Dinsdag 19/01/2021
Bart Eeckhout.Beeld DM

StandpuntBart Eeckhout

Als de regering wil dat zoveel mogelijk burgers hun plicht blijven doen, moet ze eerst zelf het vertrouwen herstellen

Bart Eeckhout is  hoofdredacteur van De Morgen.

Bij een populaire winkelketen stond een lange rij kooplustigen. In sommige winkelstraten in de centrumsteden werd het weleens druk. Toch mag gezegd worden dat de heropening van de winkels over het algemeen erg kalm, veilig en voorbeeldig georganiseerd verlopen is. De handelaars, die de voorbije dagen en weken wel wat tikken te verwerken gekregen hebben, verdienen een pluim voor dat resultaat. 

Daarmee kan ook de stelling dat ‘de Belg’ eigengereid is sterk genuanceerd worden. Het was viroloog Marc Van Ranst die maandag nog in deze krant zei, na de volkstoeloop in Brugge en Brussel, “dat we het vertikken om de regels te volgen”. In werkelijkheid blijkt een Belg zich in deze slepende crisis niet beter of slechter te gedragen dan een Fransman, een Brit of een Nederlander. Zoom je wat uit dan merk je dat elk land dezelfde discussies voert over koopzondagen of strandbezoek. 

Vanuit pedagogisch oogpunt is het sowieso niet wijs om over jezelf af te roepen hoe slecht je wel bezig bent. Elke ouder weet: een kind wordt niet slimmer of braver van voortdurend te horen hoe ‘dom’ of ‘stout’ het is. Veeleer integendeel.

Natuurlijk hebben ook wij, burgers, een verantwoordelijkheid in de aanpak van deze gezondheidscrisis. Die hangt evenwel nauw samen met de rol die de overheid zelf speelt. Geen enkel Europees land is gespaard door het coronavirus, maar het is wellicht geen toeval dat landen waar burgers een sterker vertrouwen hebben in de overheid het er vaak beter vanaf brengen. Dat is het geval voor de Scandinavische landen Denemarken, Finland of IJsland, of ook wel voor Duitsland.

Burgers, zo blijkt, zijn sneller collectief bereid om de door de overheid gevraagde inspanning te leveren als ze merken dat ook de overheid zelf haar engagement nakomt. In een land als België (maar ook Frankrijk, Nederland of Spanje) is dat wederzijdse vertrouwen veel minder sterk aanwezig. Het ontneemt ons een belangrijk verdedigingsmiddel op een moment van  crisis. 

De regering-De Croo lijkt dat te beseffen. De campagne die ‘11 miljoen Belgen’ achter hetzelfde doel hoopt te scharen, is een poging om een natiegevoel op te bouwen. In een land waar dat Belgische natiegevoel nooit gecreëerd is – wat in rustiger tijden ook een weldaad is – wringt dat snel. Dat gewring is zelfs terecht, omdat de staat in deze coronacrisis de burgers op cruciale momenten in de steek gelaten heeft. Als de regering wil dat zoveel mogelijk burgers hun plicht blijven doen, moet ze eerst zelf het vertrouwen herstellen. Dat kan, met beter beleid. 

Eerst dus maar even een beter opsporingsbeleid waarborgen om een derde golf af te wenden, een rechtvaardige en effectieve vaccinatiestrategie uitbouwen en de economie helpen herlanceren. Een mobiliserende affichecampagne kan daarna altijd nog. Eerst het paard, dan de kar.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234