Donderdag 28/05/2020
Willy Vanderperre:  'Ik denk dat mijn generatie de eerste is die resoluut weigert om oud te worden.'

InterviewDe vragen van Proust

Vlaanderens grootste modefotograaf: ‘Ik heb meer godsvrees dan ik gelovig ben’

Willy Vanderperre: 'Ik denk dat mijn generatie de eerste is die resoluut weigert om oud te worden.'Beeld © Stefaan Temmerman

Schrijver Marcel Proust beantwoordde ze ooit in een vriendenboekje, nu geeft De Morgen er een eigenzinnige draai aan. Zesentwintig directe vragen, evenveel openhartige antwoorden. Vandaag: modefotograaf Willy Vanderperre (48). Wie is hij in het diepst van zijn gedachten?

1. Hoe oud voelt u zich?

“Oud is een moeilijk woord, vind ik, omdat het zo gestigmatiseerd wordt in onze maatschappij. De honger naar nieuw en jong is nog nooit zo groot geweest. Daarom formuleer ik de vraag altijd anders: hoe jong ben jij? Dat heeft een andere weerklank. Ik denk dat mijn generatie de eerste is die resoluut weigert om oud te worden. Als ik denk aan vorige generaties, hoe zij zich kleedden, hoe zij leefden, dat was veel formeler, veel strikter, veel uniformer. Mijn generatie heeft zich van die ketens bevrijd.

“Maar hoe ik mij zou moeten voelen, daar staat geen regel op. Hoe moet je je voelen als je 48 bent? Niemand weet dat. Ik ben bovendien heel impulsief. Ik kan opstaan en mij heel jong voelen. Ik kan verwonderd zijn als een kind van zes dat voor het eerst iets ziet. Leeftijd is voor mij een abstract gegeven, net als tijd.

BIO

• Belgische modefotograaf • geboren in Menen op 7 april 1971 • begon in 1989 de opleiding mode aan de Antwerpse academie; stapte na een jaar over naar fotografie • leerde in Antwerpen stylist Olivier Rizzo (zijn toekomstige partner) en make-upartiest Peter Philips kennen • maakte in 1999 de expo Fame on You voor Modo Bruxellae; daarna volgden opdrachten voor The Face, i-D... en samenwerkingen met Dior Homme, Prada, Jil Sander, Givenchy... • maakt sinds 1999 de catalogusfoto’s voor Raf Simons • fotografeerde Rinus Van de Velde voor Vogue Homme en Pedro Almodóvar voor Prada • maakte videoclips voor o.a. de bands Amenra en Warhaus en een platenhoes voor Novastar • bundelde zijn Instagram-posts in de boeken 635 en 865 • maakte in 2017 zijn regiedebuut met de film Naked Heartland • had in 2018 een solotentoonstelling in Londen

“Wat ik de moeilijkste leeftijd vond? Hm. De moeilijkste, maar ook de mooiste periode vond ik 16, 17, 18. Er gebeurt dan zoveel. Je ideeën zoeken een richting, je lichaam verandert, je gedrag verandert. Je zoekt een manier om jezelf uit te drukken.

“Juist daarom fotografeer ik ook zo graag jonge mensen. Er gaat een soort awkwardness van uit. Je ziet al die onzekerheden. Die spanning in dat lijf. Die magische blik. De eerste verliefdheid, de eerste verwerping, het is allemaal nog heel puur.

“Ik was al vrij vroeg overtuigd van mijn seksualiteit. Maar je mag niet vergeten: ik was zestien toen aids in volle explosie was. Er was zoveel onwetendheid over. Ik was letterlijk bang voor alles. Bij de minste aanraking dacht je dat je aids had. Ik had toen ook mijn eerste vriendje, wat het allemaal nog veel heftiger maakte.”

2. Wat vindt u een kenmerkende eigenschap van uzelf?

“Ik denk dat ik nogal gedreven ben, wat niet wil zeggen ambitieus. En ik word heel vlug geprikkeld. Ik sta op met heel veel ideeën. Sommige blijven in mijn hoofd spelen en dan wil ik daarop doorgaan tot het einde. En dat kan helemaal losstaan van wat ik beroepsmatig doe. Ik wil niet graag gepinpoint worden als modefotograaf. Ik denk dat ik een stuk veelzijdiger ben.”

