maatregel op een vorige. Als je vandaag je vingerafdruk afgeeft, waarom zou je je dan morgen verzetten tegen een databank?

In een vrije, liberale democratie is absolute veiligheid een illusie. Dat maakt van de roep om beveiliging een monster dat nooit bevredigd raakt. Elke maatregel brengt nieuwe risico’s mee, die opnieuw tot extra beveiliging aanzet. Brave burgers hebben niks te vrezen, heet het. Behalve misschien een criminele organisatie die een bestand met vingerafdrukken van brave burgers in handen krijgt.

Mogen we de staat, met haar kaduke technologische reputatie, het veilige beheer van onze gevoelige privédata toevertrouwen? Willen we dat? Die vingerafdruk komt er, maar dat brede debat over de grens van private rechten moeten we toch maar eens voeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234