Maandag 13/07/2020

InterviewFamilieklap

‘Papa’s dood hebben we een paar dagen voor hem verzwegen’: Siel Verhanneman en broer Lennert

Siel en Lennert Verhanneman.Beeld Damon De Backer

De oudste is 30, schrijfster en een vedette op Instagram. Voor bundel De afstand schreef ze, met 23 andere Vlaamse schrijvers, brieven in coronatijden. De jongste is 12, leest alleen als het echt niet anders kan en droomt van een carrière als voetballer of wielrenner. Samen verloren ze al hun vader en hun zus. Siel en Lennert Verhanneman, zus en broer.

Siel

“Lennert is achttien jaar jonger dan ik, wat onze band wel wat anders maakt dan die van de meeste broers en zussen. Ik heb thuis foto’s liggen waarop ik aan het blokken ben met een huilende baby in mijn armen. (lacht) Bij mijn zus, met wie het leeftijdsverschil maar achttien maanden was, had ik die herinneringen helemaal niet. Naar mijn aanvoelen heeft dat ervoor gezorgd dat mijn broer en ik nu ­alleen maar harder aan elkaar hangen.

“Ik wilde, vooral in het begin, de leuke zus zijn voor Lennert. Zeker toen hij nog heel jong was, nam ik regelmatig cadeautjes voor hem mee, zoals een dokterstas of een koksmuts. Ik vond het heerlijk dat ik samen met hem opnieuw met Playmobil kon spelen, want als twintigjarige kan je weer even in die kinderlijke fantasie duiken. Geweldig!

“Toen onze papa zeven jaar geleden overleed, was mijn broertje nog maar vier jaar oud. Lennert verjaarde tussen de dag waarop hij gestorven is, en het moment waarop hij begraven werd. We hebben zijn dood om die reden enkele dagen voor hem verzwegen, zodat hij nog zorgeloos zijn vijfde verjaardag kon vieren. Na het overlijden van onze papa heb ik even geprobeerd om die leegte zelf in te vullen. Ik ging naar élke voetbalmatch van Lennert kijken, omdat ik wist dat onze papa dat ook gedaan zou hebben. Uiteindelijk heb ik daar wel wat rust in kunnen vinden.

“Zelf heb ik het verlies van mijn papa aanvankelijk vooral schrijvend verwerkt, daarvan is mijn eerste poëziebundel het resultaat. Ik dacht dat schrijven voor mij rouwen was, en praatte met niemand over de pijn en het gemis. Twee jaar later kreeg ik een enorme klop. Toen ik klaar was om aan het échte rouwen te beginnen, leek mijn verdriet voor iedereen al oud nieuws. Gelukkig ben ik dan in therapie gerold. Ik heb daar een veilige plek gevonden waar niet alleen het verdriet om mijn papa en mijn zus, die drie jaar geleden stierf, kan bestaan, maar waar ik ook leer hoe ik mijn hulpbronnen toch kan inschakelen.

“Mijn broer en ik praten niet zo vaak over onze papa en mijn zus heeft hij niet echt gekend. Soms zeg ik: ‘Dat liedje op de radio, dat zou uw papa graag gehoord hebben.’ Maar ik wil vooral dat Lennert gelukkig in het leven kan staan. Als hij ouder is en meer over zijn vader wil weten, ga ik hem vertellen wat ik me herinner. Het gebeurt soms dat hij me, helemaal uit het niets, een vraag stelt over onze papa, maar vaak zijn wij vijf minuten later alweer over iets anders aan het praten.

“Sinds kort heeft mijn broertje een Instagram-profiel, en ziet hij weleens een gedicht passeren dat over het verlies van mijn vader en zus gaat.‘Lennert gaat denken dat ik altijd triest ben’, denk ik af en toe wanneer ik die teksten online zet. Maar één gedicht weerspiegelt natuurlijk niet hoe ik me doorgaans voel, het is een moment­opname.

“Meestal zijn mijn broer en ik samen triest, maar ook samen blij. We zijn een tandem: we gaan samen vooruit, of we staan samen stil. Maar zodra we elkaar zien, doen we altijd ons best om zoveel mogelijk plezier te maken. We zoeken de zwaarte niet bewust op, nee. Wij trekken liever onze skeelers aan en proberen elkaar wat op te vrolijken. Lennert is echt mijn bron van lichtheid. Als ik met hem heb afgesproken en nadien weer thuiskom, denk ik vaak: ‘Het leven, het is allemaal zo erg nog niet’.”

