Maandag 16/12/2019

Interview Isabelle Huppert

Steractrice Isabelle Huppert: ‘Ik móet naar een museum als ik een stad bezoek’

De Franse actrice Isabelle Huppert. Beeld AFP

Deze zomer gaat haar film Frankie in première, er wacht een Europese theatertournee, Eye Filmmuseum in Amsterdam eert haar met een retrospectieve en volgend jaar gaat ze werken met Ivo van Hove. Isabelle Huppert (66): ‘Film is voor mij een aangenaam uitje.’

De zonnebril gaat meteen af bij binnenkomst. En dan zinkt Isabelle Huppert – strakke zwarte coltrui, hoge zwarte broek, grote zwarte tas – weg in de buitengewoon grote sofa. Om twee tellen later kwiek op te veren: vrolijk, alert en met een speelse glimlach.

Ze moet moe zijn, want geen actrice werkt harder dan zij. Huppert is net terug uit New York, waar ze een moeder in verval speelde in het toneelstuk The Mother. Nu wacht een Europese tournee met het stuk Mary Said What She Said, onder regie van haar vaste toneelvlam Bob Wilson. En prompt na het gesprek rijdt een chauffeur de actrice naar een nabije bioscoop voor een privévoorstelling van Frankie, een van haar vijf dit jaar in de bioscoop te verschijnen films.

1953 geboren in Parijs op 16 maart  1972 debuut in Faustine et le bel été 1974 bijrol in Les valseuses van Bertrand Blier 1977 La dentellière van Claude Goretta; BAFTA voor beste nieuwkomer 1978 hoofdrol in Violette Nozière van Claude Chabrol 1982 relatie met producent en regisseur Ronald Chammah, de vader van haar kinderen Lolita, Lorenzo en Angelo 1995 prijs voor beste actrice op filmfestival van Venetië voor Claude Chabrols La cérémonie 2001 samenwerking met cineast Michael Haneke. Speelt masochistische pianolerares in La pianiste 2017 Golden Globe en Oscar-nominatie voor haar rol in Elle 2019 hoofdrol in Florian Zellers toneelstuk The Mother, hoofdrol in toneelstuk Mary Said What She Said, geregisseerd door Robert Wilson 2019 nog tot 28/8 eert Eye Filmmuseum in Amsterdam Huppert met een retrospectieve. Meer info op eyefilm.nl.

Maar Isabelle Huppert, jongste dochter van een fabrikant van kluizen en een lerares Engels, is dan ook zo sterk als een Nepalese sherpa – dat zegt althans iemand in Dix Pour Cent (Call My Agent!), de populaire Netflix-serie over een Frans acteursagentschap.

“Nepalese sherpa”, herhaalt de actrice, alsof ze de woorden proeft. “Was ik vergeten. Wat grappig, dat bevalt me!

De Oostenrijkse cineast Michael Haneke, met wie ze vier films opnam (onder meer La pianiste), zei eens dat er geen acteur bestaat die zo bekwaam zowel extreem leed als ijzig intellectualisme kan verbeelden als Huppert. “Voor mij is film niet echt moeilijk”, zegt ze. “Ik zie het nooit als een gevecht, of inspanning. Meer een aangenaam uitje. Als ze ‘actie’ zeggen, moet je er zíjn. Dat is het. Met te veel voorbereiding herhaal je een patroon, dat is verkeerd. Toneel is wel echt moeilijk. Dat is iets waar je eerst tegenin moet gaan. En dan, pas later, kán het makkelijk worden, zelfs aangenaam.”

Stad: New York

Beeld © Zoonar/Ritu Jethani

In een schaarse ontboezeming over haar jeugd sprak Huppert in een Frans tijdschrift ooit over haar vroegste herinnering, over een eilandje in de Seine, even buiten Parijs. Ze kijkt op bij de vraag of dat (onbekende) eilandje, de idylle, haar favoriete plek op aarde zou kúnnen zijn. “Ah oui, oui, oui. Waar las je dat? Dat is niet iets waar ik vaak over praat. Maar och, de beste plek op aarde... Er zijn plekken, waar ik leef, die me dierbaar zijn. Maar áls ik weg ben, dan graag in New York. Ik kan daar uren rondlopen, gewoon zonder doel. Alles is er zó recht! Een blok, twee blokken, nog een blok. Je bent uptown, je dénkt dat het ver is, en dan loop je een blok, en dan tien, en vijfentwintig, en voor je het weet ben je downtown. Ik ben heel claustrofobisch, dus de metro nemen, zeker in New York waar je ingeklemd zit tussen spoor en muur, is geen optie.”

