Maandag 26/08/2019

Opinie

5 onmiddellijk toe te passen ideeën die ons meer dan 1.000 MW opleveren

Alex Polfliet. Beeld Emy Elleboog

Alex Polfliet is energie-expert, en zaakvoerder Zero Emission Solutions.

Hoogspanningsnetbeheerder Elia vreest voor een stroomtekort komende winter. Niet alleen in november maar ook voor de rest van de winter. Zelfs nadat energieminister Marghem als bij wonder 750 MW extra had ‘gevonden’, hebben we nog zeker 1.000 MW te kort. Bij deze vijf onmiddellijk toe te passen ideeën die ons meer dan 1.000 MW opleveren.

Eerst even de situatie wat technisch schetsen: de voorbije drie jaar bedroeg de dagelijkse totale belastingpiek van het Belgische elektriciteitsnet in de winter 13.500 MW. Die piek halen we altijd 's avonds tussen 18 en 19 uur, wanneer de bedrijven nog draaien, de winkels nog open zijn, de straatverlichting brandt en bij gezinnen het licht, de huishoudtoestellen en eventueel de elektrische verwarming worden aangeschakeld. Rekening houdend met de nu gekende (on)beschikbaarheid van de kerncentrales, met de maximale importcapaciteit en de beschikbaarheid van andere productie-installaties, komen we volgens Elia nog steeds 1.000 MW te kort.

Probeerde men in het weekend nog te relativeren, dan sloeg de paniek dinsdag pas écht toe. Wat was gebleken: die ochtend werd er 5.000 MW uit het buitenland geïmporteerd, maar in de loop van de dag daalde dat naar 3.500 MW. Een voorwaarde om te kunnen importeren uit Frankrijk en Nederland – de enige landen waarmee we een rechtstreeks verbinding hebben - is namelijk dat die landen stroomoverschotten hebben. En ook in Frankrijk liggen heel wat kerncentrales uit. Zeker op een koude winteravond om 18 uur moet gevreesd worden dat er niet eens 3.500 MW buitenlandse stroom voor ons beschikbaar is. Immers, de piekbelasting in Frankrijk en Nederland valt op precies hetzelfde moment als bij ons.

Zomertijd aanhouden

Een op het eerst zicht bizarre maar eenvoudig uitvoerbare maatregel zou er kunnen uit bestaan dat we komende winter gewoon in de zomertijd blijven, terwijl onze buurlanden wél naar de wintertijd opschuiven. We besparen daarmee geen energie, maar zorgen er voor dat de piekvraag in de buurlanden een uur later volgt en wij dus meer kunnen importeren. Het virtueel gewonnen vermogen bedraagt dan 397 MW (gemiddelde van de voorbije drie jaar), het verschil tussen onze winterpiek om 18 dan wel 19 uur. Nu de EU toelaat dat lidstaten zélf beslissen om al dan niet over te gaan naar winteruur, is dit niet eens zo’n absurde maatregel. En noodsituaties vereisen ‘out of the box’-oplossingen.

Tweede maatregel: schakel de openbare straatverlichting uit tussen 18 en 20 uur. Die is in België goed voor een totaal van 255 MW.

Een andere optie is om het treinverkeer volledig stil te leggen tijdens cruciale uren. Dat levert ongeveer 500 MW op. Dat is drastisch, maar hele provincies zonder stroom zetten zoals het afschakelplan voorziet is nog een pak ingrijpender.

Als vierde mogelijke maatregel zie ik de herinvoering van een superpiektarief voor bedrijven die 'kwartuurgemeten' zijn. Voor die bedrijven geldt vandaag al een piekvermogentarief waarbij zij betalen voor de maximumpiek die ze van het net afhalen. Ten tijde van de captieve markt (voor de liberalisering) bestond er reeds zo’n superpiektarief tussen 17 en 20 uur, waardoor bedrijven werden gestimuleerd om tijdens die avondpiek extra energiezuinig te werken en bijvoorbeeld de compressoren stil te leggen.

Energieminister Marghem (MR) suggereerde deze week om het btw-tarief op elektriciteit terug te brengen van 21 naar 6 procent, ter compensatie van de gestegen elektriciteitsprijs. Veel slimmer zou het zijn om dat budget te gebruiken om het nachttarief drastisch te verlagen. Dan zou je meer particulieren stimuleren om de huishoudtoestellen pas aan te zetten nadat de avondpiek voorbij is. Niettegenstaande vandaag het verschil tussen dag- en nachttarief erg beperkt is geworden, zien we dat wanneer het nachttarief ingaat, de vermogenafname op het Belgische net met 100 MW stijgt. Het moet mogelijk zijn om 100 MW extra uit de avondpiek naar het nachttarief op te schuiven. En waarom geen ‘nachttarief’ invoeren rond het middaguur, als er veel zonnestroom is?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden