Zondag 19/01/2020

In het klein

"Van je broer kun je meer verdragen"

De broers Sam (26) en Stef Theunis (29) grepen de kans om hun stamcafé in Itegem van een gewisse ondergang te redden. Beeld Bob Van Mol

Zelden is een film zo gehypet als Belgica, over twee broers en the rise and fall van hun Gentse café. Toch krabben Stef en Sam Theunis zich in het haar: "De Charlatan? Nee, sorry. Dat kennen wij niet." Met Zaal Lux in Itegem hebben ze grote plannen.

De stem van Rihanna vult opeens de hele ruimte. In een hoekje achter de toog toont het scherm van de decibelmeter een cijfersprint: 81, 82, 83, 84, 85.

"Dit is het maximum", roept Stef Theunis (29). "Luider mag je volgens de wetgeving niet gaan. Gelukkig heb ik onlangs nieuwe boxen en een nieuwe versterker gekocht, dat scheelt een hoop. Wat zeg je? Of ik naar de film ga kijken? Ik zal nu wel moeten zeker?"

Het is woensdagavond, iets na middernacht. Vandaag is de nieuwe film van Felix Van Groeningen in première gegaan: Belgica, over twee broers die met vallen en opstaan een café in Gent leiden. Het verhaal is gebaseerd op dat van de Charlatan, muziekcafé en zelfverklaard 'oord van verderf', en beroert ook het buitenland. Netflix kocht de film, het Sundance filmfestival bekroonde hem, Frans- en Engelstalige media strooien met stukken en sterren. De marketingmachine is nooit gezien.

"Belgica?", had Stef aan de telefoon gezegd. "Waarover gaat de film?"

"Over de Charlatan. Je weet wel: dat café in Gent."

"Nee, sorry. Dat ken ik niet."

"De muziek is van Soulwax."

"De max."

"De regisseur is Felix Van Groeningen, van Steve+Sky en De helaasheid der dingen onder meer." "Bij ons is het soms ook De helaasheid der dingen. Wees gerust."

"Het gaat over twee broers."

"Ah, vandaar. Kom maar af."

De bast van Sam Theunis (26) is het eerste waarop ik bots als ik de deur van Zaal Lux openduw. De rolluiken waren naar beneden, maar er brandde licht. "We zijn aan het opruimen", zegt Sam. "We zijn zes weken gesloten geweest, volgende week vliegen we er opnieuw in."

Broer Stef komt achter de toog vandaan. Hij zegt dat hij er een tijdje tussenuit moest, dat het allemaal wat te veel werd en dat hij moest herbronnen, maar dat hij nu weer goesting heeft.

"We zijn anderhalf jaar geleden gestart", zegt hij. "En sindsdien is het altijd iets geweest. Eerst heb ik lang met mijn rug gesukkeld, een hernia, en dan hadden we miserie met de vergunningen. Maar nu is alles eindelijk in orde."

Ik vraag hoe de rollen verdeeld zijn.

"Ik sta voltijds in het café", zegt Stef. "We zijn alleen op dinsdag en woensdag gesloten. Vroeger had ik slechts één sluitingsdag, maar dat was te weinig. Ik wil meer rust nemen."

Sam neemt een flesje bier. "En ik kom in het weekend helpen, als het drukker is. Tijdens de week werk ik als leraar: ik geef praktijk en theorie elektriciteit in Antwerpen, waar ik woon. 's Avonds rij ik meestal naar hier in plaats van naar huis. Dit café is zo'n beetje onze tweede thuis."

'Belgica', de verfilming van hoe Gerald en Joris Claes een partyrevolutie ontketenden in café Charlatan, is dit weekend één week in de bioscoopzalen. Beeld belga

De Don

"Soms zit het café vol familie", zegt Stef. "Onlangs waren mijn grootouders en al mijn neven op bezoek, net die dag stond mijn moeder achter de toog. Het leek wel een familiefeest."

Niet dat Zaal Lux een braaf oudemannenhuis van koffie en taart is. De oudste bezoeker is de tachtig voorbij - iedereen noemt hem 'De Don', hij komt elke dag zijn pintje drinken en heeft zelfs een eigen zetel - , maar in Zaal Lux kunnen nachten lang duren. En toch veel te snel voorbij zijn. "Soms is het plots zes uur", zegt Sam, "en staat iedereen nog te dansen. Ik ken dat probleem: als ik ergens zit, wil ik ook nooit naar huis."

