Donderdag 04/06/2020
Sam De Bruyn: 'Dat niemand van mijn collega's me miste tijdens mijn burn-out, was een verademing.'

InterviewDe vragen van Proust

Sam De Bruyn: ‘Toen heb ik hem bij de keel gegrepen. Ik was compleet de pedalen kwijt’

Sam De Bruyn: 'Dat niemand van mijn collega's me miste tijdens mijn burn-out, was een verademing.'Beeld © Stefaan Temmerman

Schrijver Marcel Proust beantwoordde ze ooit in een vriendenboekje, nu geeft De Morgen er een eigenzinnige draai aan. Zesentwintig directe vragen, evenveel openhartige antwoorden. Deze week: Qmusic-presentator Sam De Bruyn (33). Wie is hij in het diepst van zijn gedachten?

Luister hier naar De vragen van Proust met Sam De Bruyn:

Hoe oud voelt u zich?

“Mentaal 23 en lichamelijk ondertussen hoogbejaard. (zucht) Ik heb een aantal auto-ongevallen gehad waar ik nooit volledig hersteld uit ben gekomen en dat speelt me hoe langer hoe meer parten. In mijn rug, nek, schouders voel ik chronische pijn, maar dat houdt me niet tegen om te leven, integendeel.

“Waarom 23? Omdat ik toen voor het eerst op eigen benen stond en daar heel trots op was, in de zin van: kijk naar mij, ik kan het ook zelf. Dat gevoel wil ik blijven vasthouden. Ik heb nooit het gevoel gehad dat mijn ouders erop vertrouwden dat ik wel op mijn pootjes zou terechtkomen. Terwijl ik een braaf kind en een goede student was. Dat vond ik nog het onrechtvaardigst. (lacht)

BIO

* geboren op 13 oktober 1986 in Jette * ging in 2008 aan de slag bij Studio Brussel. (Co)presenteerde o.a. Zet ’m op Siska, Sound of Sam, Zet ’m op Sam, De middag draait door, Studio Ibiza * copresenteerde Music For Life in 2010, 2011, 2012 en De warmste week in 2014 * stapte in 2015 over naar Qmusic, startte daar met Sam & Heidi, copresenteert tegenwoordig de ochtendshow * doet af en toe ook presentatiewerk op tv * getrouwd met Wannes, woont in Berlare

“Ze waren altijd bezorgd, dachten dat ik het alleen niet aankon. En toen ik dan dramatische kunsten ging studeren, o my god, wat ben je daarmee in het leven! En daarna bij de radio, o my god, op het moment dat de MP3 opkwam en radio ten dode was opgeschreven! Wat een slechte keuzes maakte ik toch in het leven. Dat lieten ze mij heel hard voelen. Uit bezorgdheid, dat besef ik wel, ze wilden alleen maar het beste voor hun kind, maar ik was toch altijd blij dat ik bij elke stap in mijn leven kon tonen: ik kan dit zelf. Ik heb mijn studies met succes beëindigd, ik heb een job gevonden, ik heb een lief gevonden, ik heb een huis gekocht en ik heb dat allemaal zelf gedaan.

“Intussen geloven ze nu wel dat ik het alleen kan.” (lacht)

Hoe was de band met uw ouders?

“Dat was heel dubbel. Mijn ouders zijn gescheiden toen ik tien of elf was en mijn moeder is heel snel de overbezorgde moederkloek geworden. Ze zou ons het liefst de hele tijd bij zich hebben gehad om ons te beschermen, terwijl mijn vader ons aanspoorde om zelfstandig te worden. Hij was verpleger en als hij een late shift had moesten wij voor onszelf zorgen. Terwijl mijn moeder ons dik in de watten legde. Dat was dus van in het begin wat vreemd.”

Wat vindt u een belangrijke eigenschap van uzelf?

“Dat ik altijd probeer om een zo goed mogelijke versie van mezelf te worden, zowel persoonlijk, menselijk als professioneel. Ik wil op het einde van mijn leven kunnen zeggen dat ik echt wel mijn best heb gedaan om een zo goed mogelijk mens te zijn.

“Bewust leven is daar een zeer belangrijk aspect van. Pas na een burn-out op mijn 27ste kreeg ik dat door. Ik ben een aantal maanden niet te horen geweest op de radio. En wat bleek? Niemand had mij gemist. (lacht) Dat was echt een verademing en heeft mijn herstel ook makkelijker gemaakt. Want ik had altijd het gevoel dat ik onvervangbaar was. Dat ik door mijn afwezigheid collega’s in de shit zou brengen, dat ik mijn luisteraars zou teleurstellen. Ik had mezelf voortdurend onder druk gezet.

