Maandag 16/12/2019
Beeld rv

Column Saskia de Coster

Als ik een lezing bij VB geef, ben ik dan schuldig?

Saskia de Coster is schrijver. Haar meest recente roman is Nachtouders. Haar column verschijnt tweewekelijks.

Wat is heerlijker dan een goeie roddel? Een goeie roddel die waar is, op beeld vastgelegd ook. De lesbische, Democratische talkshowhost Ellen DeGeneres zat zich te amuseren met de conservatieve, voormalige president van de Verenigde Staten G. W. Bush in een American football-tribune. Beiden gefacelift maar voor de rest totaal tegengesteld. Bush is de man van de Irak-oorlog, uit een dynastie van Bush-bankiers en presidenten, Ellen is het gay-icoon, getrouwd met een Hollywood-actrice. 

Geen heel opzienbarend tafereel, vond ik, maar de kritiek was zo heftig. Amerikanen zijn sowieso al een verdeeld volk, door sport en een vlag bij elkaar gehouden en tuk op extremen. DeGeneres was unapologetic: haar vrienden moeten niet allemaal dezelfde overtuiging delen. We zijn onszelf, geen vertegenwoordigers van groepen. Of wel?

Luizen

Onze diersoort is geweldig goed in verbanden leggen. Door je met iemand te associëren, door er gewoon maar naast te zitten, bevind je je in diens invloedssfeer en lijk je er iets van over te nemen, als luizen die overspringen. Je bent guilty by association: beoordeeld en veroordeeld op basis van je gezelschap. Of je nu de mama bent van een Syrië-ganger, of de strafpleiter die een pedofiel verdedigt, of de politieke mens die met een neonazi op de foto gaat, je lijkt schuldig. Door associatie besmet. Het is een primitief, irrationeel gegeven, maar het is wel springlevend.

Presentatrice Ellen DeGeneres tijdens een American footballmatch. Beeld AP

Misschien speelt bij de heisa rond DeGeneres en Bush nog iets anders mee dat de boel op scherp stelt, iets heel hedendaags: identiteitspolitiek. Elma Drayer, columniste van de Volkskrant, schreef het boek Witte schuld: over identiteitspolitiek. Je eigennaam volstaat niet meer als antwoord op de vraag wie je bent. Je ras, sekse, seksuele oriëntatie en godsdienst brengen je identiteit in kaart. Die parameters zouden je wezen vatten, wat volgens Drayer een beperkende en deterministische kijk op de wereld is. Het stoort haar dat we er een nieuwe ideologie bij hebben die net indruist tegen de individuele vrijheid en ons hardliners maakt. Ik volg haar deels.

Het is heel geruststellend om mijn vijfjarige zoon kleurenblind voor huidskleur te zien zijn. Hij maakt onderscheid op basis van Pokémon-kaarten en racewagens (naast meisjes wil hij wel niet staan want die zijn stom). Hij is zichzelf, geen vertegenwoordiger van een groep.

Paradox

Dat minderheden, zoals de gay community waartoe ik behoor, zich op basis van een deel van hun identiteit verenigen en gelijke rechten vragen, vind ik de normaalste zaak van de wereld. Ik zie wel de paradox van al die groepsvorming: vestig je de aandacht op je groep en focus je dus op wat je verenigt, gay zijn, dan ga je onvermijdelijk voor een deel de polarisatie in de hand werken want dan spreek je tot de ‘anderen’, die niet gay zijn.

Als het Vlaams Belang me uitnodigt om een lezing te komen geven, zal ik daar als mezelf en als een random deeltje van de Vlaamse identiteit en cultuur geen nee tegen zeggen. Net omdat ik het met weinigen in dit land meer oneens ben. Ik wil zelfs op de foto gaan met aanwezigen. Ben ik dan guilty by association, in het hol van de leeuw?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234