Spontaan komen de wilde verhalen naar boven. Over die keren dat ze de Ronde van Vlaanderen naspeelden: om de tien kilometer een pint, demarreren met een shotje, een gele trui voor de leider in het klassement. Over de tattoo op de kont van een vriend, het reliek van een verloren weddenschap. Over de goede klanten die naast de pelletkachel blijven slapen en 's ochtends stiekem naar buiten sluipen.

"We hebben een levendig publiek", zegt Sam. "De jeugd, de chiro, de voetbal, de plaatselijke mannengilde: het hele dorp komt bij ons over de vloer."

Net als zij, tot voor kort. "Dit was ons stamcafé", zegt Stef. "Twee jaar geleden kwam het vrij. Voor de toog hadden we schone tijden beleefd en ik werd wat ouder, dus wilde ik het eens van aan de andere kant van de toog meemaken. Ook schoon, maar moeilijker dan ik dacht. De meesten gaan niet graag naar huis. Je moet ze soms echt buiten sjotten. Gelukkig heb ik mijn broer nog. Die weet daar wel raad mee."

De broederband is sterk en speels. Belangrijke beslissingen nemen ze met een rondje blad, steen, schaar. "Wij komen goed overeen", zegt Stef. "Al van jongs af aan. We zaten samen in de chiro, trokken altijd samen op. We hebben ook een jaar samen gewoond, in het ouderlijke huis, toen onze ouders aan het scheiden waren. Soms is het lastig: ik hoor liever rustige muziek en hij blijft graag langer open, maar dat lukt allemaal wel."

"Van je broer kun je meer verdragen", zegt Sam. "Af en toe hebben we een discussie, dat is onvermijdelijk, maar het blijft nooit lang hangen."

"Bij Sam weet ik dat mijn kassa altijd in orde zal zijn", zegt Stef. "We vertrouwen elkaar blindelings."

Wereldreis

Aan een muur naast de voordeur hangen drie klokken. In Sydney is het tien na tien 's ochtends, in New York tien na zes 's avonds, in Itegem tien na middernacht. Tegenover de toog hangt een wereldkaart, geschilderd door de zus van een ex.

"Voor ik met dit café begon", zegt Stef, "ben ik twee jaar op wereldreis geweest."

Als hij zijn traject overloopt, klinken de landen als dorpjes in de Zuiderkempen: Abu Dhabi, Dubai, Australië, Bali, Indonesië, Maleisië, Laos, Cambodja, Vietnam, China, met de Trans-Siberische Express naar Moskou "en dan ben je zo goed als thuis".

Het is een groot contrast met zijn leven zoals het nu is, zegt hij. Soms voelt hij zich gevangen tussen de muren van het café, wordt het feest een ballingschap. "Het voordeel is dat je met weinig content leert te zijn. Als je in China onder een brug hebt geslapen, heb je thuis geen luxe nodig."

Gelukkig ziet hij voor zijn tapkraan de wereld hangen. Canada lijkt hem wel wat, Zuid-Amerika, Afrika eigenlijk ook. Hij volgt een cursus biersommelier en droomt groot. "Een café met Belgische bieren ergens in het buitenland? Buitenlandse bieren naar België importeren? Alles is mogelijk." Al kan de toekomst zich evengoed hier ontrollen, zegt Stef, onder de kerkhaan van Itegem. Hij spreekt over een Mexicaanse avond met tequila, een Amerikaanse met Budweiser, een Franse met kaas en wijn.

Zachtjes opent Sam de deur achter in het café. Een groeimarkt wordt zichtbaar: een grote zaal met in de verte een podium. Vroeger was dit de thuisbasis van de fanfare, zeggen de broers. Nu hangt er een bokszak, zijn barkrukken als Jenga-blokken op elkaar gestapeld, wacht een KTM-sportmotor op de jaarlijkse rit door de Franse Alpen.

"Met deze zaal heb ik grote plannen", zegt Stef. "Concerten, stand-upcomedy, toneelvoorstellingen, zelfs koffietafels of openbare verkopen: het zou elke week tien keer verhuurd kunnen zijn, bij wijze van spreken. Maar het is niet brandveilig verklaard en de eigenares wil voorlopig geen investeringen doen. Is de Charlatan ook ooit zo begonnen? Ah, kijk. Dan is er nog hoop."

Via Spotify luisteren we naar de soundtrack van Belgica, door de broers Dewaele gemaakt. Het gejoel van de Gentse nacht lijkt ver weg. Aan de overkant van de straat geen pitabar of zusterzaak, wel een praat- en eetcafé genaamd Trends. Ook hier zijn de rolluiken dicht. Vogels zingen hun ingetogen lied.

Stef plaatst op Facebook dat hij er vanaf volgende donderdag opnieuw volledig tegenaan gaat. 105 mensen vinden dit leuk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234