Zondag 18/04/2021

OpinieBinita Pinoy

Adoptie is geen ‘voorrecht’ voor de kinderen, maar voor de ouders

Binita Pinoy. Beeld rv
Binita Pinoy.Beeld rv

Binita Pinoy is geadopteerd uit Nepal en buddy bij het a-Buddy-project van Steunpunt Adoptie. Ze heeft twee jaar ervaring als screener van kandidaat-adoptieouders en werkt nu als integratieconsulent bij het Agentschap Integratie en Inburgering.

In zijn rapport ‘Ontelbare jaren een kind verwachten’ is de Vlaamse Ombudsdienst kritisch voor de zware en jarenlange procedure die kandidaat-adoptieouders moeten doorstaan (DM 28/1). Het rapport hekelt specifieke fouten die de chronologie van de wachtlijst verstoorden. Maar het stelt ook meer in het algemeen het Vlaamse adoptiesysteem in vraag: de combinatie van het stijgend aantal kandidaat-adoptieouders en dalend aantal adoptiekinderen is onhoudbaar. Als het adoptiesysteem de voorgestelde stresstest niet kan doorstaan, is een omwenteling nodig.

Vanuit mijn twee jaar ervaring als screener van kandidaat-adoptieouders weet ik dat de adoptieprocedure lang en vermoeiend kan zijn. Ik besef dat de kinderwens van kandidaat-adoptieouders vaak de enige wens is die zij zo diep koesteren. Zij willen niets liever dan een kind in hun gezin opvangen en helpen opgroeien. Ik heb dus alle begrip voor hun verdriet als de weg naar de vervulling van hun kinderwens wordt onderbroken of vertraagd. Maar als je zowel rekening wil houden met de kandidaat-adoptieouders, de biologische ouders en het adoptiekind krijg je nu eenmaal een complexe situatie.

Adoptie is geen logische keuze of normale zaak. Zoals het rapport van de Vlaamse Ombudsdienst benadrukt, is het een ‘uitzonderlijke maatregel die alleen gerechtvaardigd is wanneer adoptie de beste oplossing is voor het kind’. Het dalend aantal adoptiekinderen toont aan dat adoptie ook effectief meer en meer een uitzonderlijke maatregel wordt. Als we uitgaan van het belang van het kind, is deze evolutie positief. Ze impliceert minder kinderen die moeten worstelen met het feit dat ze geadopteerd zijn. Maar het grote aantal kandidaat-adoptieouders en de uitgesproken verwachting die zij koesteren om een kind toegewezen te krijgen binnen een redelijke termijn, en het feit dat sommigen afhaken indien deze verwachting niet wordt vervuld, conflicteren met de idee van adoptie als een uitzondering.

Als geadopteerde verzet ik mij tegen het heersende discours rond adoptie. Het rapport van de Ombudsdienst opent met de boodschap dat in 2020 ‘16 meisjes en jongens het voorrecht hadden om een nieuwe Vlaamse thuis te krijgen’. Het is zeker in het belang van het adoptiekind om in een warm gezin op te groeien. Maar adoptiekinderen kiezen er niet voor om gescheiden te worden van hun biologische ouders en vervolgens in een nieuw gezin of, voor interlandelijk geadopteerden, zelfs een vreemde cultuur op te groeien. Geadopteerd worden is dan ook geen ‘voorrecht’ waarvoor een adoptiekind dankbaar moet zijn. Het is een voorrecht voor kandidaat-adoptieouders om een kind in hun gezin te mogen ontvangen en zo hun kinderwens te kunnen vervullen.

Als buddy van geadopteerden bij a-Buddy, een project van Steunpunt Adoptie, weet ik dat velen onder ons het enorm moeilijk hebben met de zoektocht naar hun identiteit. Sommige geadopteerden hebben een negatief zelfbeeld omdat zij het gevoel hebben ongewenst te zijn of niets kunnen terugvinden over hun biologische afkomst. Het psychisch welzijn van geadopteerden is dan ook geen evidentie; reden te meer om het belang van de geadopteerden centraal te stellen en te blijven stellen.

Omwenteling

Ik zou daarom graag een voorstel doen voor de omwenteling waar de Ombudsdienst het over heeft. In het debat over adoptie moet de stem van de geadopteerde luider klinken. Er is een omwenteling nodig van ‘praten over’ naar ‘praten met’. Waarom lijken we te focussen op de ‘ondraaglijk uitgerekte kinderwens’ van kandidaat-adoptieouders, eerder dan op wat geadopteerden hebben moeten doorstaan? Waarom gaat het in de eerste plaats over de lange wachtlijst voor kandidaat-adoptieouders en niet over de tijd die adoptiekinderen nodig hebben om hun identiteit te vormen? Om het trauma dat zij hebben meegemaakt een plaats te geven? Om hun biologische familie op te zoeken?

Dat er steeds minder adoptiekinderen zijn is een goede zaak, maar betekent ook dat steeds meer kandidaat-adoptieouders hun kinderwens niet in vervulling zien gaan door een adoptie. Zoals de Ombudsdienst voorstelt en de betrokken politici erkennen, zal er dan ook gekeken moeten worden naar andere vormen van ouderschap zoals pleegzorg, waar er duidelijk wel meer kinderen zijn dan kandidaat-ouders. Het krampachtig vasthouden aan een adoptiesysteem met ellenlange wachtlijsten en gefrustreerde kandidaat-adoptieouders is bezwaarlijk in het belang van het (adoptie)kind.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234