Zaterdag 16/11/2019

Interview

Pascale Platel: "Seks is voor mij zoals koffie drinken of tv kijken"

Pascale Platel. Beeld Stefaan Temmerman

De Franse schrijver Marcel Proust beantwoordde ze ooit in een vriendenboekje, nu geeft De Morgen er een eigenzinnige draai aan. Dertig directe vragen, evenzoveel openhartige antwoorden. Vandaag: Pascale Platel (57). Wie is zij in het diepst van haar gedachten?

1. Hoe oud voelt u zich? 

"57 en 16. Ik voel me 57 omdat ik al veel meegemaakt heb, maar ik twijfel over die 16. Soms voel ik me nog jonger omdat ik ongelooflijk graag speel. Als ik buiten ga wandelen, kan ik zomaar ergens opklimmen. Echt als een klein kind. Ook met de zoon van mijn lief word ik weer een kind. Als hij stout is, word ik ook stout. Dan hoor ik mezelf zeggen: 'Hela, je mag dat niet van mij afpakken, hé.' Dan schrik ik wel van mezelf."

2. Wat vindt u uw belangrijkste eigenschap?

"Zware thema’s op een luchtige manier brengen, dat is zowat de essentie van mijn werk. Het spanningsveld tussen humor en zwaarte vind ik ­interessant. Onlangs zag ik een vriendin van mij die dood­ongelukkig was omdat haar relatie kapot was. Het feit dat ze weende, maakte mij blij. Ik durf dat bijna niet te zeggen, want dat klinkt ­sadistisch.

"Als je kunt leven in je lijden, kun je een beter leven ­leiden, zegt mijn lief. Dat vind ik heel schoon. Iemand die heel triestig is, leeft volop. Heel diep over zware ­dingen praten vind ik een cadeau. Tegelijk moet je er ook de humor en schoonheid van kunnen inzien. Als ik voel dat er iets scheelt, wil ik er altijd dieper op ingaan. Maar sommige mensen kunnen dat niet verdragen. Mijn vader zei altijd: 'Blijf eens uit mijn neus, kom toch niet zo dicht.' Soms heb ik het gevoel dat mensen denken: wat een ­stormram." (lacht)

3. Wat is uw grootste passie? 

"Ikzelf. Ik vind mezelf buitengewoon boeiend. (proest het uit) Mijn werk draait gewoon om mezelf. Ik doe ook niets liever dan foto’s posten van mezelf. Ik beschouw mezelf als een object en bekijk het als een buitenstaander. Opgroeien van kind tot meisje tot vrouw tot oude vrouw behelst zoveel veranderingen, is zo boeiend om te bestuderen. Daar zit zoveel materiaal in. Mijn broer Alain (beroemd choreograaf, AJ/FVD) is werelds, bij mij zit de wereld in mijn navel. En toch begrijpen we elkaar heel goed.

Pascale Platel. Beeld Stefaan Temmerman

"Jezelf tot kunst, tot fantasie maken vind ik fantastisch. Daarom hou ik zo van kunstenaars als Marina Abramovic, Louise Bourgeois of Cindy Sherman. Ik verkleed mij ook graag. Dan paradeer ik in mijn living met hoge witte botten waar ik eigenlijk niet mee kan stappen en voel ik me meteen een ander personage." (lacht)

4. Wat beschouwt u als uw grootste prestatie?

"Staan waar ik nu sta. Ik heb een heel gelukkige jeugd gehad, maar op mijn twintigste ben ik verkracht. Toen werd mijn leven pikdonker. Mijn relaties liepen scheef en ik kreeg boulimie. Mijn innerlijke leven was een ravage. Ik heb echt moeten vechten om uit dat zwarte gat te geraken. Sommigen zeggen dat het leven niet maakbaar is, maar ik heb dat anders ervaren.

