Woensdag 16/10/2019
Mark Coenen. Beeld Bob Van Mol

Column

Als je de sites van de populaire pers moest geloven, was het jaar­einde bij ons er een van moord en molotovs

Mark Coenen (°1958), adviseur en opleidingshoofd van de Hasseltse hogeschool PXL, gaat op wandel met de week.

Wij brachten de wende door in een warmer land in het gezelschap van warme mensen. Bij de twaalf klok­slagen van middernacht moest iedereen op bevel van een gillende mevrouw op de televisie één druif eten. Twaalf in totaal.

Dat schijnt daar een traditie te zijn.

Het is geen zicht en tegelijk zeer onhandig: probeer maar eens deftig te muilen op het nieuwe jaar met een halve tros druiven in uw mond.

Ondertussen stuurden te onzent meel­hoofden rare brieven rond naar politici en staken onverlaten vuilbakken en apotheken in brand. Meel aan allen: stop met die aanstellerij.

Als je de sites van de populaire pers moest geloven, was het jaar­einde bij ons er een van moord en molotovs. Terwijl waarschijnlijk 99,99 procent van de aardlingen de oversteek naar 2019 gevierd had op geheel onschuldige wijze, al was voor velen dat laatste glas er weer te veel aan.

Die vergissing maken we dikwijls en heeft ook een naam: de Everest Fallacy.

Het is de neiging om iets gewoons te illustreren met iets uitzonderlijks. Elke berg vergelijken met de Mount Everest: klopt niet. De uitzondering is de regel niet. Nieuwjaar ongeveer overal: geen probleem. Nieuwjaar in Molenbeek en Scheveningen: ambras. Conclusie: Nieuwjaar was overal ambras.

Dat tweede is voor media natuurlijk veel interessanter dan het eerste. Ambras haalt dan ook de voor­pagina’s, en niet het jaarlijkse dansje van de vrolijke zatte nonkel.

Omdat ik de enige in het gezelschap was die nog verslaafd is aan de media, vroeg men mij na een weekje in de Sierras de Tejeda, Almijara y Alhama of er nog iets gebeurd was in de wereld. Ondanks dat ik menig uur aan het infuus van Twitter gelegen had, moest ik licht bedremmeld nee zeggen. Niets fundamenteels gemist.

Daar schrok ik zelf een beetje van. Om de bescheiden bete brood die ik verdien met elke week mijn gedacht te zeggen in deze krant te verantwoorden, zeil ik zowat constant de zoete waters van het web af. Dat moet, maak ik mijzelf en mijn geliefden wijs, omdat anders het geblaf van de gebeten hond dra zou verschralen tot een schriel piepje.

“Uit de weg, want papa moet op het internet.” Het is een vrijgeleide, want ik moet van mijn werk. Heerlijke uitvlucht. Much ado about nothing much, zo blijkt.

Benieuwd of dat gevoel nog verdwijnt voor de zomer, want we gaan van nu tot einde mei alleen maar verkiezings­praat horen. Politici die op andere momenten denigrerend sneren naar de media, gaan hijgend als hondjes aanschuiven aan de tafels der debat­programma’s en de microfoons van de politieke journalisten.

Het is eigenlijk geen journalistiek, maar product placement: men zou tijdens zo’n interview op tv het PP-symbool voor product placement moeten hanteren.

Onbetaalde reclame is ook reclame.

Veel meer is het niet: op geen enkele vraag zal een duidelijk antwoord komen; de debat­fiches regeren. Eigen campagne­slogans eerst. De kritiek op het beleid wordt kwaad weg­gewuifd, nieuwe onbetaalbare scenario’s worden slag om slinger gelanceerd. Dat is geen nieuws, dat is propaganda. Met de journalist spartelend aan een koordje. Onder meer omdat die nooit het volledige verhaal kent en de politicus wel. Hij wordt – zeker live – gedold waar hij bij staat. Een ongelijke strijd die altijd gewonnen wordt door de machts­politicus. En dat is gevaarlijk.

Zoals de achtbare Noam Chomsky recent zei, op Twitter godbetert: “Alleen in volks­verhalen, in sprookjes wordt de macht verstandig gebruikt om het kwade te verslaan. In de echte wereld is dat niet zo. En je hebt bewuste en toegewijde onwetendheid nodig om dat níét te zien.”

Ik wens ons een jaar zonder onwetendheid. En een jaar zonder politieke interviews.   

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234