Beeld Damon De Backer

Lennert: ‘Haar gedichten zijn vaak een beetje triestig, terwijl Siel altijd vrolijk is’

“Mijn zus en ik hebben dezelfde papa, en een andere mama. Een van de eerste herinneringen die ik aan mijn zus heb, is hoe we jaren geleden gingen voetballen aan de kerk in onze straat. Nadien picknickten we in het gras, met plastic champagneglazen en zo. Dat waren altijd heel leuke momenten.

“Ik heb mijn zus de afgelopen maanden, door het coronavirus, wat minder vaak gezien dan normaal. Gelukkig wonen we in dezelfde straat, dus kon ik met de fiets voorbij haar huis rijden om eens te zwaaien. En af en toe kwam ze cupcakes halen die ik voor haar gebakken had.

“Dat mijn zus veel ouder is dan ik, vind ik soms wel jammer. Siel werkt al, dus het gebeurt dat ze daardoor ’s avonds niet kan afspreken. Ze heeft ook op andere momenten vrije tijd, of is soms gewoon te moe om nog iets te doen als ze net een hele dag heeft moeten werken, terwijl ik nog veel energie heb. Maar er zijn ook voordelen: Siel heeft me al meegenomen naar een pretpark en naar een concert van Brihang.

“Vorig jaar heb ik met mijn mama en mijn stiefpapa drie weken met de auto door Amerika gereden. We hebben echt heel veel plekken bezocht. (begint op te sommen) De Grand Canyon, Death Valley, Las Vegas, Los Angeles… Als mijn zus en ik elkaar zo lang niet zien, chatten we wel, of sturen we foto’s naar elkaar door.

“Ik neem ook altijd een cadeau voor haar mee dat ik zelf heb uitgekozen, dat vindt ze altijd geweldig.”

Gekke gewoontes

Lennert over Siel: “Wij kunnen allebei niet tegen ons verlies. Als wij samen een gezelschapsspel spelen, spelen we meestal allebei vals.” (lacht)

Siel over Lennert: “Elke keer als Lennert zijn kamer opnieuw heeft ingericht, geeft hij een instuif. Dan vliegen de lichten uit, hangt hij een discobol op en serveert hij hapjes. Dat belooft voor later.”

“Van mijn papa herinner ik me niet zoveel. Eén van de dingen die ik wel nog weet, is dat we vaak samen naar de voetbalwedstrijden van Anderlecht keken op de televisie. Later wil ik zelf ook profvoetballer worden, of wielrenner. Dat ik zo graag sport, zal wel door hem komen, denk ik.

“Op sommige momenten wil ik meer weten over mijn papa, maar op andere momenten ook liever niet. Het komt wel wanneer het komt. Ik ben wel blij dat ik mijn vragen over hem aan Siel kan stellen. Zij heeft hem natuurlijk langer gekend dan ik.

“Meestal lees ik de gedichten die mijn zus op Instagram plaatst wel. En ja, ze zijn vaak een beetje triestig, terwijl Siel in het echt eigenlijk altijd vrolijk is. Tijdens de lockdown is ze eens paashaas komen spelen in onze voortuin. (lacht) Siel komt ook regelmatig naar mijn voetbalwedstrijden kijken. Dat is altijd hilarisch: dan zie ik haar mee­juichen aan de zijlijn terwijl ik weet dat ze helemaal geen idee heeft van wat er aan het gebeuren is. (schaterlacht)

“Lezen, dat doe ik dan weer helemaal niet graag. Siel moest haar vorige boek, toen ze het aan het schrijven was, telkens weer herlezen, dat zou ik echt verschrikkelijk vinden. Ik schrijf liever dan dat ik lees. De dt-regels, daar ben ik bijvoorbeeld wel goed in. (glundert)

“Ooit heb ik eens een boekbespreking gegeven over de dichtbundel die mijn zus geschreven heeft. Ik had toen een vier op vijf, waar ik blij mee was, maar ik weet vooral dat Siel supertrots was dat ik net háár boek had uitgekozen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234