Maandag 18/11/2019

Opinie

Al te lang hebben we veel te veel verwacht van de internationale klimaatconferenties

Groepsfoto van de staats- en regeringsleiders op de top in Parijs. Beeld AP

Tijdens de klimaattop in Parijs leest u elke dag interessante opinies op DeMorgen.be. Vandaag: Sebastian Oberthür. Hij is onderzoeksprofessor Environment and Sustainable Development aan de Vrije Universiteit Brussel.

Al te lang hebben we veel te veel verwacht van de internationale klimaatconferenties. De resultaten konden dan ook niets anders zijn dan ontgoochelend, teleurstellend en demotiverend. Het is hoog tijd om realisme aan de dag te leggen.

Het klimaatbeheer op wereldschaal is complex. Overheden, bedrijven en vele maatschappelijke groeperingen - van individu tot wereldwijde speler -, leveren stuk voor stuk hun eigen bijdrage vanuit zéér verschillende dynamieken. Die op hun beurt dan elkaar weer beïnvloeden en bewegingen op andere terreinen in gang zetten. Er valt in zo'n systeem niet precies te voorspellen wanneer welke extra sneeuwvlok een lawine veroorzaakt, en of ze op tijd komt. Maar dat ze komt, is zeker.

Sebastian Oberthür. Beeld rv

Een voorbeeld: het Kyoto Protocol van 1997 heeft vooral Europa en de geïndustrialiseerde landen tot actie aangezet. Dat heeft ertoe geleid dat de EU de voorbije twee decennia een drijvende kracht is geworden van het internationaal klimaatbeleid.

Terzelfdertijd is de klimaatactie ook elders van de grond gekomen. Consumenten vragen steeds meer klimaatvriendelijke oplossingen. Zoals we aan de Vrije Universiteit Brussel met WeAreParis actie voeren en onze studenten in het onderzoek brengen, zijn er in ons land alleen al tientallen burger- en civil society initiatieven. De Burgemeesterscovenant, die streeft naar een emissiereductie van twintig procent tegen 2020, is door meer dan zesduizend steden ondertekend. In België vertegenwoordigen de ondertekenaars twee derde van de bevolking. In de financiële sector groeit de beweging om investeringen terug te trekken uit de fossiele brandstofsector en groeit de markt in groene obligaties pijlsnel. Meer en meer bedrijven nemen klimaatbescherming op in hun dagelijkse praktijk en reppen zich om als eerste in te spelen de opportuniteiten.

Overal in de wereld vind je nu al een of andere vorm van klimaatwetgeving. Meer dan 160 landen, die samen voor meer dan 90% van de globale emissies verantwoordelijk zijn, hebben al hun 'intended nationally determined contributions' (INDC's, het VN-jargon voor de conferentie in Parijs) ingediend. Zij hebben zich daarbij verbonden tot het beperken en terugdringen van hun emissies tegen 2025 of 2030 en om hun gemeenschappen te wapenen tegen de gevolgen van de klimaatverandering.

Is dat allemaal voldoende? Neen. Maar het toont wel een belangrijke vooruitgang die ervoor zorgt dat het vooruitzicht op een zinvol akkoord veel hoger ligt in Parijs dan in Kopenhagen in 2009.

Zelfs wanneer de conferentie van Parijs zou mislukken, dan nog zullen de plannen die door de landen werden neergelegd moeten worden uitgevoerd. Dan nog zullen die initiatieven allicht een volgende conferentie nog meer beïnvloeden.

De conferentie in Parijs kan niet zelf beslissen tot emissieverminderingen, maar ze versterkt wel alle acties op alle andere niveaus. Zo zou een eventueel Akkoord Van Parijs wel eens een enorme aanzet kunnen worden voor een virtuous circle, een positieve vicieuze cirkel, een sneeuwbaleffect, maar dan van een sneeuwbal die de berg op rolt. Wie zien die sneeuwbal nu al beginnen te rollen, maar Parijs kan hem een extra momentum geven, een kritische massa waardoor hij niet meer te stoppen is. Met de effectieve uitvoering van de klimaatacties (globaal, regionaal, nationaal, lokaal en individueel) kickstart je immers meteen ook alle nieuwe initiatieven die daaruit zullen ontspruiten.

Tegelijk met het besef dat Parijs niet dé "oplossing" zal opleveren, moeten we daarom ook voor ogen houden dat haar impact toch groter kan zijn dan ooit tevoren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234