"In die periode was ik alleen bezig met over­leven. Als actrice verdiende ik niets, ik stempelde, woonde in een appartement zonder meubelen. Gelukkig had ik een koelkast – ja, dat klinkt nu cynisch. Op een dag kwam een vriendin bij mij op bezoek, uit het verre Hasselt. Toen we 's avonds afscheid namen aan het station, zei ze: 'Als je je niet herpakt, kom ik nooit meer op bezoek, want het is afschuwelijk om je zo te zien.' Ik krijg er nog koude rillingen van. Ik had zo mijn best gedaan om mijn miserie te verbergen. Ik herinner me dat ik nog een hele tijd wezenloos aan dat station heb gestaan. Het is goed dat iemand je eens een klets in je gezicht geeft. Anders blijf je hangen in je ongeluk."

5. Wat was het gelukkigste moment in uw leven?

"Toen ik tien jaar was en een gele broek met wijde pijpen kreeg waar ik al maanden naar had verlangd. Ik was euforisch. 's Nachts stak ik het licht aan om te zien of die broek er nog lag. Mensen geven aan geluk een hiërarchie, maar als je eerlijk bent, is geluk soms iets heel banaals."

6. Welke kleine, alledaagse gebeurtenis kan u blij maken?

"Onnozel doen met mijn moeder. Vorige week hebben we staan gieren op straat omdat ze eens 'een oud vrouwtje' ging nadoen. Ze is de tachtig voorbij. Toen ik wegging, dacht ik: dit moment ga ik nooit vergeten."

7. Wat is uw grootste zwakte?

"Wat er ook verkeerd gaat in mijn leven, het is altijd Filip zijn schuld. Zelfs voor ik hem kende, was het zijn schuld. (lacht) Als ik kwaad ben, moet iemand boeten. Ik probeer altijd de schuld bij iemand anders te leggen, of mij af te reageren."

8. Waar hebt u spijt van?

"In mijn moeilijke periode ging ik vaak op bezoek bij een tante van mij en haar man. Ik las hen mijn verhalen voor en kreeg allerlei lekkers. Zij was zo'n grappige vrouw. Maar plots werd ze ziek. Toen ze in het ziekenhuis lag, heb ik Ola Pola Potloodgat uitgebracht en dat werd ineens een gigantisch succes. Ik was maanden aan een stuk weg, waardoor ik niet bij haar kon zijn. Daar voel ik me schuldig over. Ik denk nog altijd: had ik niet beter meer tijd voor haar gemaakt?"

Pascale Platel. Beeld Stefaan Temmerman

9. Wat is uw grootste angst?

"Dat mensen mij niet geloven. Soms vragen mensen via via: ‘Is die wel echt?’ Niet au sérieux genomen worden vind ik erg. Maar ik moet natuurlijk soms oppassen, want ik lach zelf met mijn miserie. Neem nu die verkrachting, voor mij is dat materiaal geworden, ik mag ermee doen wat ik wil."

10. Waarvoor wilt u vechten?

"Goh, dat weet ik niet hoor. Er wordt al genoeg gevochten. En ­vechten voor je lief? Dan kun je je wel snel belachelijk maken, hé. Ik zou eerder ondergronds oorlogvoeren." (lacht)

11. Wanneer hebt u voor het laatst gehuild?

"Tijdens een Zuid-Koreaanse film op Netflix, EunGyo, over een 70-jarige dichter die verliefd wordt op een schoolmeisje. Net een modern sprookje. Het verhaal was eigenlijk ondergeschikt aan de vorm. Echt een genot om naar te kijken. Waarom is de liefde soms zo pijnlijk of verboden? Of kan ze niet geconsumeerd worden? Dat vind ik om te huilen."

12. Wanneer schrok u van uzelf?

"Nog niet zo lang geleden, op mijn verjaardag. Ik werd 23. (proest het uit) 23? Wat zeg ik nu? Neen, mijn verjaardag is op 23 juni, dat is het!

