Dinsdag 20/10/2020

OpinieSven Gatz & Philippe Van Parijs

Alle Brusselaars zouden minstens Frans, Nederlands en Engels moeten spreken

Beeld Photo News

Sven Gatz (Open Vld), Brussels minister voor de Promotie van Meertaligheid. Philippe Van Parijs is filosoof, en voorzitter van de Brusselse Raad voor Meertaligheid.

Zonder meertaligheid is taalverscheidenheid een ramp. Iedereen blijft dan opgesloten in zijn eentalige bubbel, professioneel beperkt, niet in staat om zijn plicht als Belgische en Europese burgers naar behoren te vervullen, worstelend om met zijn buren vertrouwensrelaties en samenwerking aan te gaan.

Maar in Brussel, nog meer dan elders, wordt taaldiversiteit een formidabele troef als ze gepaard gaat met algemene meertaligheid. Deze meertaligheid is in de eerste plaats een troef voor de mensen zelf. Meer dan één taal kennen, betekent de toegang tot een job enorm vergemakkelijken, verhoogt de deelname aan het politieke en sociale leven, is een middel om andere culturen beter te begrijpen en te waarderen.

Veelzijdige troef

De meertaligheid van de Brusselaars is ook een veelzijdige troef voor alle nabije en verre regio’s waarmee het delen van een taal nauwere betrekkingen, wederzijds begrip en groter vertrouwen mogelijk maakt. Wat dan weer bevorderlijk is voor de ontwikkeling van succesvolle economische en culturele betrekkingen.

Deze meertaligheid is nog belangrijker voor Brussel zelf. Het is cruciaal om van de kosmopolitische bevolking een echte gemeenschap te maken. Het is essentieel om Brussel in staat te stellen zijn rol als hoofdstad van de Belgische federale staat en van de Europese Unie ten volle te vervullen. En het is van fundamenteel belang voor de economische welvaart van Brussel, die gebaseerd is op diensten met een taalkundig zeer divers cliënteel.

In Brussel gelooft niemand nog dat men comfortabel in onze regio kan leven als je slechts één van de twee officiële talen kent, of zelfs beide. Een meertaligheid die resoluut verder gaat dan de officiële tweetaligheid, is een absolute prioriteit voor Brussel en is een centraal onderdeel van zijn identiteit geworden.

Dit alles heeft de Brusselse regering inmiddels begrepen, zelfs in die mate dat ze de promotie van meertaligheid expliciet tot een van de ministeriële bevoegdheid heeft gemaakt. In december 2019 werd in het Brussels Parlement een visienota voorgesteld die unaniem gunstig werd onthaald. Vertrekkende vanuit enkele vaststellingen omschrijft de nota één doelstelling: binnen de hele Brusselse bevolking het vermogen om te communiceren in het Frans, Nederlands en Engels bevorderen, en tegelijkertijd het grote belang erkennen van de overdracht van alle moedertalen die in onze kosmopolitische stad worden gesproken en zorgen voor een goede beheersing van ten minste een van de schooltalen.

De uitdaging is niet klein. Er worden ruim honderd thuistalen gesproken door de Brusselaars. Volgens het vierde BRIO Taalbarometer-onderzoek is de kennis van het Frans significant afgenomen (van 95,5 procent van de Brusselaars die de taal goed tot uitstekend beheerste naar 87,1 procent), net als de kennis van het Nederlands (van 33,3 naar 16,3 procent). Van de top drie houdt enkel het Engels stand (van 33,3 naar 34,4 procent). Het gewijzigde kennisniveau leidde evenwel niet tot een evenredige daling van het ‘gebruik’ van deze talen. Het gebruik van het Nederlands bij het winkelen, bijvoorbeeld, is gestegen van 9 tot 29 procent, in de buurt van 14 tot 24 procent, en op het werk van 19 naar 46 procent, uiteraard meestal in combinatie met Frans, Engels en andere talen.

Eerste Dag van de Meertaligheid

Deze paradoxale situatie illustreert de diepte van de kloof tussen vaardigheden en noden. Om de Brusselse regering te helpen deze uitdaging het hoofd te bieden, werd in de nota ook de oprichting aangekondigd van een Brusselse Raad voor Meertaligheid. Deze raad bestaat uit meertalige leden die geloven in het belang en de mogelijkheden van de promotie van meertaligheid binnen de hele Brusselse bevolking. Zijn taak is niet het beleid van de Brusselse regering op dit vlak te legitimeren, maar om het mee vorm te geven, gebruikmakend van het meest recente wetenschappelijke onderzoek rond het leren van talen, en het beleid stevig te verankeren in de Brusselse realiteit in al zijn diversiteit. Deze raad zal officieel worden voorgesteld tijdens de eerste Brusselse Dag voor de Meertaligheid, op zaterdag 26 september in het Brusselse Parlement. Een voorstelling met een bescheiden formaat als gevolg van de coronamaatregelen die dan ook via het nieuwe platform voor meertaligheid in Brussel www.betalky.brussels online te volgen is.

Ook in deze bescheiden vorm moet dit evenement een nieuwe impuls geven aan de collectieve inspanning om in onze regio meertaligheid op allerlei wijzen te bevorderen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234