Woensdag 26/01/2022

OpiniePeter Rosseel

‘Als het dan toch moet, is een strenge lockdown beter dan aan-en-afmaatregelen’

Een vrouw haalt haar boosterprik. Beeld DM
Een vrouw haalt haar boosterprik.Beeld DM

Peter Rosseel is zelfstandig strategie-, cultuur-, leiderschap- en leercoach en gastdocent aan de KU Leuven.

Peter Rosseel

De economische en sociale pauzeknop indrukken schaadt de productie en consumptie niet méér dan het virus te laten betijen. En een lockdown is niet erger voor ons welbevinden dan de huidige aan-en-afmaatregelen, maar kan wel het ineenstorten van de zorg voorkomen.

De nadelen van een lockdown zijn bekend: omzetdaling in de bedrijven, leerachterstand bij leerlingen, dalend welbevinden en polarisering bij de bevolking. Grote voordeel: een lockdown stopt verdere verspreiding van het virus en stut een krakend gezondheidssysteem.

Zachte heelmeesters

Het zijn zachte heelmeesters die kiezen voor voorzichtige lockdowns en aan-en-afmaatregelen. De stinkende wonden zijn de vierde (en mogelijk vijfde, zesde) golf. Het moeilijke evenwicht tussen wetenschap en politiek, en de gespannen relatie tussen experts en politici zorgen voor gloeibranden: schijnbaar uitgedoofd, maar verraderlijk snel weer in lichterlaaie.

De brandweerlieden van de overheid tonen zich niet van hun beste kant. Lokale besturen interpreteren de maatregelen zeer verschillend; gouverneurs spreken elkaar tegen; premier Alexander De Croo (Open Vld) moest overtuigd worden om het Overlegcomité vervroegd bijeen te roepen en minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) is niet van plan bedillerig alle lokale maatregelen tegen het licht te houden. Lees: er zal weinig gecontroleerd worden.

De Belg denkt er het zijne van en de ene sluit zich weer op, de andere doet alsof de pandemie al lang voorbij is en een groeiend aantal burgers van diverse pluimage gaat de straat op om hun ongenoegen te uiten over wat zij noemen een controlerende overheid die hun vrijheid afneemt.

Talmende politici

De impact van talmende politici is niet min: de technologiefederatie Agoria wil de coronapas op de werkvloer invoeren; het verbond van caféhouders vraagt weer steunmaatregelen; Katholiek Onderwijs Vlaanderen pleit voor een afkoelingsweek; de aarzeling om een algemene vaccinatieplicht al dan niet in te voeren, drijft de polarisatie op de spits en, niet het minst, wij zitten met een joekel van een vierde golf die vermeden had kunnen worden.

Een lockdown dringt zich dus op, al kan die voor Marc Van Ranst in een ‘light’ versie. Hij vreest wel dat normale eindejaarsfeesten er dit jaar nog niet inzitten. Volgens Van Ranst is de ongelofelijke besmettelijkheid van de deltavariant de boosdoener in combinatie met het te snel loslaten van de maatregelen. En daar komt nu nog de omikronvariant bovenop. Ook Steven Van Gucht, viroloog bij Sciensano, is geen voorstander van tijdelijke maatregelen omdat een jojo-effect dreigt. Het is duurzamer in te zetten op minder drastische maatregelen die mensen tijdens een langere periode kunnen volhouden. Maar daarvoor is het nu dus te laat.

Het is het virus, niet de lockdown

Wat onderzoek van de Nederlandse gezondheidseconoom Xander Koolman ons leert, is dat bijvoorbeeld consumentenbestedingen mét lockdown op een bijna identieke manier dalen als bestedingen zonder. Hij vroeg zich af in welke mate economische schade het gevolg was van de lockdown of van het virus zelf. Om die vraag te beantwoorden, ging hij kijken naar twee aanpalende staten in de VS met vergelijkbare dagelijkse infectiepercentages: Minnesota (mét lockdown) en South Dakota (zonder). Hij stelde vast dat beide staten te maken hadden met een zeer snelle en grootschalige vraaguitval bij consumenten. Later herstelden de uitgaven een beetje, maar het effect van de lockdown bleek verwaarloosbaar.

Koolman besluit op basis van zijn onderzoek dat de opheffing van een lockdown een economie niet veel vooruithelpt. Het bieden van veiligheid wél. Die veiligheid, zo stelt hij, kan bereikt worden door vaccinatie of door eliminatie van het virus. Groepsimmuniteit proberen te bereiken door het laten rondgaan van het virus duurt meerdere jaren en zou nog tienduizenden levens kosten.

Examens in januari

Een korte lockdown schaadt de economie en het welbevinden niet méér dan het jojo-effect van aan-en-afmaatregelen. Het recept voor succes op korte en langere termijn ligt dus voor de hand: een krachtige lockdown tot na de kerstvakantie en afstandsonderwijs voor opleidingen met examens in januari. Alle gevaccineerden krijgen een boosterprik vóór eind maart en er komt een algemene, verplichte vaccinatie tegen juni 2022, ook voor kinderen tussen 5 en 12 jaar. En tot die tijd: inzetten op minder drastische maatregelen die mensen tijdens een langere periode kunnen volhouden. Dat zal de zorg de komende zeven maanden de broodnodige ademruimte geven en mensen eindelijk échte hoop bieden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234