3. Wat is uw passie?

“Dat zijn er te veel om op te noemen, ik kan die niet onder één noemer vatten. Ik ben een passioneel iemand tout court.

“Fotografie, uiteraard, hoewel dat pas wat later gekomen is. Ik kom uit de periode van de Antwerpse Zes. Dat waren rocksterren. Elke dag kwamen ze in het nieuws. Iedereen wilde toen modeontwerper worden, ik ook. Maar het vreemde was, toen ik uiteindelijk op de Modeacademie zat, was het enige wat ik deed foto’s en collages maken. Mode vond ik een veel te traag medium, terwijl fotografie vrij direct is. Een beeld maakt vlugger emoties los, of dat nu walging of liefde is. Het verhaal dat je wilt vertellen is duidelijker, dat sprak me veel meer aan.”

4. Is het leven voor u een cadeau?

“Het rare aan het leven is: we kennen de afloop al. Dat is een heel vreemd gegeven. We weten waar we naartoe gaan.

“Ik kan me dus maar beter gelukkig prijzen dat ik mezelf kan uiten in het medium waarin ik me begeef. Dat wat ik doe weerklank heeft, mijn werk een reactie teweegbrengt, ik mijn verhaal kan vertellen en ernaar gekeken en geluisterd wordt. En boven alles dat ik de liefde gevonden heb, dat ik mijn vrienden rond mij heb, en dat ik in een omgeving leef waarin ik mij vrij kan uitdrukken. Dus ja, het leven is toch wel een cadeau.”

‘Ik wil niet graag gepinpoint worden als modefotograaf. Ik denk dat ik een stuk veelzijdiger ben.'Beeld © Stefaan Temmerman

5. Welke geluksscore geeft u zichzelf?

“Dat is moeilijk. Dat varieert van dag tot dag. Een score is een getal, een abstract gegeven, maar wat zegt dat? Ik vind niet dat we geluk een score moeten geven. Dan wordt dat meteen wedijveren. Ons leven wordt al genoeg gedomineerd door likes.”

6. Welke kleine, alledaagse gebeurtenis kan u blij maken?

“Ah alles. Letterlijk. Van een lekkere kop koffie kan ik dolgelukkig worden. Of wanneer ik een blij koppel over straat zie wandelen. De volle maan zien.”

7. Wat is uw zwakte?

“Mijn gedrevenheid, waardoor ik nogal koppig kan overkomen.”

8. Waar hebt u spijt van?

“Van niets. Ik blik niet graag terug, dat vind ik niet interessant, voorbij is voorbij. Ik focus veel liever op het nu en op de toekomst.

“Alles wat gebeurd is heeft me gevormd tot wie ik nu ben. En of je nu tevreden bent met wie je nu bent of niet, je kunt beter de realiteit accepteren, want enkel van daaruit kun je jezelf verbeteren, jezelf aanpassen. Ik geloof dat alles wat in je leven gebeurt een reden heeft. Alles op de juiste tijd en met het juiste effect.

“We zitten hier nu met ons drieën samen in het nu-moment. Daar kunnen we maar beter het beste van maken en ervan genieten, want hierna kondigt zich het volgende aan. Als je te veel terugkeert in de tijd, raak je je verwondering kwijt voor wat zich nu afspeelt, voor de alledaagse dingen om je heen. Je gaat er immers van uit: vroeger was het beter. Neen, je hebt het gevoeld, je hebt het gezien, je hebt het ervaren, maar het is voorbij. Vergelijk het met een foto: het beeld is er, maar het momentum is weg.”

9. Wat is uw grootste angst?

“Niet meer geïnspireerd zijn om de dag te starten. Ik denk dat dat nogal gevaarlijk zou kunnen zijn. Ik kan heel luchtig zijn, maar heb ook een heel donkere kant. Er zit een soort van zwaarte in mij waar ik vrede mee neem, omdat ze mij ook voortdrijft om mezelf te blijven uitdagen. Mijn grootste angst is dus dat die zwaarte de overhand krijgt en mij blokkeert.”

10. Bent u ooit door het lint gegaan?

“Lang geleden. Stop. (lacht)

“Ook daar heb ik geen spijt van, nee. Ik put er inspiratie uit. Ik heb het zelfs losjes verweven in het script van mijn korte film. Terwijl ik de tekst aan het uitschrijven was, kwam dat moment plots terug, alsof ik in een fotoalbum keek. Voor mij is dat een vorm van introspectie: je haalt een beeld terug, schenkt er even aandacht aan en laat het weer los.”