Film: ‘Turks fruit’

De betreurde Rutger Hauer en Monique van de Ven. Beeld RV

Turkish Delight was een schok, nooit ben ik die film vergeten. Het moet een van de eerste films zijn die ik zag als adolescent. Wie kon toen bevroeden dat ik ooit nog eens met de regisseur zou samenwerken?”

Paul Verhoeven zei dat hij tijdens de opnamen van Elle soms zo gefascineerd was door haar spel, dat hij vergat ‘cut’ te zeggen. Huppert, vertederd: “Ah, dat is zo lief van hem. Dat iemand als Paul zoiets zegt, dat is eervol, hoor. Op de set van Elle zei hij tegen me: ‘Ik hoef jou niks te vertellen. Je speelt een vrouw en je weet er meer van dan ik.’”

Geluid: Franse praatradio

“Áls ik muziek opzet, is het klassiek. Ik luister de hele dag naar de radio. Naar France Culture. Maar niet vanwege de muziek. Een goede vriendin, de schrijfster Nathalie Sarraute (in 1999 overleden, red.), luisterde nooit naar muziek. ‘Het is te overvloedig voor me’, zei ze. Ik kan haar begrijpen. Muziek voert je naar een gebied vol emoties. Soms, als ik de melodie van een opera hoor, van Mozart, het is zo... Pfoe, te emotioneel. Maar discussies, die hoor ik graag.”

Regisseur: Claude Chabrol

Isabelle Huppert en Claude Chabrol in 2010. Beeld Gamma-Rapho via Getty Images

“Ik heb zes films gemaakt met Claude, de eerste was Violette Nozière (1978). En ik zou er zeker nog veel meer hebben gedaan als hij nog leefde. Het voelt bijzonder, zo’n band: alsof je deel uitmaakt van iemands universum. Zijn regie voelde zo sterk, maar tegelijk liet hij je vrij. Als een vlinder in het net van een entomoloog, zo noemde ik het eens. Dat was een compliment. Je voelde het gewicht van zijn regie, maar nooit op een negatieve manier.

“Een regisseur die je vaker terugvraagt, dat is iets zeldzaams, niet iedereen doet dat. Terwijl, als je met iemand werkt en het beviel, denk je toch: waarom vraagt hij of zij me niet nog eens? Als iemand voor de volgende film in zee gaat met een ander, voelt dat een beetje als verraad. Ik nam vier films op met Michael Haneke, hopelijk komen er nog meer.”

Isabelle Huppert: ‘Ik ben heel claustrofobisch, dus de metro nemen, zeker in New York waar je ingeklemd zit tussen spoor en muur, is geen optie.’ Beeld Contour by Getty Images

Over Woody Allen zei Huppert eens in een interview: ‘Het is verrassend dat we nooit eens hebben samengewerkt.’ Kort knikje. “Ja, veel mensen dénken dat we met elkaar hebben gewerkt. Was het maar zo. Waarschijnlijk is het een teken dat we op een zeker moment zullen samenwerken. Ik denk dat álle acteurs in de wereld met Woody Allen zouden moeten werken. Het zal iets zijn in mijn acteren en in zijn regie, iets wat zegt dat we voorbestemd zijn om eens met elkaar te werken. Nog niet gebeurd, maar er is nog tijd.”

Allen zat onlangs in de zaal, bij de toneelvoorstelling van Huppert in New York. “Ik hoorde zijn lach, op een zeker moment. Hij was enthousiast.”

Schilderkunst: Hilma af Klint

Beeld rv

“Ik ben geen verzamelaar van kunst. Ik verzamel enkel rollen. En boeken. Ik kan geen expo bezoeken zonder dat ik de catalogus koop. Die van de Zweedse Hilma af Klint is de laatste die ik heb aangeschaft. Veel Fransen hadden het erover, dus ik wilde naar de tentoonstelling. Ze was een visionair, schilderde al abstracte vormen vóór de Russen. Kandinsky en Malevitsj, die waren er pas later bij. Het werk is erg mooi, ook een beetje decoratief. Het heeft iets vrouwelijks met die ronde vormen.

