Maandag 08/08/2022
eeckhout Beeld dm
eeckhoutBeeld dm

De gedachteBart Eeckhout

Aan de dolle regeerperiode van Boris Johnson komt nu een einde, te midden van een rokende puinhoop van schandalen en leugens

Bart Eeckhout is hoofdcommentator van De Morgen.

Bart Eeckhout

In de kiescampagne van 2015 stelde de uittredende premier David Cameron de Britse bevolking voor de keus: ofwel kozen ze voor hem ofwel voor de chaos. Dat trucje – ‘ik of de chaos’ – gebruiken politici, ook hier, wel vaker. Maar zelden in de recente Europese politieke geschiedenis is die belofte zo’n groteske leugen gebleken als toen, onder de conservatief Cameron.

Onophoudelijke chaos is namelijk exact wat de Britten de voorbije zeven jaar gekregen hebben, met achtereenvolgens de brexit, de wanordelijke onderhandelingen over de scheiding uit de EU en de dolle regeerperiode van Boris Johnson. Aan die regeerperiode komt nu een einde met het aangekondigde ontslag van de eerste minister, te midden van een rokende puinhoop van opeenvolgende schandalen en leugens.

De Britse politieke cultuur heeft een bloemrijke traditie van drama, listen en lagen, met een vaak shake­spea­reaans verloop waarbij alle hoofdrolspelers op het einde zieltogend op de scène achterblijven. Zelfs naar die normen was het einde van de regering-Johnson bijzonder, met een recordaantal ontslagen van ministers en kabinetsleden en een premier die tot het bittere einde tegenstribbelde. De exit verliep naar het evenbeeld van wat voorafging: spektakelrijk maar ook stijlloos en beschamend.

Dat alles zou nog vermakelijk zijn als het niet zo ernstig was. Boris Johnson laat het Britse landsbestuur een compleet vernietigd vertrouwen in de politiek na. Met opnieuw opspelende onzekerheid over de relaties met de Europese Unie, een piepend en krakend gezondheidssysteem en een inflatie die boven de 10 procent piekt, oogt de maatschappelijk-economische toekomst donkergrijs – nog donkerder dan die op het Europese vasteland.

Dat de Conservatieve Partij pas nu haar leider laat vallen, hoewel er in het recente verleden al goede redenen daartoe waren, heeft uiteraard alles te maken met berekening. Van een populaire troef is Boris Johnson een blok aan het been geworden, een symbool ook van een hogere klasse die meent dat er voor haar andere regels en normen gelden dan voor de gewone mensen. In een poging om nog te redden wat te redden valt, mogen de Conservatieven nu op zoek naar een nieuwe chef.

Een optimist zou daaruit kunnen afleiden dat het democratische stelsel goed gewerkt heeft. Toen de maat vol was, heeft het systeem zichzelf ‘gereinigd’. De instellingen staan overeind, het is nu aan de opvolger van Boris Johnson om het vertrouwen in het beleid te herstellen. Dat is zo, maar dat neemt niet weg dat de regering-Johnson de ethische en politieke limieten van dat systeem opgezocht heeft. Dit is niet zonder risico’s.

Zoals elke fabel bevat het smadelijke einde van Boris Johnson een morele boodschap. Dit politieke drama laat zien dat de kloof tussen politiek als permanente, roekeloze campagne en politiek als noodzakelijk beleid niet eindeloos opgerekt kan worden. Het is een les die politici ook buiten het Verenigd Koninkrijk maar beter in de oren knopen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234