Zaterdag 24/07/2021

OpinieKlaas De Brucker

Als je een belastingsysteem efficiënter maakt, wordt het vaak minder rechtvaardig

Klaas De Brucker. Beeld RV
Klaas De Brucker.Beeld RV

Klaas De Brucker doceert micro-economie aan KU Leuven. Hij neemt er deel aan het sociaal overleg, maar schrijft dit artikel in eigen naam.

Nu de fiscus groen licht gaf voor een belastingvrije aankoop van een bureaustoel voor thuiswerk zullen vele werknemers eindelijk verlost geraken van hun chronische rugpijnen. Eigenlijk is zoiets maar doodnormaal. Maar waar wringt het schoentje? De cumulatie met al bestaande forfaitaire kostenaftrek lag niet voor de hand.

De oplossing is nochtans eenvoudig: schaf gewoon alle forfaitaire kostenaftrek af en behoud enkel de aftrek voor werkelijk bewezen kosten. Forfaitaire kostenaftrek is gewoon onethisch en discriminerend, zeker als die substantieel is. Bij veel werknemers worden jaarlijks automatisch wel ongeveer 3.000 euro forfaitaire beroepskosten van het belastbaar inkomen afgetrokken. Zo wordt de belasting berekend op een lager inkomen en betalen we finaal minder belasting.

Maar wie werkt bij een ‘goede’ werkgever (die aan zijn verplichting voldoet om je al het werkmateriaal kosteloos ter beschikking te stellen) trekt dus via de forfaitaire regeling kosten af die hij niet gemaakt heeft. Of anders gezegd, die kosten worden twee keer afgetrokken: een keer werkelijk door de werkgever en een keer forfaitair door de werknemer.

Maar wie werkt voor een ‘slechte’ werkgever (die niet aan zijn wettelijke verplichting voldoet, zoals het onderwijs), geniet dat voordeel niet. Denk aan de ergonomische bureaustoel, maar ook aan de printers, computers, papier en toners die leraars van hun spaargeld moeten kopen. Ook hun versnipperde opdrachten over moeilijk met het openbaar vervoer te bereiken scholen genereren verplaatsingskosten. Maar van een bedrijfswagen zoals in de private sector is dan geen sprake.

Het beleid ziet het anders. Ze willen eerder de forfaitaire kostenaftrek verhogen, zodat er nog minder werknemers overblijven die werkelijke kosten hebben hoger dan de forfaitaire (of die tegen al die rompslomp opzien). Als je een belastingsysteem efficiënter maakt, wordt het vaak minder rechtvaardig. Efficiëntie ontaardt al snel in gemakzucht om minder administratieve controles te moeten doen. Maar dit is discriminerend. In feite wordt de forfaitaire kostenaftrek hier dus eerder misbruikt om de belastingdruk algemeen wat te verlagen.

Maar áls men zou vinden dat die druk te hoog is, dan is het juiste middel daartoe de belastingtarieven te verlagen en niet de forfaitaire kostenaftrek te verhogen. Bovendien zou men voor de aftrek van de werkelijke kosten de regel moeten toepassen om – als je werkgever een overheid zelf is (zoals het onderwijs) – die kosten niet van je belastbaar inkomen af te trekken, maar regelrecht van de te betalen belasting (zoals dat gebeurt voor dakisolatie). Zo wordt die onwettelijke handeling volledig ongedaan gemaakt op het einde van het jaar. Iets voor na corona, in plaats van eco- of maaltijdcheques?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234