"Het was wreed tof. De zon scheen en er waren allemaal 
mensen die ik graag zie. Plots kwam mijn lief binnen en hij zei: 'Ik heb goesting in een sigaret.' Je moet weten dat hij gestopt is met roken toen we net samen waren, want hij wilde niet dat er iets tussen ons was. Maar hij stak dus een sigaret op. Ik weet niet wat mij bezielde, maar ik ben razend geworden, hysterisch. Ik heb de sigaret uit zijn hand getrokken en ben ze zelf beginnen oproken. Ik zie me nog zitten aan die toog. Eigenlijk voelde ik me wel goed in de rol van drama­queen. Maar het feest was om zeep.

"Daarna zijn we gaan wandelen. Eerst kookte ik nog van woede, maar geleidelijk aan voelde ik alleen nog schaamte. Hij heeft toen mijn hand vastgenomen en zwijgend zijn we de nacht in gestapt."

13. Wanneer bent u door het lint gegaan?

 “Na een passionele relatie die ik ooit had met een regisseur. Ook al was het uit tussen ons, hij bleef me maar lastigvallen, hij bleef maar zout in de wonde strooien. Op een dag ben ik naar zijn huis gegaan en heb ik bijna de deur ingestampt. Uiteindelijk deed hij open. Ik zei: 'Komaan, laten we vechten.'"

14. Welke kunstvorm beroert u het meest?

"Performance­kunst. Abramovic. Die installatie in het MoMA waarbij ze aan een tafeltje zit en haar ex-geliefde Ulay minutenlang zwijgend in de ogen kijkt. Zo krachtig. Die video is miljoenen keren gedeeld, en terecht!"

15. Hebt u ooit een religieuze ervaring gehad?

"Voor het programma Celebrity Shock moest ik naar een onbekende bestemming. Ik had gezegd: het enige wat ik vraag, is mijn haar kunnen brushen. Sturen ze me toch niet op bergtocht in de Himalaya met tien boeddhisten! (giert) Tien dagen lang heb ik met een hoofddoek rondgelopen. Mijn haar was vastgeklit als een pannenkoek. Ik heb het bijna moeten afknippen. Enfin, ze dachten dus dat ik het niet ging volhouden, en hadden zelfs een brancard meegenomen voor mocht ik bezwijken. Want ik deed niets van sport. We stonden nog maar op de eerste bergtop en zagen er nog tien andere opdoemen. Om moedeloos van te worden! Op een gegeven moment heb ik de knop omgedraaid. Ik heb mij gewoon geconcentreerd op het stappen zelf in die machtige natuur. Toen ben ik in een soort trance geraakt. Als spirituele ervaring was dat onvergetelijk."

16. Wat biedt u de ultieme ontspanning?

"Goh, dat vind ik een domme vraag. (lacht) Ah ja, neen excuseer, da’s een vraag van Proust, zeker? Goh ja, ­ontspanning. Buiten de tijd leven: slapen, eten, wandelen, werken, vrijen, wanneer het uitkomt. Dat vind ik ontspannend. Of zoals nu, cava drinken met jullie.

"Seks ontspant me nu wel, ja, ik probeer dat misbruik volledig achter me te laten. Na seksueel misbruik kan het volgens mij twee kanten opgaan: of je wordt frigide of je wordt oversekst. Geen idee wat de psychologie daarover zegt, maar zo heb ik het wel ervaren. In de prostitutie zit het vol vrouwen die misbruikt zijn. Dus ja, een seksueel evenwicht terugvinden geeft een enorme rust."

17. Hoe kijkt u naar uw lichaam?

"Het wordt beter met ouder worden. (lacht) In een relatie kan seks zoveel gewicht hebben dat je er bijna geen goesting meer in hebt. Mijn lief en ik gaan op een heel gewone manier met seks om. Seks is zoals koffie drinken of tv kijken. Het is gewichtloos, waardoor veel kan. Seks moet niet altijd een belevenis zijn. Het kan eens voor hem zijn, of voor mij, of voor alle twee. Er is geen druk.