“Ik móet naar een museum als ik een stad bezoek. In Houston zag ik een werk van Max Ernst. Zo onvoorstelbaar mooi. Maar ik zou je de titel niet kunnen noemen.” Grijnslach. “Er zat blauw in.”

Toneel: alles

‘A Midsummer Night’s Dream’ onder regie van Peter Brook in 1970. Beeld rv

Je kunt het proberen: Huppert vragen naar één bepalend toneelstuk in haar leven. “Ik ben gevormd door álle voorstellingen die ik zag. A Midsummer Night’s Dream van Peter Brook zag ik ooit lang geleden hier in Parijs. En natuurlijk Bob Wilson, zijn Madame Butterfly en Einstein on the Beach. Er is zo veel! In New York zag ik laatst Glenda Jackson in King Lear. Wonderbaarlijk – ik had haar nooit eerder op het podium gezien. En The Leyman Trilogy van Sam Mendes. Of Ivo van Hove. Met hem ga ik The Glass Menagerie doen, maar dat is pas volgend jaar.”

De experimentele theatergrootheid Robert (Bob) Wilson, met wie Huppert vaak samenwerkt, zei ooit dat hij in Amerika geen actrices aantrof die zo kunnen spelen als de Française. “Ook niet buiten Amerika!”, zegt Huppert quasi verontwaardigd. Vorsende blik op de interviewer. “Ik maak een grapje. Een grapje!”

Boek: ‘L’amant’

Beeld rv

“Ik lees altijd een boek, overal. Alleen nu niet, want ik moet mijn toneeldialogen leren. Maar ik ben geen literatuurspecialist. Ik ben sowieso in niks specialist. L’amant van Marguerite Duras vind ik absoluut magnifiek, een groot schrijver.” Duras’ semi-autobiografische liefdesroman in Frans-koloniaal Indochina, over de relatie tussen een Frans meisje en een oudere en rijke Chinees-Vietnamese man, werd gepubliceerd in 1984. “Ik doe lezingen van dat boek, ging daarvoor ook op tournee door China. In enorme, volle filmzalen las ik dan voor – ook daar is het boek heel bekend. Ik probeer er dan een soort rol van te maken als ik lees. In mijn exemplaar van L’amant staan achterin wat interviews met Duras, waarin ze vertelt over haar werk: hoe iets via een omweg ook persoonlijk kan zijn, hoe zij zelf dan toch centraal staat. Zo voel ik dat ergens ook wel, als actrice. Mensen zeggen vaak: je acteert iemand anders. Dat zie ik niet zo. Het gaat over jezelf. Als acteur verken je aspecten van jezelf met een masker op.”

Mode: De zusters Callot

Een jurk van de gezusters Callot, omstreeks 1915. Beeld rv

“Mode hoort erbij, als actrice. Soms draag je prachtige outfits. Het is bijna als een rol: je gaat naar Cannes, naar Venetië, over rode lopers. Maar ik hou ook wel van kleren. Een klein genot in het leven, geen obsessie. Een T-shirt boven jeans is ook goed. Mode maakte in zekere zin wel deel uit van mijn opvoeding, vanwege mijn overgrootmoeder, een van de vier gezusters Callot. Grote ontwerpers waren dat, heel beroemd in de jaren twintig en bankroet in de jaren dertig. Het ging vaak over ze, thuis. Maar we hadden geen enkel kledingstuk van ze in bezit, helaas. Die jurken hangen in musea. Misschien hadden andere familieleden nog iets bewaard, maar mijn moeder niet. Toen ik een klein meisje was, en later ook trouwens, zei mijn moeder vaak: ‘Je hebt niet de Callot-geest’, als grap. Dat betekende dan dat je geen gevoel voor humor had. Kennelijk stonden de zussen daar bekend om. Het waren vier... krrkkk (Huppert doet alsof ze met haar tanden iets doormidden knarst) héél sterke vrouwen.”

Voedsel: Sandwich

“Ik ben niet echt een voedselpersoon. Ik hou van een sandwich. Hoe? Gewoon een normale sandwich. Ik kook niet zelf. Niet écht, nee.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234