‘Ik heb te veel harten gebroken. Ik zou heel graag al m’n ex-lieven nog eens spreken. Ik zou hen willen uitleggen dat het echt niet aan hen lag.'Beeld © Stefaan Temmerman

“Het vervelendste was dat ik door die burn-out geen idee meer had wie ik was en waar ik voor stond. Terwijl ik voordien juist heel uitgesproken meningen had. Een coach heeft mij toen geholpen om bewust te leren omgaan met het leven, om bewust keuzes te maken en dat heeft mijn leven veranderd.”

Wat is uw zwakte?

“Mijn perfectionisme. Het is nooit goed genoeg, waardoor je jezelf een onmogelijke druk oplegt. Een voedingsbodem voor burn-out, vrees ik.

“Ik schurk vaak nog tegen die grens aan, maar ik denk niet dat ik er nog snel over zal gaan. Als ik weer signalen van burn-out opvang, schrap ik de dingen waarbij ik energie verlies en dat zijn vaak sociale contacten. Ik ben nogal introvert en omgang met anderen vreet vaak energie. Ik zal dus sneller een feestje of een avondje op café skippen.”

Wat is uw passie?

“De menselijke psyche. Ik heb ontdekt dat in alles wat ik mooi of interessant vind – kunst, romans, poëzie, fotografie – er een psychologische twist schuilt. Ik vind een roman pas geweldig als het personage met een moeilijk probleem worstelt. Of een foto als ik zie dat de fotograaf op zoek is gegaan naar een manier om te tonen wat er in het hoofd van zijn onderwerp omgaat. Dan ben ik vol bewondering. Misschien ook omdat ik nog altijd niet goed kan uitleggen wat er in mijn eigen hoofd speelt.

“Vandaar ook mijn obsessie met zelfhulpboeken. Ik ben ooit begonnen aan een studie psychologie. Soms denk ik dat ik die beter had afgemaakt, maar tegelijk ook weer niet.”

Is het leven voor u een cadeau?

“Als het een cadeau is, dan vind ik het een lichtjes vergiftigd geschenk.

“Het is eerder een bouwpakket dat je cadeau krijgt en zelf in elkaar moet steken. En ik vrees dat sommige mensen niet alle stukjes hebben meegekregen. Pas op, ik heb een heel mooie start gehad. Het gezin, de omstandigheden waarin ik ben opgegroeid ervaar ik als een grote chance, maar die start is niet alles. Je moet zelf nog heel veel in elkaar timmeren. Ik vind het leven een uitdaging, ik zal het zo zeggen.”

‘Ik ben in een orale fase blijven steken, ja. Ik ben te vroeg geboren, prematuur, en had geen zuigreflex, waardoor ik niet kon eten.'Beeld © Stefaan Temmerman

Welke geluksscore geeft u zichzelf?

“Doorgaans een 8, maar nu ben ik doodop, dat moet ik toegeven (De Bruyn neemt op weekdagen het ochtendblok op Qmusic voor zijn rekening, van 6 tot 10 uur, red.). Het is vrijdagnamiddag en elke dag zo vroeg opstaan weegt toch zwaarder door dan ik ooit had gedacht.”

Welke kleine gebeurtenis kan u blij maken?

“Mijn kippen die een ei leggen. Sinds ik op het platteland woon, is mijn wereld verbreed. Ik heb nu ineens een prachtige tuin en kweek mijn eigen groenten en heb drie kippen die uit een legbatterij komen.

“Hoe ze heten? (lacht) Zuhal, Hilde en Lydia. De drie vrouwelijke ministers van de Vlaamse regering. Ik heb één luide kip die hard kakelt, dat is Zuhal geworden, een andere die graag van overal een graantje meepikt, dat is Lydia geworden, en een heel braaf kipje dat we Hilde gedoopt hebben. Alledrie fantastische legbeesten. Ze krijgen mijn afval uit de keuken, eten dat op en produceren nieuw voedsel voor mij. Dat is toch een ongelooflijk systeem, dat is toch fantastisch!

“Wat doe ik met al die eieren? Opeten en weggeven. Aan mijn moeder, aan vrienden en collega’s. Dat is zo’n ongewoon cadeau dat mensen oprecht verrast zijn.”

Waar hebt u spijt van?

“Ik moet eigenlijk zeggen dat ik niet zo snel spijt heb, wat mij niet in dank wordt afgenomen. Ik zeg niet gemakkelijk sorry, dat is een aspect van mijn koppigheid. Als ik iemand kwets, dan is dat onbedoeld. Ik heb er geen vat op hoe mijn woorden bij de ander binnenkomen.”

