Opinie
Tom*

Net als drugs of alcohol, maakt ook een gokverslaving meer kapot dan je lief is

Een anonieme ex-gokker getuigt over het psychisch leed dat een online gokverslaving veroorzaakt

1 Tom*, een anonieme rechtenstudent getuigt over de booming business van de online gokindustrie en de gevolgen van een gokverslaving. © Tim Dirven

Ik ben Tom*, student rechten en ex-gokker. Ik wil getuigen over mijn verslaving, die steeds meer jonge slachtoffers maakt. Dat moet stoppen.

Mijn verhaal kan ongeveer hier beginnen: bij de aftrap van het WK voetbal 2014 zaten mijn vrienden op goksite 'Bwin'. Ik dacht, dit is ook voor mij een kans om van sportweddenschappen een succes te maken. Mijn verliezen waren aanvankelijk klein (5 à 10 euro per dag), af en toe won ik ook. Ik dacht: 'Ik moet nog wat leergeld betalen en daarna word ik professioneel sportwedder.' Ik had al een centje bijverdiend met pokeren, dus waarom zou dit ook niet lukken?  

En het werd zomer - mijn gokzomer. Het WK was voorbij, de examens aan de universiteit waren afgerond en door die zee aan vrije tijd, begon ik fulltime te spelen. Ik schakelde over op roulette. Toen werd het pas echt rampzalig. De verliezen begonnen met 100 à 200 euro per dag (met soms ook winstdagen). Mijn verstand werd uitgeschakeld, gokdrang (de beruchte craving) maakte zich meester van mij. In augustus smolt mijn bankrekening in ijltempo weg.  

Op één dag verloor ik bijvoorbeeld 5.000 euro. Ondraaglijke stress en paniek overvielen me, samen met de gedachte: ik zit in de val. Diepe schaamte belette me mijn probleem met familie en vrienden te delen. Ik leed een dubbelleven door mijn vreselijke geheim.

De goksites gaven ondertussen geen krimp. Op geen enkel moment ontving ik waarschuwingen om me te wijzen op mijn destructieve gokpatroon. Niemand hield me tegen, er was haast geen enkele limiet. Op drie maanden tijd speelde ik duizenden euro's kwijt aan online casino's. Zonder financiële hulp van mijn ouders weet ik niet waar mijn verhaal geëindigd was. Gelukkig ben ik nu, dankzij heel wat hulp van familie en andere mensen van buitenaf, meer dan een jaar 'clean'.

Maatschappelijk probleem

Share

Gokken treft alle lagen van de bevolking; maar adolescenten, jonge twintigers en fervente voetballiefhebbers zijn de meest kwetsbare groep

Afkicken liep niet van een leien dakje. Toen mijn ouders mijn verslaving voor het eerst in de gaten kregen, spraken we af om mijn naam te blokkeren. Toen het me te machtig werd en de drang weer opspeelde, logde ik in met de gegevens van familieleden en vrienden. Of zoals de krant gisteren schreef: 'Je aanmelden op een goksite met een valse naam is kinderspel' (DM 3/11).

Ik neem de volle verantwoordelijkheid voor mijn daden en zoek geen excuses. Ik heb meermaals gelogen tegen mijn ouders en vrienden om mijn verslaving vol te houden. Hoe het zover is kunnen komen? Verschillende factoren speelden een rol. Zoals veel jonge mannen was het snelle, gemakkelijke geld een moeilijk te weerstane verleiding.

Maar ik ben niet de enige. Gokken is ook een maatschappelijk probleem. Exacte cijfers ontbreken, maar in 2006 kampte maar liefst 1 op de 100 Belgen met min of meer problematisch gokgedrag. Er zijn indicaties dat dit aantal ondertussen sterk is gestegen. Mijn toenmalige psychiater vertelde me dat ze steeds meer patiënten zoals ik over de vloer krijgt. Andere psychologen en psychiaters bevestigen dat. Er is veel psychisch leed ten gevolge van gokken in Vlaanderen. Doorgaans blijft dat onder de radar van de politiek en publieke opinie. Het treft alle lagen van de bevolking, al zijn adolescenten, jonge twintigers en fervente voetballiefhebbers - meestal mannen - de meest kwetsbare groep.

Booming business

De gokindustrie is hier booming business. Belgische gokkers verloren in 2013 samen 1,5 miljard euro aan kansspelen. Vooral online casino's en wedkantoren verdienen grof geld. Nog in 2013 brachten (online) weddenschappen 623,4 miljoen euro op. En de omzet lag waarschijnlijk nog een stuk hoger aangezien drie casino's geen financiële informatie hebben overgemaakt aan de Kansspelcommissie (KSC). De omzet van de casino's in 2013 was op één jaar tijd met maar liefst 74 procent gestegen.

(Tijd voor een disclaimer: mijn studie verklaart mijn bovengemiddelde interesse voor wetgeving. Alvast excuses voor de volgende, wat technische paragrafen!)

