Dinsdag 21/03/2023
Bart Eeckhout. Beeld DM
Bart Eeckhout.Beeld DM

De gedachteBart Eeckhout

Als de nieuwe regering in Israël haar radicale plannen ook echt wil uitvoeren, nadert ze haar Krim-moment

Bart Eeckhout is hoofdcommentator van De Morgen.

Bart Eeckhout

Toen in 2000 de uiterst rechtse partij FPÖ werd opgenomen in de Oostenrijkse regering, trok er een siddering van ongerustheid en verontwaardiging door de westerse wereld. Boycots werden overwogen, protestacties tot op regeringsniveau afgesproken. Nu, op de drempel van 2023, de nieuwe radicaal-rechtse regering van Benjamin Netanyahu de eed aflegt in Israël, veroorzaakt dat amper een rimpeling. Het zegt iets over veranderende tijden. En wat het zegt, klinkt niet goed.

Dat is geen kwestie van overgevoeligheid. De samenstelling van de nieuwe Israëlische regering en de voorstelling van haar beleidsprioriteiten geven reden tot grote ongerustheid. Voor Israël zelf, voor het Midden-Oosten, voor de wereld. De nieuwe regering zet Israël op ramkoers met de democratische en liberale waarden waar het land anders zo gretig mee uitpakt én ze zet Israël op voet van oorlog met de inwoners van de Palestijnse gebieden.

De verantwoordelijkheid van Benjamin Netanyahu is groot. Om zijn oude positie te herwinnen was hij bereid een duivelspact te sluiten met radicale, ronduit extremistische ophitsers. In ruil voor hun machtsdeelname bieden ze Netanyahu een hervorming van het gerechtelijk systeem aan. Die moet de premier helpen om een veroordeling voor corruptie te ontlopen.

Daarmee zet alweer een land de hakbijl in de eigen rechtsstaat en liberale democratie. Niet alleen de autoritaire trekjes plaatsen Netanyahu in het spoor van Viktor Orbán in Hongarije of Vladimir Poetin in Rusland. Ook gelijke rechten voor mensen in de lgbtq+-gemeenschap staan onder erg concrete druk, te oordelen naar de regeringsplannen.

Het meest zorgwekkende onderdeel van deze plannen is evenwel het voornemen om onwettige Joodse nederzettingen in Palestijns gebied op de Westoever te legaliseren en delen van het gebied zelfs te annexeren. Of zoals de regering het zelf aankondigt: “het stimuleren en ontwikkelen van nederzettingen in alle delen van het land van Israël”. Als de regering deze beleidsprioriteit uitvoert, is dat zo goed als een oorlogsverklaring aan de Palestijnse gemeenschap, een einde aan kansen op vrede en een provocatie voor de rest van het Midden-Oosten.

Als de regering-Netanyahu werkelijk illegale nederzettingen wil aanmoedigen en inpalmen, nadert ze haar Krim-moment, om maar even de parallel met de oorlog in Oekraïne te trekken. Wat gaat de rest van de wereld doen? Handenwringend toekijken en sputterend protesteren zullen dan niet meer volstaan. Als Israël zijn politiek van verovering en apartheid wil doorzetten, moet het weten dat sancties, boycots en internationaal isolement het gevolg kunnen zijn. Als Israël zijn blik op de wereld verandert, mag de wereld ook zijn blik op Israël veranderen.

2022 was het jaar waarin Europa weer kennismaakte met de tragiek van oorlog op het eigen continent. Wordt 2023 het jaar waarin het kruitvat in het Midden-Oosten weer ontploft? Het is een weinig bemoedigend vooruitzicht. Er rest optimisten nog maar één troost. Israël heeft, zoals een collega in de Volkskrant het formuleerde, gelukkig ook een traditie van regeringen die snel kunnen vallen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234