Maandag 06/12/2021
Bart Eeckhout Beeld DM
Bart EeckhoutBeeld DM

StandpuntBart Eeckhout

Als je enkel de sociale bijdragen verhoogt, bescherm je jobs die er straks niet meer zijn

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van ‘De Morgen’.

Links neemt het op tegen rechts, vakbonden tegen werknemers en vice versa, is het niet over de pensioenen dan wel over de arbeidsmarkt of de financiering van de sociale zekerheid. In het politieke debat lijkt alles weer volgens de oude recepten en voorspelbare scenario’s te verlopen.

Een optimist zou daaruit kunnen afleiden dat dat dan wel moet betekenen dat de coronacrisis, die alle persoonlijke, maatschappelijke en economische zekerheden op hun kop zette, grotendeels achter ons ligt. Toch klinkt het gebrek aan inspiratie en nieuwe argumenten ook wat wrang, juist omdat de coronacrisis nieuwe ongelijkheden en onzekerheden heeft blootgelegd waarop onze nochtans redelijk genereuze verzorgingsstaat vooralsnog geen antwoord heeft.

Zo is bijvoorbeeld gebleken dat mensen die (moeten) werken in kwetsbare, ‘flexibele’ statuten in arbeidsintensieve sectoren – denk aan de horeca, maar ook aan de cultuur-, toerisme- of evenementensector – veel harder te lijden hebben gekregen onder deze crisis dan anderen, die wel onder de paraplu van een degelijke sociale bescherming konden schuilen. De zwaarste druk kwam zo te liggen bij wie toch al vaak het laagste of minst zekere loon krijgt. Ook beschermde de sociale zekerheid de Belg gemiddeld goed tegen deze economische storm, voor anderen werden de ongelijkheidskloof en armoederisico’s juist groter. Het resultaat viel of valt dagelijks af te lezen uit de rijen nieuwe behoeftigen bij de Voedselbanken.

Dan zou je verwachten dat bewindslui én sociale partners dit probleem identificeren en pogen op te lossen. En niet dat ze opnieuw vervallen in hetzelfde gesteggel over dezelfde belangen, alsof er niets gebeurd is.

De voorstellen van ACV-voorzitter Marc Leemans om ook sociale bijdragen te laten betalen op studenten-, flexi- of interimjobs heeft ten minste de verdienste dat het wel een antwoord probeert te verzinnen op de nieuwe risico’s in nieuwe jobs. Wie bijdraagt aan het systeem, kan ook op bescherming rekenen: zo werkt het. Dit idee verdient wel degelijk meer dan het ook alweer erg voorspelbare ideologische hoongelach dat nu van overal opklinkt.

Een kritiek die wél klopt, is dat ook meneer Leemans maar de helft van het verhaal vertelt. Zijn helft, gericht op de financiering van de sociale zekerheid. In het hele plaatje moet het dan ook gaan over het totale lastenpakket op werk, en dan vooral ook in de genoemde arbeidsintensieve sectoren met lage lonen en korte opleidingen. Want als je enkel de sociale bijdragen verhoogt, bescherm je jobs die er straks niet meer zullen zijn. Ziedaar het historische ‘outsider’-drama aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Die markt wordt zo goed afgeschermd met regels en belastingen, dat nieuwkomers op legale wijze amper kunnen toetreden.

Het is goed dat nieuwe onzekerheden worden opgemerkt. Maar het zal meer creativiteit vergen om ze weg te werken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234