Woensdag 21/04/2021

OpinieStefaan Walgrave & Wouter Van Dooren

Als Belgische politicologen hopen we binnenkort trots te kunnen zijn op ons land

Stefaan Walgrave. Beeld Francis Vanhee
Stefaan Walgrave.Beeld Francis Vanhee

Stefaan Walgrave en Wouter Van Dooren zijn politicologen aan de Universiteit Antwerpen

Niet alleen virologen en vaccinologen volgen de net opgestarte vaccinatiecampagne met bijzondere, wetenschappelijke interesse. Hetzelfde geldt voor politicologen.

Een van de belangrijke kwesties die politicologen en bestuurswetenschappers bezighouden, is in welke mate overheden performant zijn en dingen gedaan krijgen. In welke landen presteert de overheid beter en waarom? Dat is moeilijk onderzoek want landen verschillen sterk van elkaar. Het is vaak niet duidelijk hoe de capaciteit van de overheid om problemen effectief op te lossen nu net gemeten moet worden. Gebeurt dat best via objectieve indicatoren zoals het aantal werklozen, het aantal woninginbraken, het aantal kindersterftes, de armoedecijfers, het aantal zelfdodingen, de activiteitsgraad van de bevolking of het aantal medailles op de Olympische Spelen? Of via subjectieve indicatoren zoals de politieke tevredenheid van de burgers, het vertrouwen van burgers in de overheid of metingen van geluk?

En nu is daar dus de fameuze vaccinatiecampagne, de zo goed als perfecte case om de performantie van de landen van de Europese Unie met elkaar te vergelijken. Over de meting van wat performantie is, kan deze keer geen discussie bestaan: welk percentage van de bevolking is op een bepaald moment gevaccineerd en hoe verschilt dat tussen de landen van de EU? Eventueel kan die meting nog wat genuanceerd worden door te kijken naar specifieke risicogroepen of beroepsgroepen, maar aangezien elk Europees land op termijn zo goed als de hele bevolking wil vaccineren, volstaat wellicht de simpele vaccinatieratio in de gehele bevolking.

Noteer dat de prijzen deze keer niet alleen aan de meet worden uitgereikt maar ook onderweg. Landen die sneller uit de startblokken schieten, zullen niet alleen minder zieken en doden tellen, maar ook sneller de beperkende maatregelen kunnen versoepelen. Het doel is dus duidelijk én er is geen discussie over hoe dat doel bereikt kan worden (zo snel mogelijk zo veel mogelijk mensen inenten).

In hetzelfde schuitje

Wat de case voorts bijzonder geschikt maakt voor rechtstreekse vergelijking is dat alle landen van de EU hetzelfde aantal vaccins (zullen) krijgen op hetzelfde moment. Verschillen tussen landen kunnen dus niet toegeschreven worden aan de beperkte beschikbaarheid van vaccins. We vergelijken niet met Zuid-Afrika (minder vaccins beschikbaar) of Israël (meer vaccins beschikbaar), maar met Duitsland, Nederland, Frankrijk en Bulgarije. Landen die in hetzelfde schuitje zitten.

In alle landen is er een tweede en soms zelfs derde golf die tot drastische maatregelen heeft geleid en overal is de urgentie groot; de sociale, economische en politieke druk om snel te gaan is overal voelbaar. In alle landen zijn corona en de vaccinatie de belangrijkste thema’s waar de absolute regeringstop en de belangrijkste politici zich volop mee bezighouden. Het is dus geen kwestie van de performantie van het gezondheidssysteem alleen. En alle landen hebben evenveel tijd gehad om zich op de vaccinatie voor te bereiden en weten sinds een klein jaar dat de enige uitweg uit de crisis massale vaccinatie is.

Het vaccinatiedorp in Antwerpen is in volle opbouw. Beeld Bob Van Mol
Het vaccinatiedorp in Antwerpen is in volle opbouw.Beeld Bob Van Mol

In die race tussen de Europese landen staat België in poleposition. We hebben uitstekende kaarten om in het Europese koppeloton te zitten. België is een klein, dichtbevolkt land; vaccins moeten niet naar afgelegen gebieden worden gevlogen en we hebben een dicht netwerk van wegen. Je zou bij wijze van spreken de vaccins overal met de fiets kunnen afleveren. We zijn een rijk land, met een goede gezondheidszorg, met iets minder artsen dan gemiddeld in de EU maar met meer verpleegkundigen, met veel ziekenhuisbedden en met goed uitgeruste ziekenhuizen overal in het land. We geven van alle Europese landen bijna het meest uit aan onze gezondheidszorg.

Het valt al bij al nog mee met de antivaccinatiesentimenten in ons land. Bovendien start onze campagne op een goed moment, want we doen het relatief goed in Europa qua besmettingen en onze artsen en verplegend personeel zijn dus relatief minder belast met het verzorgen van covidpatiënten, wat meer tijd laat om te vaccineren.

We hebben in België dus uitstekende kansen om te bewijzen dat ons systeem werkt. Als Belgische politicologen hopen we binnenkort trots te kunnen zijn op ons land.

Frank Vandenbroucke (sp.a) heeft zijn lot verbonden aan de effectiviteit van de Belgische vaccinatiecampagne. Terecht. Niet alleen het lot van onze minister van Volksgezondheid staat op het spel, maar ook het vertrouwen in ons politiek systeem.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234