"Vroeger was ik heel hard bezig met behagen. Ik keek in alle vensters, in alle spiegels. Ik wilde voortdurend bevestigd zien dat ik bestond en zag altijd iets veel lelijkers, onvolmaakters dan ik op dat moment was. In bed kon ik bezig zijn met hoe mijn lichaam eruitzag in een bepaalde positie. Van een bepaalde houding wist ik: nu zie ik er supersexy uit. Maar de hele tijd zo blijven liggen, dat was niet evident.
(hilariteit) Nu heb ik die idee-fixen losgelaten en het voelt als een bevrijding. De schaamte voorbij."

Pascale Platel. Beeld Stefaan Temmerman

18. Wat vindt u erotisch?

"Elkaar kussen op café over de tafel heen. Als je net aan elkaar kunt, zonder je poep op te heffen. Enkel de monden die elkaar raken. En geen handen gebruiken!"

19. Wat is uw goorste fantasie?

"Seks met een robot. Dat machinale vind ik goor, dat windt mij op."

20. Welk dier zou u willen zijn?

"Een baby­kangoeroe. Dat ziet er zo gezellig uit in die buidel, dicht bij mama."

21. Aan wie bent u schatplichtig?

"Aan iedereen die ik tegenkom. Alle gesprekken die ik voer, neem ik mee voor de rest van mijn leven."

22. Hoe is/was de relatie met uw ouders?

"Met mijn moeder heb ik altijd een turbulente relatie gehad, een haat-liefde­verhouding zou je kunnen zeggen. Mijn moeder komt uit een andere tijd: zwijgen en keeping up appearances. Ik ben daar hard tegenin gegaan. We zijn zo verschillend. Ik ben niet enkel content met een moeder, ik wil een vrouw van vlees en bloed tegenover mij. Ik wil niet dat ze mij betuttelt of dat ze niet durft te spreken over haar seks­leven, bijvoorbeeld. Ik wil een intense relatie met haar omdat ik haar zo graag zie. Ik daag haar dus constant uit, en ze apprecieert dat ook wel. Ze kan mij zo ontroeren.

"Ik heb veel respect voor haar. Ze blijft zo intens leven. Ze omringt zich graag met jonge mensen. Mijn zoon gaat vaak bij haar eten zonder dat ik het weet. Ze heeft een jonge geest, ze heeft veel gelezen, ze gaat naar concerten, ze gaat eten met vriendinnen en ze heeft ongelooflijk veel humor. Het is een heel sterke vrouw, maar tegelijkertijd kan ik haar verwensen. Ik kan heel kwaad op haar zijn. Dat is ook een uiting van liefde. Ik heb dat met alle mensen die ik graag zie.

"Mijn vader werkte hard, hij was afwezig maar niet streng. Ik denk dat mijn vader niet wist hoe hij moest opvoeden. Ik zie scènes voor me waarbij mijn moeder zei: 'Allez André, zeg jij nu ook eens iets', toen ik weer eens een slecht rapport had. Mijn vader kwam dan naar me toe en zei dan cynisch: 'Proficiat hé, Pascale.' (lacht)

"Mijn vader was heel erg gesloten, maar de laatste twee jaar van zijn leven hebben veel goedgemaakt. Toen heb ik alles gevraagd wat ik wilde weten van hem en ik heb op alles een antwoord gekregen. Ik ging hem vaak bezoeken op het einde van de dag, helemaal opgedraaid. Maar toen ik hem zag, werd alles rustig. Ik ging met hem wandelen in het park. Als ik moe was, sliep ik dan soms op het bankje met mijn hoofd naast zijn schoot. Ik knipte zijn nagels. Dat samenzijn had iets van een ritueel. Mijn vader was zeer gelovig. Hij zei dat geloven een gave is, maar wilde ons dat niet opdringen."

