Maandag 16/05/2022

Opinie

26.000 individuen hebben zich de afgelopen dagen opgejaagd wild gevoeld

null Beeld ©Thomas Vanhaute
Beeld ©Thomas Vanhaute

Frank Van Laeken is zelfstandig journalist. Half april verschijnt bij Houtekiet zijn boek 'Als het werk stopt, over de problematiek van werkzoekende vijftigplussers'.

FRANK VAN LAEKEN

En dan... krijg je op je 53ste te horen dat je je job kwijt bent. Het overkwam mij bijna drie jaar geleden. De grond verdween eventjes onder mijn voeten, máár ik had een goed cv en met een goed cv vind je altijd werk, toch?! Diepe zucht. Vergeet het. Ik heb een jaar en negen maanden vruchteloos gezocht. Ik sprong op alles wat bewoog in mijn expertisedomein, media en communicatie, maar er bewoog nauwelijks wat. Ik werd bijna nooit uitgenodigd voor een gesprek of een examen. Gelukkig kon ik af en toe bovenop mijn maandelijkse stempelgeld een zakcent bijverdienen via uitzendopdrachten in de media. April vorig jaar waagde ik de stap: ik werd zelfstandig journalist. Klinkt goed, maar het gaat met vallen en opstaan, want het zijn moeilijke tijden.

Van al te simplistische uitspraken ga ik dan ook door mijn dak. Als Zuhal Demir (N-VA) zegt dat werklozen wel wat harder naar werk zullen zoeken als ze hun rekeningen niet meer kunnen betalen, huiver ik. Omdat ze het stigma vergroot. Omdat ze onterechte en hardnekkige vooroordelen onderstreept. Omdat ze makkelijke slachtoffers aanvalt.

Eenzelfde gevoel overviel me toen de federale regering aankondigde dat ze 26.000 bruggepensioneerden wilde gaan activeren. Voor de betrokkenen moet dat geklonken hebben als: "Kom uit die hangmat, tijd dat je je weer wat nuttig gaat maken voor de samenleving!" Als een belediging dus. Als contractbreuk, ook.

Neen, ik ben geen adept van het brugpensioen of het 'stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag', SWT, zoals het tegenwoordig heet. Het werd vooral in de onzalige jaren '80 veelvuldig toegepast, toen de economische crisis nog harder toesloeg dan vandaag. Steenkoolmijnen gingen de dieperik in, de staalindustrie zat ook al in de put, jongeren liepen rond met 'No Future' op hun voorhoofd getatoeëerd. De overheid zag er een oplossing in om oudere werknemers vervroegd met pensioen te sturen, dan waren ze daar tenminste al van af. Bedrijven vonden dat ook wel prettig, net als de vakbonden. Een begrijpelijke maatregel, kortom. Alleen vergat men dat achterpoortje te sluiten in de economisch florissante jaren '90 en dragen we nu nog altijd de gevolgen.

Frank Van Laeken. Beeld rv
Frank Van Laeken.Beeld rv

Het klopt dat brugpensioen door heel wat vrijwillige uittreders als een recht werd gezien in plaats van als een noodmaatregel, zoals het oorspronkelijk bedoeld was. En dus bleven vele duizenden mensen vanaf hun vijftigste aftellen naar die ene dag dat werken niet meer hoefde. Beetje inleveren, vrije tijd kopen, zo ging dat al te lang. Misbruik? Neen, want het werd mogelijk gemaakt door de overheid. Zo'n beetje zoals je legaal belastingen kunt ontduiken via Luxemburg of Zwitserland. Als je de kat bij de melk zet, mag je niet verwonderd zijn dat het potje even later leeg is.

Op zich valt er dus wat voor te zeggen om het systeem af te schaffen of in te perken. Wat de regering wou doen, klinkt dan ook logisch... op voorwaarde dat die maatregel wordt genomen op het einde van een lange rit die ons eerst zou voeren via economische heropleving, jobcreatie en significant dalende werkloosheid. Als er voldoende jobs zouden zijn, vind ik het sociaal zelfs wenselijk dat oudere werknemers worden aangemaand om langer te blijven werken, anders dreigt onze goed uitgebouwde sociale zekerheid op de duur onhoudbaar te worden.

Nu tegen bruggepensioneerden zeggen dat ze actief op zoek moeten gaan naar werk - of zich in mindere of meerdere mate passief beschikbaar houden - is echter een brug te ver. Het is zoals pesten op het werk, maar dan zonder werk. Het is typisch voor beleidsmensen en deskundigen die te veel de getallen zien (26.000!) en te weinig de kleine en grote menselijke verhalen, soms regelrechte drama's, die erachter schuilgaan.

26.000 individuen hebben zich de afgelopen dagen opgejaagd wild gevoeld, onzeker over wat komen gaat. Prettig is anders.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234