11. Wanneer hebt u het laatst gehuild?

“Raar maar waar, maar dat doe ik niet. Ik heb heel veel empathie voor mijn vrienden. Ik word heel droef als zij droef zijn. Dat kan me enorm raken. Op een onbewaakt moment kan ik mijn hart voelen krimpen, maar mijzelf verliezen in huilen, nee.”

12. Welk boek of film zou u aanraden?

The Lighthouse vind ik dé film van 2019. Een kleine arthousefilm, met Willem Dafoe en Robert Pattinson. Visueel adembenemend mooi. Ieder beeld, iedere cadrage is zo doordacht. Het licht is zo indrukwekkend. De acteerprestaties zijn zo ongelooflijk goed.

“En qua boek: The Power of Theatrical Madness van Robert Mapplethorpe (uit 1986, red.), een fotografisch document bij een ophefmakend schandaalstuk van Jan Fabre. Ik heb voor dat boek moeten sparen, maar zodra ik het had, ging er een wereld voor me open. Ook de soundtrack bij die voorstelling, een van de beste soundtracks ooit, gecomponeerd door Wim Mertens, heeft mijn jeugd zwaar gedomineerd. Ik denk dat ik die nog wekelijks beluister.”

‘De moeilijkste, maar ook de mooiste periode in mijn leven vond ik 16, 17, 18. Er gebeurt dan zoveel. Je ideeën zoeken een richting, je lichaam verandert, je gedrag verandert.'Beeld © Stefaan Temmerman

13. Hebt u ooit een religieuze ervaring gehad?

“Ik heb mijn katholieke opvoeding de rug toegekeerd, maar blasfemie hoort hier niet thuis. Ik heb nog altijd meer godsvrees dan ik gelovig ben.

“Religieus vind ik een moeilijk woord omdat ik het automatisch link aan katholicisme. Ik hou meer van het allesomvattende woord ‘spiritueel’. 

“De meest spirituele plek die ik ken is misschien wel de Glen Canyon in Utah. De natuur is daar allesoverheersend, een woestijn met de meest sublieme rotsformaties. Alles is daar absoluut. De stilte is er absoluut, want je hoort er geen krekels, geen vogels, niks. Het zwart van de nacht is er absoluut, één zwart gordijn. Alles wat we kennen uit ons dagelijkse bestaan lijkt daar weggevaagd. Je staat plots in een soort van abstractie. De sterrenhemel is er absoluut. Als we dan nog denken dat we alleen zijn in het universum, zijn we wel heel pretentieus.

“Ook het leven daar is spiritueel. Als je bij iemand thuis uitgenodigd wordt, moet je eerst met de klok mee het huis rondwandelen om positieve energie op te wekken en eventuele negatieve energie weer naar buiten te leiden.

“Deze ketting hier kreeg ik van een stamhoofd. Hij is gemaakt van cederzaden die bij volle maan geschept worden door de twee oudste vrouwen van de stam. Ze gaan recht tegenover elkaar zitten, spelden de zaden langs beide kanten op het touw en knopen het dicht. Op die manier proberen ze het licht van de volle maan te behouden. Ik heb hem nooit meer afgedaan.”

14. Hoe voelt u zich in uw lichaam?

“O goed. Ja. We zijn allemaal ijdel. Mensen die zeggen dat ze het niet zijn, zijn het waarschijnlijk nog meer dan mensen die het durven toe te geven. Ik probeer gezond te leven. Ik probeer te werken aan mezelf. Fysiek en psychisch. Je goed in je vel voelen is een work in progress. Van bij je geboorte weet je dat je gaat sterven, je kunt je wandelpad dus maar zo aangenaam mogelijk proberen te maken.”

15. Wat vindt u erotisch?

“Heel veel dingen. (lacht) Stop. Dat vind ik te intiem om te delen. Want dat is een beetje de ziekte van deze tijd. Er wordt verwacht dat je alles deelt en als je dat niet doet wordt dat nauwelijks geaccepteerd. Er zijn zaken die je moet koesteren als privé.”

16. Wat is uw goorste fantasie?

“Mezelf kunnen teleporteren naar 2150, daar een week rondlopen en terugkomen. Maar of dat goor is weet ik niet. Dat kán heel goor zijn. Je weet immers niet wat je te wachten staat.”