Wat is uw grootste angst?

“Ik heb niet veel fobieën, maar ben wel bang voor de dood. Niet mijn eigen dood, maar de dood van mensen rondom mij. De gedachte dat de dood alsmaar dichterbij komt, daar ben ik niet klaar voor.

“Mijn angst is dat ik het verdriet niet overleef. Terwijl ik een ontiegelijke bewondering heb voor de vrouw en kinderen van Christophe Lambrecht, voor de mooie wijze waarop zij met dat verlies omgaan. Zij tonen dat er leven is na de dood en dat dat ook heel schoon kan zijn. 

‘Geregeld krijg ik de vraag: ben je nog altijd bi?’ Alsof het iets is wat je moet afzweren. Ik ben nu getrouwd met een man, ja. Ben ik daarom homo? Pure bullshit, dat hokjesdenken.'Beeld © Stefaan Temmerman

“Toen ik een tijd na de dood van Christophe een interview las met zijn vrouw Anda en Hannelore Bedert, die ook haar partner verloren is, scheurde mijn hart. Ik denk daar veel te concreet over na. Ik beeld me dan in dat mijn eigen man dood is, wat ik niet mag doen. Maar veel mensen doen dat, denk ik. Als ik daar eens over durf te vertellen, hoor ik dat toch.”

Hoe zou u willen sterven?

“Liefst totaal onverwacht. Ik ben bang voor de confrontatie met de dood.

“Mijn laatste avondmaal? Een omelet van Zuhal, Lydia en Hilde? (hilariteit) Neen, dan zou ik wel iets chiquers kiezen. Heel zuivere producten. Kreeft. Aardpeer. Artisjok.”

Wat zou u nog willen doen voor het te laat is?

“Ik zou heel graag al m’n ex-lieven nog eens spreken. Ik zou hen willen uitleggen dat het echt niet aan hen lag. Ik was gewoon nog niet in het reine met mezelf. Ik had zelf nog niet door hoe ik in elkaar stak, ik wist nog niet wie ik zelf was, en dat is de reden waarom het niets geworden is. We hadden gewoon nooit iets mogen hebben.

“Ik heb te veel harten gebroken. Vaak denk ik: had ik nu gewoon veel vroeger al geweten hoe ik met mijn eigen emoties om moest, dan had ik die mensen veel miserie kunnen besparen, dan hadden ze geen tijd moeten verspillen aan mij.”

Wanneer hebt u het laatst gehuild?

“Vorige week. Tijdens The Two Popes, niet eens een bijzonder ontroerende film. Maar om de een of andere onverklaarbare reden raakte hij mij. Het verhaal gaat over twee pausen, een oude en een nieuwe, die elkaar niet kunnen uitstaan maar toch een soort van vriendschap ontwikkelen.

“Tijdens een scène met priesters in Latijns-Amerika die vanuit hun geloof armen helpen en tegengewerkt worden door een autoritair regime, begon het mij te dagen dat ik mij altijd heb laten leiden door de negatieve verhalen over de katholieke kerk en religie in het algemeen. Seksueel misbruik, oorlogen in naam van het geloof. Ik begon in te zien dat de basis van religie datgene is wat ik zelf wil in mijn leven, namelijk een zo goed mogelijke versie van mezelf zijn, voor mezelf en voor de ander. Dat idee maakte mij week, maar wellicht had ik te veel gedronken. (lacht)

‘Als het leven een cadeau is, dan vind ik het toch een lichtjes vergiftigd geschenk.'Beeld © Stefaan Temmerman

“Ik denk dat dit een uitdaging wordt voor de wereld in de komende jaren, om ons vizier open te houden en onze blik te verruimen. De informatie die we binnenkrijgen via sociale media wordt almaar smaller, dus moeten we op zoek gaan naar de breedte. Ik hoop dat we inzien dat het een meerwaarde kan zijn om uit ons smalle denken te breken. De wereld zou er anders uitzien. Zoveel dat fout loopt door totaal onbegrip voor anderen.”

Welke film zou u iedereen aanraden?

The Two Popes, dus.”

Hebt u ooit een religieuze ervaring gehad?

“Neen, zelf niet, neen.”

Bent u ooit door het lint gegaan?

“Ik ben een heel rustig persoon, maar ik ben wel een keer heel hard geschrokken van mezelf.

