Maandag 27/01/2020

Aanslag in Manchester

Alle ogen draaien nu weg van May's campagneblunders

Beeld rv

Lieven Buysse doceert onder meer Britse cultuur aan de KU Leuven Campus Brussel.

Naarmate meer informatie bekend geraakt, wordt het steeds duidelijker dat het in Manchester om een zelfmoordaanslag gaat. Daarmee wordt het Verenigd Koninkrijk voor de tweede keer dit voorjaar opgeschrikt door een ingrijpende gebeurtenis, zij het nu in volle verkiezingscampagne. Welke impact zou deze nieuwe aanslag kunnen hebben op de verkiezingen?

De Britten staan erom bekend eerder sereen te reageren. Ook afgelopen nacht toonden ze zich van hun beste kant: taxi’s reden gratis naar ziekenhuizen en Mancunians stelden hun huizen open om mensen op te vangen. Naar we kunnen aannemen, zijn de slachtoffers nu vermoedelijk tieners. Dat verhevigt ongetwijfeld de emotionele reacties, maar dan zijn die vooral gericht tegen de dader(s): waarom kiest iemand net deze doelgroep uit?

Tenzij zou blijken dat veiligheidsvoorschriften met de voeten getreden werden, zal de publieke opinie niet gauw een diepgaand onderzoek eisen naar wie de politieke of politionele verantwoordelijke is die de eer aan zichzelf moet houden. Na de bomaanslagen op het openbaar vervoer in Londen in 2005 geven Britse politie en veiligheidsdiensten al jaren aan dat het geen kwestie was van of er een nieuwe aanslag zou komen, maar eerder van wanneer die zou plaatsvinden. Een grootmacht als het Verenigd Koninkrijk is nu eenmaal een doelwit, en wie kwaad in de zin heeft, hoeft zelfs niet tot een georganiseerde terroristische groepering te behoren om veel schade aan te richten.

Geen prangend thema

Met nog goed twee weken te gaan, komt de aanslag niet op een acuut moment in de verkiezingscampagne. Veiligheid was tot nu toe overigens niet eens een prangend thema. Uiteraard was er aandacht voor, maar veel minder dan voor de aanpak van de brexit, migratie en sociale thema’s zoals pensioenen, huisvesting en onderwijs. Deze aanslag zal dat enkel veranderen in die mate dat de komende dagen duidelijkheid geschapen zal worden over de omstandigheden van de gebeurtenissen in Manchester. Geen enkele partij – behalve UKIP en de extreemrechtse maar marginale BNP – zal dit politiek willen recupereren. 

Bovendien is er een brede consensus in Westminster dat de veiligheidsdiensten goed georganiseerd zijn. Actiepunten zijn dan ook vaak meer gericht op een verdere versterking van de bestaande werking dan van een grondige reorganisatie ervan.

De premier leek sinds de start van de campagne te zullen bereiken wat ze beoogd had: een overweldigende meerderheid in het parlement, met een vernedering van grootste oppositiepartij Labour. De voorbije week keerde het tij na enkele pijnlijke momenten. Doorheen de campagne profileert May zich als de enige verstandige keuze om het land door de brexitonderhandelingen te loodsen, en demoniseert daarbij Labour-leider Jeremy Corbyn. Tegelijk viel ze de sociaaldemocraten aan op de corebusiness: een brexit onder May zou de sociale verworvenheden nog verder versterken en niet inperken zoals vaak beweerd wordt.

Mays verkiezingsprogramma, dat vorige week werd voorgesteld, bleek alvast dat laatste element niet te kunnen garanderen. Met name de voorstellen die oudere Britten zouden treffen, werden onder vuur genomen. Er zou duchtig bespaard worden op tegemoetkomingen voor verwarming voor gepensioneerden, pensioenen zouden minder snel stijgen, en ouderen die thuiszorg krijgen, zouden de overheid het recht geven om na hun dood de kosten terug te eisen via de verkoop van hun huis. Na tegenvallende peilingen en een storm van kritiek werden enkele plannen onhandig bijgestuurd, maar dat kwam May op nieuwe kritiek te staan. Is dat immers het beeld dat we hebben van de standvastige leider die met consequente standpunten de 27 lidstaten van de EU klein zal krijgen? De premier slaagde er maar niet in om die negatieve beeldvorming te keren.

Weg van blunders

Hoe wrang het ook mag klinken in het licht van het diepe menselijke leed dat werd aangericht: de aanslag zal May's campagne wellicht ademruimte geven. Niet alleen draaien alle ogen in het publieke debat opnieuw weg van haar campagneblunders, ze kan zich nu ook opwerpen als de staatsvrouw die onder alle omstandigheden het hoofd koel houdt, indien nodig daadkrachtig ingrijpt en het land verenigt. En als de verkiezingscampagne na enkele dagen van rouw weer voortgezet wordt, zal vooral dat beeld blijven hangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234