17. Bent u een goede vriend?

“Ik hoop het. Ik ben vrij veel weg, maar probeer toch contact te houden met mijn vrienden. Soms dreig je voeling te verliezen omdat je in een mallemolen terechtkomt. Daarom is het echt belangrijk om aandachtig te blijven voor wat er gebeurt in hun leven.

“Ik heb een kleine vriendenkring. Soms komen er nieuwe vrienden bij, soms verlies je vrienden, maar de meeste ken ik al dertig jaar.

“Mijn beste vriend zie ik soms heel vaak, dan zijn er tijden dat onze agenda’s het niet toelaten. Ik beschouw hem en zijn partner als familie. Onze ontmoetingen zijn altijd heel intens, en dat is wat ik zo interessant vind aan die relatie. Er is altijd dat creatieve gegeven.

“En dan is er natuurlijk mijn partner, mijn allerbeste vriend, mijn alles. Hoewel ik niet graag vrienden oplijst volgens belangrijkheid. Ik denk dat ik voor al mijn vrienden evenveel liefde heb en ze allemaal even hoog naar waarde schat. Vriend is een heel intiem woord voor mij.”

18. U belandt in de gevangenis, wat zou de reden kunnen zijn?

“Vroeger had ik meer redenen dan nu, die ik niet zal opnoemen. (lacht) Nja, het zouden twee dingen kunnen zijn. Een soort van wraakactie, mocht iemand mijn familie of vrienden, of vooral mijn partner iets aandoen. Dan denk ik dat ik een bepaalde drempel wel zou kunnen overschrijden. Ofwel omdat ik erin geluisd ben. Ik heb dat onlangs twee keer meegemaakt, dat iemand zich uitgeeft voor mij en mensen naar zijn studio lokt om de verkeerde redenen. Of mensen valse contracten aanbiedt en geld belooft in mijn naam.”

‘Ik wandelde in de Nationalestraat en aan de overkant liep mijn toekomstige partner. Ik dacht: my god, dit is een van de mooiste mensen die ik ooit gezien heb.'Beeld © Stefaan Temmerman

19. Hoe is de band met uw ouders?

“Ik kom uit een traditioneel, hardwerkend gezin. Mama en papa hadden een slagerij in Menen, tussen andere slagers, bakkers, bloemisten en cafés. Elk weekend kwam er vanuit Noord-Frankrijk een golf van duizenden mensen om te shoppen. Voor ons gezin was dat hard labeur. Mijn ouders stonden om vijf uur ’s ochtends op, sloten de winkel om acht uur ’s avonds en waren pas klaar met werken om tien uur. Mijn zus en ik, wij hielpen mee. 

“Hoewel er weinig tijd voor elkaar was, aten we toch samen. En ook op woensdagnamiddag maakten mijn ouders tijd voor ons vrij.

“Ik ben Menen vrij snel ontvlucht. Kortrijk was maar 11 kilometer verder, maar was toch een ander gegeven. Ik zat daar op een kunstschool, wat ook meer vrijheid betekende.

“Mijn keuze om nadien mode en fotografie te studeren was vrij abstract voor mijn ouders, maar ze hebben me wel de vrijheid gegeven om daarin verder te gaan. Nog altijd is wat ik doe vrij abstract voor mijn moeder. Maar dat is ook het mooie daaraan. Als ik bij haar op bezoek ga, ben ik nog altijd haar zoon en is zij mijn mama. We genieten samen van het moment. Er wordt zelden gesproken over mijn professionele leven. Ik ben er zeker van dat ze trots is op mij, maar denk dat ze vooral blij is dat ik gelukkig ben met mijn partner.

“Mijn papa is een tijdje geleden plots gestorven. Mijn mama is intussen gelukkig hertrouwd. Misschien heb ik die instelling van mijn mama: liever vooruit- dan achteromkijken.”

20. Hoe definieert u liefde?

(denkt na) “Allesoverheersend en levensnoodzakelijk.

“De eerste keer toen ik mijn vriend zag, dertig jaar geleden, hing er haast een halo rond hem. Ik had me pas ingeschreven aan de Academie van Antwerpen en wilde de stad wat verkennen. Ik wandelde in de Nationalestraat en aan de overkant liep mijn toekomstige partner. (lacht) Ik dacht: my god, dit is een van de mooiste mensen die ik ooit gezien heb. Toen ik wat later in de hal van de Academie binnenkwam, kwam hij toch wel mijn richting uit! Ik heb hem direct aangesproken. Sindsdien zijn wij een koppel.