“Het was op een feest. Eerst was ik lastiggevallen door twee vrouwen van middelbare leeftijd die veel te veel gedronken hadden, met mij op de foto wilden en handtastelijk werden. Het was de hele tijd van: ‘Kuske, kuske, kuske.’ Ik dacht: Jezus Christ, laat mij gerust, en ben weggelopen. Even later kwam een gast op mij af die met een fluostift een streep op mijn gezicht wilde zetten. Ik vertelde hem beleefd dat ik dat niet wilde, maar ineens stormde die gek op mij af met zijn stift in de aanslag. Toen heb ik hem bij de keel gegrepen. Ik was compleet de pedalen kwijt. Gelukkig waren er mensen rondom mij die onmiddellijk tussenbeide kwamen. Ik ben daar weken slecht van geweest.”

Hoe voelt u zich in uw lichaam?

“Ik heb me nooit echt fantastisch gevoeld in mijn lichaam. Dat is altijd een moeilijke strijd geweest. Als kind was ik molliger dan de rest, tijdens mijn puberteit heb ik er tijdelijk goddelijk strak uitgezien, maar daarna werd het steeds moeilijker. Ik moet sporten om niet bij te komen. Of extreem diëten. Ik kan niet normaal eten zoals de meeste mensen en niet sporten, want dan word ik gigantisch vet.

“Ik eet ongelooflijk graag en ik sport helemaal niet zo graag, dat is dus vrij vervelend.”

Wat vindt u erotisch?

(denkt na) “Ik heb iets met mensen hun mond. Ook daar zal de psychoanalyse allerlei verklaringen voor hebben. Ik ben in een orale fase blijven steken, ja. Dat is echt waar. Ik ben te vroeg geboren, prematuur, en had geen zuigreflex, waardoor ik niet kon eten. Mijn ouders moesten telkens de fopspeen van de papfles kapot knippen om de melk in mijn mond te gieten. Van bij mijn geboorte is er dus duidelijk iets scheefgelopen. (lacht)

‘Mijn strijd is niet meer om de gewone man in de straat te overtuigen van de klimaatopwarming, maar wel de man die met zijn Porsche door mijn straat sjeest.'Beeld © Stefaan Temmerman

“Tot mijn 25ste heb ik mensen nooit echt in de ogen gekeken. Als ik met iemand sprak, keek ik altijd naar de mond en de lippen en de tong en alles wat gaande was in dat deel van het gezicht. Waardoor ik heel goed kan liplezen. Vrouwen met prachtige ogen, ik heb ze vroeger nooit gezien. (lacht) Altijd maar die mond.”

Wat is uw goorste fantasie?

“Niets seksueels. Mij volsteken met eten tot ik ontplof. La grande bouffe. Echt volledig zwelgen. Ochhh!”

U belandt in de gevangenis, wat zou de reden kunnen zijn?

“Ik zou willen dat het door burgerlijke ongehoorzaamheid is. Opgepakt worden omdat ik voor iets essentieels strijd. Tijdens een betoging omdat ze hier, net zoals in Polen, lhbt-vrije zones installeren, bijvoorbeeld.”

Hoe definieert u liefde?

“Liefde heeft voor mij alles met kwetsbaarheid te maken. Wat je doet, is je hart op een plateau leggen. Zo van: dit is mijn hart, het zit niet veilig in mijn eigen borstkas waar ik er alle controle over heb, nee, het ligt hier en ik geef het aan jou, het is in jouw handen. Jij kunt het kapotmaken als je wilt of je kunt er zorg voor dragen maar ik vertrouw jou dat je er zorgvuldig mee zult omspringen.

“Ik kan me niet goed voorstellen hoe je liefde kunt ervaren als dat vertrouwen er niet is.”

Hoe hebt u uw eerste liefde ervaren?

“Hartverscheurend. Ik heb toen alles gegeven: mijn vertrouwen, mijn kwetsbaarheid, mijn ziel, mijn hele lichaam. En dat was geen goed idee. Kapotgetrapt, dat hart van mij. Dat was zeer pijnlijk. Ik was toen 14 jaar. Ik had mijn soulmate gevonden. De vrouw met wie ik de rest van mijn dagen zou doorbrengen. Op zo’n klap was ik niet voorbereid.

“Als ik ooit oprechte liefde voor iemand gevoeld heb, dan gaat dat gevoel bij mij nooit meer volledig weg. De exen die ik aan mijn doodsbed toelaat, hebben allemaal een stuk van mijn hart. En zij zal er bij zijn.

“Bij mijn exen zitten meer vrouwen dan mannen, ja. Ik heb niet zoveel mannelijke exen, daar heb ik snel een match gevonden. (lacht)

“Of ik met mijn seksualiteit geworsteld heb? Niet echt. Dankzij mijn opvoeding heb ik dat nooit raar gevonden. Ik was nog een kleutertje toen mijn ouders mij vertelden dat ik later verliefd zou worden op een meisje of op een jongen. Het probleem was alleen dat anderen dat raar vonden. En dat ik een kant moest kiezen.