Share

Reclame voor illegale kansspelen is verboden, reclame maken voor vergunde goksites en casino's mag wel

Probeert de Belgische overheid de wildgroei van de gokindustrie in te perken? Op het eerste gezicht zou je denken van wel, aangezien de wetgever de gokindustrie onderworpen heeft aan regulering, mede als reactie op fenomenen als online poker en belspelletjes. Maar eigenlijk kun je meer spreken van deregulering. De kansspelwet van 1999 wijzigde in 2010. Sindsdien is het toegelaten om online kansspelen aan te bieden in België. In die kansspelwet staat (art. 4) dat reclame voor illegale kansspelen verboden is, maar stilzwijgend wordt daaruit afgeleid dat er wél reclame gemaakt mag worden voor vergunde goksites en casino's.

De wet op kansspelen en de bijbehorende Koninklijke Besluiten hebben een complexe geschiedenis. Feit is dat bij de voorbereidingen, veel meer is overlegd met de kansspelsector dan met de hulpverlening rond gokken. Dit heeft de Vereniging voor alcohol en andere drugproblemen (VAD) meermaals aangeklaagd. Door veelvuldige rechtszaken (iedere goksite heeft wel batterij topjuristen en advocaten in dienst) die ook hun weerslag hebben gehad op de KB's, is er een ambigue logica binnengeslopen bij de KSC. Die heeft als regulator niet alleen als taak om de speler te beschermen, maar ook om... "de sector rendabel te houden".  

Opdringerige reclame

Een illustratie van die dubbele moraal is het standpunt van de KSC over Bingokasten in cafés. De Commissie verklaarde onlangs in De Afspraak (Canvas) dat ze een wildgroei van Bingokasten in cafés een logisch gevolg vinden van het rookverbod omdat cafés naar andere inkomsten zoeken.

In de praktijk zien we dat mensen - met name voetbalfans - dagelijks worden blootgesteld aan opdringerige reclame op en rond voetbalwedstrijden (met events, reclameborden, shirtreclame, ...). Zelfs op televisie, tijdens de reclamepauze van Stadion op VTM, wordt verleidelijke reclamespotjes voor online gokken op sportwedstrijden toegelaten. Op sportsites zoals Sporza, Voetbalkrant, VTM Stadion en uiteraard ook op Facebook vind je altijd wel een of andere flikkerende banner voor een goksite. Ook dàt is gepersonaliseerde reclame at work.

Share

Online casino's vormen het grootste gevaar. Er is nauwelijks sociale controle online en het is heel laagdrempelig

Neem het van deze ervaringsdeskundige aan: online casino's vormen het grootste gevaar. Er is nauwelijks sociale controle online en het is heel laagdrempelig: je moet enkel je pc opstarten en inloggen. Niemand weet dat je speelt en hoeveel je verliest.

Het is bedenkelijk dat de Belgische wetgever met haar lakse reclamewetgeving de rode loper uitrolt voor online casino's die uiteindelijk winst puren uit het geld van kwetsbare personen. Deze online casino's helpen mensen in de spiraal van het gokken te lokken tot ze verslaafd zijn. De KSC is blijkbaar te tandeloos geworden om dit op een effectieve manier aan de kaak te stellen. Hoewel het gokcircuit sterk groeit, slaagt de Commissie er niet in om de controles op te voeren. Logisch ook: de KSC is zwaar onbemand met amper twee fulltimecontroleurs voor 741 vergunde gokkantoren, -sites, casino's en speelhallen. Er wordt wel gewerkt aan een zogenaamde Convenant met de sector om de reclame een beetje te beperken, maar is dit meer dan een schaamlapje?

Paal en perk

Er moet ernstig nagedacht worden over een verbod of alleszins drastische inperking op gokreclame op tv en op sportevenementen. Halfzachte maatregelen zullen weinig uithalen. Er moet paal en perk gesteld worden aan juridische én morele normvervaging bij de overheid en bij voetbalclubs. Voetbalclubs zouden zich best de vraag stellen of ze echt mee aan de vetpotten willen zitten van de online casino's die het leven van duizenden mensen tot een nachtmerrie maken.

Share

Er moet paal en perk gesteld worden aan juridische én morele normvervaging bij de overheid en bij voetbalclubs

De overheid zou casino's kunnen verplichten een deel van hun woekerwinsten af te staan voor verslavingszorg- en preventie om de ravage die is aangericht te verzachten. De middelen van de hulpverlening zijn al te beperkt. Tot slot zou ook de regulering rond het maximaal verlies per uur en per dag veel strenger kunnen, met eventueel automatische blokkeringen vanaf een maximaal verliesbedrag, zelf op voorhand ingesteld door de speler.

Als er daadkrachtig wordt opgetreden, zullen er ongetwijfeld minder mensen slachtoffer worden van verslaving of geldverlies, en al het psychisch leed dat ermee gepaard gaat. Als de overheid dat inzicht heeft voor tabaksreclame, waarom trekt ze dan niet de lijn consequent door naar gokreclame? Ook gokken maakt meer kapot dan je lief is. Blijkbaar wegen economische en fiscale overwegingen zwaarder dan de bescherming van kwetsbare individuen. Hoe meer winst voor de casino's, hoe meer fiscale inkomsten voor de schatkist.

Dit cynisme mogen we niet aanvaarden in een samenleving waar verslavingsproblemen enkel maar toenemen. Beste politici, zijn jullie écht bekommerd om ons, burgers?

*Tom is een schuilnaam, naam en adres bekend bij de redactie

nieuws

cult

zine