“Een unicum bij homo’s? Dat denk ik niet. Ik denk dat iedere relatie – hetero- of homoseksueel – evenveel overlevingskansen heeft. Het stigma dat er bij homo’s meer promiscuïteit heerst, is achterhaald. Maar goed, I’m a kind of sucker. Ik geloof in trouw en monogamie.”

21. Hoe zou u willen sterven?

“Eigenlijk vind ik dat niet belangrijk. Ik zie het als een boek. Als de eerste zin mij grijpt, zal ik doorlezen, maar het einde op zich is niet belangrijk. Het is de weg die je bewandelt die essentieel is. Wat er zich tussen je geboorte en je dood afspeelt, de rijkdom van je leven, dat is wat telt, niet hoe het afloopt.

“Je kunt ook niet weten wat sterven betekent. Sterven doe je alleen. Niemand kan je uitleggen: kijk, dit is sterven. Je kunt alleen maar hopen dat je gespaard blijft van pijn.

“Mijn laatste avondmaal? Chicken McNuggets met frieten en cola. Waar ter wereld je ook sterft, het smaakt altijd hetzelfde en in feite is het nog zo slecht niet.” (lacht)

22. Wat zou u nog willen doen voor het te laat is?

“Alles. Het is nooit te laat. ‘Te laat’ is een concept dat ik niet begrijp.”

23. Waarover bent u de laatste tijd anders gaan nadenken?

“Over het belang van introspectie, een manier om op zoek te gaan naar jezelf. We zijn allemaal druk in de weer, daarom sta ik vaker stil bij het terugclaimen van tijd. Om tot rust te komen, om verwonderd te zijn, om creatiever te zijn, om meer in het nu te leven.”

‘Ik fotografeer graag jonge mensen. Er gaat een soort 'awkwardness' van uit. Je ziet al die onzekerheden. Die spanning in dat lijf. Die magische blik.'Beeld © Stefaan Temmerman

24. Is de mensheid op de goede of de slechte weg?

“Ik vind op de goede weg. Iedere maatschappij, iedere cultuur heeft haar eigen grote of kleine obstakels en problemen, maar we mogen de vooruitgang niet onderschatten. Ik ben altijd een grote voorstander geweest van technologische en wetenschappelijke ontwikkeling. Naar verluidt zouden we volgend jaar kanker kunnen overwinnen. Mensen zijn zich nu tenminste bewust van het klimaatprobleem, een paar jaar geleden waren ze dat niet.

“Er zijn natuurlijk altijd nog dingen waarvoor we moeten vechten. Mensen die gestenigd worden in Brunei omdat ze homoseksueel zijn, barbaars is dat, maar we weten tenminste dat het gebeurt. De nieuwe generatie, jongeren van 16, 17, 18 jaar hebben veel meer kennis en informatie dan wij op die leeftijd hadden. We zeggen nogal gemakkelijk dat zij passief zijn. Maar ik vind juist het tegenovergestelde.

“Zij zijn de toekomst, wij kunnen alleen maar leren van hen. Wij zijn een beetje de generatie die achter de technologie aan moet hollen. De jonge generatie is ermee opgegroeid. Zij is de eerste generatie die er op een inspirerende manier mee omgaat.”

25. Welke gebeurtenis uit uw leven zou een goed filmscenario opleveren?

“Alles kan een mooi scenario opleveren, dat hoeven geen grote gebeurtenissen te zijn. Dit gesprek zou een mooi filmscenario kunnen zijn. Het hangt er alleen van af hoe het verfilmd wordt. Een wandeling met mijn beste vriend door een park, de conversaties die ontstaan tussen twee mensen, kunnen een subliem filmscenario opleveren. Kleine, alledaagse momenten kunnen magisch zijn.”

26. Wat is de titel van uw biografie?

“Een biografie moet je naam dragen. Ik weet niet of er een extra titel nodig is. Ik hou nogal van directheid. Dan weet je tenminste waarover het gaat. Ik hou niet van verpakking om de verpakking. Dus gewoon mijn naam, zonder poespas.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234