Zondag 05/12/2021
null Beeld DM
Beeld DM

ColumnAya Sabi

Alle ellende op deze wereld begint bij categorisering: de ‘ander’ en ‘wij’

Aya Sabi is columnist en auteur van Verkruimeld land.

Ik vraag me al een paar dagen af hoe het vandaag zou zijn als Columbus nooit Amerika had ‘ontdekt’. Dat wordt door velen gezien als het moment dat de ‘ander’ intens dichtbij komt in de geschiedenis. Wat als dat moment een ontmoeting werd, geen ontdekking. Je kunt een land alleen beschouwen als onontdekt, als je zijn mensen beschouwt als onmensen.

Zo begon de categorisering die de rest van de geschiedenis zou brandmerken: het verschil tussen de ‘ander’ en ‘wij’. Een geschiedenis van vooral conflict en botsing (met uitzonderlijk ook hier en daar ontmoeting en contact). Zoals wij als gewone mensen over ons eigen leven speculeren, zijn er ook historici en schrijvers die hetzelfde doen met de wereldgeschiedenis: what if history.

Wat als onze geschiedenis niet werd geschreven vanuit een eurocentrische, kapitalistische en kolonialistische blik op de ‘ander’? We zien het niet alleen in het verleden, maar ook in hoe we over dat verleden praten. De Koude Oorlog was bijvoorbeeld helemaal geen ‘koude’ oorlog, op verschillende plekken in de wereld was die oorlog erg heet. Denk aan Korea, aan Vietnam, maar ook aan Afghanistan. Het is niet omdat er geen oorlog werd uitgevochten op Europees gebied, dat er geen oorlog was.

Wat als we ‘onze’ oorlogen niet hadden uitgevochten op ‘andermans’ land? Wat als we niet vanuit een grootheidswaanzin democratie en vrijheid wilden verspreiden in landen waar ze een eigen en lange traditie van beschaving kennen? Wat als de missioneringsdrang en het kolonialisme niet tegenover militante vrijheidsbewegingen kwamen te staan? Wat als we evenveel zouden rouwen om de dood van de ‘ander’? Wat als de verschillende continenten zich niet voor elkaar bewapenden? Tektonische platen wachtend op de catastrofale vonk.

Alle ellende op deze wereld begint bij de krampachtige categorisering ervan. In goed, God, vaderland en wij met daartegenover: kwaad, de ander, ver weg, goddeloos. Altijd is het licht aan onze kant, waar ‘wij’ stoppen, valt de schaduw. Het is een poging om de eindeloze complexiteit van de mens, de wereld, het leven (en het metaniveau van al die dingen) te vatten. Het is niet alleen een krampachtig en fout verlangen om de ander te controleren, beheersbaar te maken. Het is een manier om onze eigen angsten te onderdrukken, om te vluchten voor het oncontroleerbare en onbeheersbare in onszelf.

Zouden de meisjes in Afghanistan nu niet aan het wachten zijn om de seksslaaf te worden van een of andere talibanstrijder? Zouden er geen wanhopige mensen klimmen op het laatste vliegtuig dat de hoofdstad verlaat? Zouden we dan achteraf tenminste verantwoordelijkheid kunnen dragen voor ons aandeel in dit alles? Ik vraag het me af. Wanneer het genoeg is. Wanneer we dit perspectief op de wereld eindelijk aan de kant schuiven om plaats te maken voor de ‘ander’ in ‘ons’.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234