Zaterdag 20/04/2019

Pairi Daiza

Wie is nog geïnteresseerd in een babypanda?

Reuzenpanda Hao Hao met baby in Pairi Daiza. In de jaren 70 was het aantal dieren gezakt tot onder de duizend, nu zijn er bijna tweeduizend. Beeld EPA

Hao Hao heeft een baby. 171 gram wriemelend pandageluk dat Marc Coucke, mede-eigenaar van Pairi Daiza, nog rijker zal maken. Maar Coucke moet oppassen, want met te veel panda's op de wereld is straks niemand nog geïnteresseerd.

Geen diersoort die zo moeilijk paart als een panda. Ze zijn lui, vadsig en onvoorstelbaar onvruchtbaar. Om tot enige actie aangemaand te worden in die paar dagen per jaar dat het ervan kan komen, moet er pandaporno aan te pas te komen. En dan nog. Mochten we het aan de natuur overlaten, de aarde zou al lang pandaloos zijn.

Maar het is een feit dat horden kinderen en volwassenen de zwart-witte beren onweerstaanbaar vinden. Met als gevolg dat de kassa rinkelt voor pandapluche, pandapetjes en pandashirts. Elke zoo ter wereld die het geluk heeft een panda van China te mogen huren (voor amper 700.000 euro per jaar per panda) gaat dus aan het kweken om de marketingmachine nog meer te laten draaien. En zo komt het dat Chinese panda-inseminators de wereld rondreizen om kunstmatig pandababy'tjes te verwekken.

Niet alleen in Pairi Daiza lukt dat. Er is wereldwijd een exponentiële groei van het aantal panda's. In februari 2015 kwam China met het heugelijke nieuws dat er in tien jaar tijd maar liefst 268 panda's bijgekomen waren. Goed voor een stijging van 70 procent. In de jaren 70 was het aantal dieren gezakt tot onder de duizend. Nu zijn er het bijna tweeduizend. Zowel in China, Canada, Maleisië als de VS waren het afgelopen jaar geboortes. In twee gevallen zelfs van een tweeling.

Kilometers omrijden

De wetenschappelijke kweekprogramma's zijn zo succesvol dat de Internationale Unie voor de Conservatie van de Natuur net nu bekend maakt te overwegen de panda's na 25 jaar van de lijst van bedreigde diersoorten te halen.

"Dat is fantastisch nieuws", jubelt David Williams-Mitchell van de Europese Vereniging van Dierentuinen en Aquaria. "Al vallen er tegelijkertijd wel wat privileges weg. Gedegradeerd worden van 'met uitsterven bedreigd' naar 'kwetsbaar' heeft een paar nadelen. Als uitsterving acuut is, is er automatisch meer aandacht voor de diersoort."

Dat gaat hand in hand met meer interesse van het publiek. Als een panda bij wijze van spreken straks even courant is als een stokstaartje, dan wil toch niemand er nog extra geld voor neertellen? "Dat ben ik niet met u eens", zegt Williams-Mitchell. "Elke zoo heeft leeuwen, maar u kijkt er toch ook nog naar?"

Beeld EPA

Dat is waar, maar wie rijdt honderden kilometers om om een leeuw te zien, zoals bij panda's wel het geval is? Komt daar nog bij dat China wat soepeler lijkt geworden te zijn met de verdeling van panda's. Panda's zijn een beetje zoals Disneyland: er moet voldoende geografische spreiding zijn. Toen Pairi Daiza destijds Hao Hao en Xin Hui kreeg, treurde Nederland. Hun kansen leken verkeken. Maar kijk, twee maanden geleden kon dierenpark Amersfoort toch eigen panda's verwelkomen.

"Het verhaal wordt moeilijker om verkocht te krijgen", zegt Hendrik Slabbinck, docent markering aan de UGent. "Het eerste jaar kon Pairi Daiza teren op het feit dat de panda uniek was in deze regio. Ondertussen zitten er ook in Nederland. Hoe schaarser een goed is, hoe aantrekkelijker. Als panda's opnieuw meer en meer voorkomen, red je het niet meer met louter de aanwezigheid van zo'n dier."

En dat terwijl de kostprijs aanzienlijk is voor een dierentuin. Behalve de huurprijs zijn er ook nog de andere uitgaven. Een panda verzorgen zou 500.000 euro per jaar kosten. Dat zijn vijf keer zoveel onderhoudskosten als voor het op één na duurste dier, de olifant. Komt er een baby, dan betaalt de betrokken zoo een soort van geboortepremie aan China. Meestal schommelt dat bedrag rond de 550.000 euro.

Verhaal verzinnen

Het is dus maar te hopen dat de panda's interesse kunnen blijven opwekken. "Zelfs met meer panda's wereldwijd is het niet hopeloos", zegt Slabbinck. "Olifanten zitten in zoveel dierentuinen en die blijven interessant. Je moet op tijd en stond het gevoel creëren dat er een evenement is waar je als bezoeker absoluut bij betrokken wil zijn. Zoals nu de geboorte. Het draait er vooral om dat Pairi Daiza een verhaal verzint."

Om dat verhaal te schrijven heeft Pairi Daiza nog even. Volgens de meeste huurcontracten moeten de dierentuinen een welp ten vroegste na vier jaar op het vliegtuig richting China zetten. Maar tot dan zit Pairi Daiza op rozen. Tenzij we China op de tenen trappen. Toen Barack Obama in 2010 de dalai lama ontmoette, was China zo boos dat ze vroegtijdig een panda terughaalden. Michel en co. zijn bij deze gewaarschuwd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.