“Als persoon die zowel op mannen als op vrouwen valt, word je door iedereen verdacht gevonden. Je krijgt geen begrip van hetero’s, die begrijpen niet dat je ook voor je eigen sekse valt. Je krijgt geen begrip van homo’s, die beweren dat je het nog niet goed weet. Fuck off! Jesus Christ! Ik weet het maar al te goed. Geregeld krijg ik de vraag: ‘Wat ben je dan nu?’ ‘Ben je nu nog altijd bi?’ Alsof het iets is wat je moet afzweren. Ik vind dat een bullshitvraag. Ik ben op dit moment getrouwd met een man, ja. Ben ik daarom homo? Pure bullshit, dat hokjesdenken!

“Ik ontwijk dat onderwerp trouwens liever, omdat ik anders kwaad word.”

‘In alles wat ik mooi of interessant vind, schuilt een psychologische twist. Ik vind een roman pas geweldig als het personage met een moeilijk probleem worstelt.’Beeld © Stefaan Temmerman

Waarover bent u de laatste tijd anders gaan nadenken?

“Over klimaatactivisme. Door de podcast Zwijgen is geen optie met Stefan Hertmans. Hij legt daarin heel mooi uit waarom niet iedereen wakker ligt van het klimaat. Omdat dat voor heel veel mensen een luxeprobleem is. Als je elke maand moet vechten om je rekeningen betaald te krijgen, om eten voor je kinderen te kopen, waarom zou je je in hemelsnaam bekommeren om het klimaat? Het klimaat is een luxeprobleem, goed voor mensen die tijd en middelen hebben om zich daarmee bezig te houden.

“Daardoor snapte ik waarom ik zo vaak bagger terugkreeg als ik dat thema aanhaalde in mijn radioprogramma’s. Voor velen is het klimaat helemaal geen prioriteit. Daarop ben ik gaan doordenken, want je zou kunnen concluderen: als niet iedereen een inspanning levert, is het zinloos. Maar dat is niet zo.

“Ik heb mezelf voorgenomen om zoveel mogelijk inspanningen te doen, juist omdát ik op het einde van de maand mijn centen niet hoef te tellen om te zien of ik alles kan betalen. Ik kán mij daarmee bezighouden. Ik heb een perfecte verwarmingsinstallatie op gas, ik hoef die niet te vervangen door een warmtepomp, maar ik ga het wel doen en ja, dat is een investering, dat kost mij geld. Ik heb ook een elektrische auto gekocht, belachelijk duur, maar ik heb het wel gedaan, terwijl ik evengoed een chique sportkar had kunnen kopen met dat geld. (lachje)

“Ik vind dat het mijn plicht is om beter na te denken over mijn keuzes voor het klimaat. Als andere mensen dat niet kunnen omdat ze andere zorgen hebben, vind ik dat ik dubbel zo hard mijn best moet doen. En eigenlijk vind ik dat iedereen die het zich kan permitteren dubbel zo hard zijn best moet doen. Mijn strijd is niet meer om de gewone man in de straat te overtuigen, maar wel de man die met zijn Porsche door mijn straat sjeest.”

Is de mensheid op de goede of de slechte weg?

“Ik ben wel van de overtuiging dat de mensheid op de goede weg is. Ik ben nogal graag optimistisch op dat vlak. Ik heb het gevoel dat we als mensheid steeds bewuster worden. Bijvoorbeeld over het feit dat er mensen zijn die in een verkeerd lichaam geboren worden. Bewustzijn is de eerste stap, daarna komt aanvaarding.”

Welke gebeurtenis uit uw leven zou een goed filmscenario opleveren?

“Hoe ik van nooit sporten een marathonloper werd. Weliswaar met een vette Hollywood-saus erover. Met als orgelpunt de marathon van New York, die ik gelopen heb na een dubbele longontsteking. Tijdens mijn training heb ik zoveel signalen gekregen van God: doe het niet. Stop ermee. Hou op. Het is niet gezond. En dan toch blijven gaan. Ja, dat is een overwinning geweest. Je kunt er iets moois van maken als je de waarheid geweld aandoet en het veel spectaculairder maakt. Na een longtransplantatie in plaats van een longontsteking, bijvoorbeeld.” (lacht)

Wat is de titel van uw biografie?

“Rupsje nooit genoeg. Ik heb dat boek ooit gekregen als kerstcadeau van de zus van mijn man. We kenden elkaar nog niet lang. Absurd gewoon dat zij mij toen al doorhad.” (lacht)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234