23. Wie hebt u leed berokkend?

"Mijn exen. Ik denk dat ik er een paar pijn heb gedaan, maar er is niemand echt kwaad op mij. Elk liefdes­leven, zelfs als het blijft duren, berokkent leed. Als het niet pijn doet, is het geen liefde volgens mij.

"Ook mijn zoon, door te scheiden van mijn man."

24. Welke eigenschappen waardeert u in anderen?

"Integriteit. Zachtmoedigheid. Geduld. Emotionele intelligentie. Ik kan heel erg onder de indruk zijn van intelligente mensen. Zelf kan ik echt domme dingen zeggen."

25. Hoe definieert u liefde?

"Passioneel tegenover mijn man. En onvoorwaardelijk ten opzichte van mijn zoon.

"In de liefde mag er geen barrière zijn. Je moet in staat zijn om in moeilijke momenten in elkaars ogen te kijken, en niet weg te lopen. En elkaar doen lachen is heel belangrijk. Als je samen niet lacht, is er geen liefde.

"Mijn vader zei altijd dat ze het woord 'liefde' moesten schrappen uit het woordenboek, omdat mensen toch niet weten wat het wil zeggen. En omdat het voor hem meer draaide om zorg dragen en gehecht zijn aan elkaar. Dat vond ik wel schoon."

26. Hoe wilt u bemind worden?

"Met huid en haar. Met volle overgave. Maar hij mag mij niet proberen te temmen. En met humor. Ik wil kunnen lachen, lachen, lachen. (lacht) Amai, dat klinkt raar."

27. Welk maatschappelijk probleem kan u woedend maken?

"Ik ben eigenlijk constant kwaad. Kwaad zijn is mijn motor. Als ik moet werken, word ik eens goed kwaad en dan vlieg ik erin. Voor mij is kwaadheid een bron van energie.

"Als mensen anderen als een object gebruiken, word ik niet kwaad, maar triestig. Soms voel ik plaats­vervangende schaamte wanneer mensen anderen onrecht aandoen. Maar zelf ga ik niet op de barricaden staan. Ik wil gewoon mijn ­verhaal vertellen en hoop dat mensen zich erin herkennen. Daar stopt het voor mij.

"Moeten we nog altijd ijveren voor vrouwenrechten? Moeten we blijven strijden tegen ongelijkheid en misbruik? Ja dus. We moeten ons blijven verzetten tegen objectivering van mensen tout court."

Pascale Platel. Beeld Stefaan Temmerman

28. Hebt u zichzelf ooit betrapt op racistische gevoelens?

"Tja, racisme, wat is dat? Mijn grootmoeder begon al te roepen wanneer er een vreemde kat in de hof zat. 'Een vrimde luze', riep ze, de West-Vlaamse. Ze was in alle staten.

"Als ik in het park een groepje jongeren zie, kan ik toch wel wat bang worden, maar is dat racistisch? Misschien eerder een vooroordeel.

"Op mijn wandelingen in de Blaarmeersen kom ik veel vreemdelingen tegen. Of is het al racistisch om dat zo te formuleren? Als ik hen zie, zeg ik altijd goeiendag. Eigenlijk uit een soort nieuwsgierigheid: gaan ze reageren of niet? Zo kwam ik vaak een Pakistaan tegen die er heel stuurs uitzag. Ik was echt bang van hem. Hij keek alsof hij me iets ging aandoen. Ineens dacht ik: ik ga hem goeiendag zeggen. De eerste keer zei hij niets terug, maar ik bleef het herhalen en opeens had hij het door. Nu praten wij altijd even met elkaar. Door goeiendag te zeggen, brak zijn gezicht open. Daar ben ik zo blij om."

29. Wat zoekt u op reis?

"Ik reis zo vaak in mijn hoofd dat op reis gaan voor mij niet noodzakelijk is."

30. Hoe werkt u mee aan een betere wereld?

"Ik werk alleen maar tegen. De wereld is perfect zoals hij is. Dat is toch waar? Vind je dat nu zelf niet?"

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234