Maandag 24/06/2019

Onderzoekers hebben middel tegen HIV binnen handbereik

De techniek bestaat erin de reservoirs te ontmaskeren die het HIIV-virus in slapende immuuncellen vormt, waardoor ze naar het oppervlak van de cellen komt. Daar zou het natuurlijke immuunsysteem het virus kunnen elimineren. Beeld AFP

Wetenschappers hebben er goede hoop op dat ze HIV, het virus dat aids veroorzaakt, kunnen genezen. Deense onderzoekers werken aan nieuwe strategieën en verwachten de eerste hoopgevende resultaten "binnen enkele maanden". Dat meldt The Telegraph.

De onderzoekers hopen op resultaten die zullen aantonen dat "een op grote schaal verspreidbare en betaalbare genezing van HIV mogelijk is".

Klinische tests
Ze voeren momenteel klinische tests uit waarmee ze een nieuwe strategie proberen waarbij het hiv-virus "gereactiveerd" wordt en uit zijn verbergplaats in het menselijk DNA wordt gelokt om permanent te worden vernietigd door het immuunsysteem.

Dit zou een enorme stap vooruit zijn in de zoektocht naar een genezing van het virus dat aids veroorzaakt.

Efficiënt in labo
De wetenschappers testen hun behandeling op patiënten en hopen dat ze werkt zoals ze in laboratoriumproeven ook efficiënt is gebleken.

De techniek bestaat erin de reservoirs te ontmaskeren die het HIIV-virus in slapende immuuncellen vormt, waardoor het virus naar het oppervlak van de cellen komt. Daar zou het natuurlijke immuunsysteem het virus kunnen elimineren.

In vitro studies van de nieuwe techniek - waarbij menselijke cellen in een laboratoriumomgeving worden gebruikt - bleken in januari zo succesvol dat de Deense Raad voor Onderzoek het team ruim 1,7 miljoen euro schonk om hun bevindingen te testen op HIV-patiënten.

"Beloftevol"
Die tests zijn nu aan de gang en volgens Dr. Ole Søgaard, onderzoeker aan het ziekenhuis van de Aarhus Universiteit en lid van het onderzoeksteam, zijn de eerste bevindingen "beloftevol".

"Ik ben bijna zeker dat we er zullen in slagen HIV te activeren uit de verbergplekken in het DNA", verklaart Søgaard.

"De uitdaging bestaat erin het immuumsysteem van de patiënten zo ver te krijgen het virus te herkennen en het te vernietigen. Dit zal afhangen van de sterkte en de gevoeligheid van de individuele immuunsystemen en van de grootte van het verborgen virus dat wordt ontmaskerd".

Preventie blijft cruciaal
Vijftien patiënten nemen momenteel deel aan de tests, de eerste resultaten worden naar verwachting in de tweede helft van dit jaar voorgesteld.

Søgaard benadrukt dat een genezing niet hetzelfde is als een preventief vaccin en dat het bewustzijn omtrent onveilig gedrag, waaronder onbeschermde seks en het delen van naalden, van groot belang blijft in de strijd tegen HIV.

 
In vitro studies van de nieuwe techniek - waarbij menselijke cellen in een laboratoriumomgeving worden gebruikt - bleken in januari zo succesvol dat de Deense Raad voor Onderzoek het team ruim 1,7 miljoen euro schonk om hun bevindingen te testen op HIV-patiënten

Met de huidige behandeling van HIV kan een patiënt een quasi normaal leven leiden met beperkte nevenwerkingen. Maar indien de medicatie wordt stopgezet, worden de HIV-reservoirs weer actief en beginnen ze het virus te vermenigvuldigen, waardoor de symptomen binnen twee weken weer de kop opsteken.

Besparing
Het vinden van een genezing zou ervoor zorgen dat een patiënt niet meer levenslang HIV-medicatie hoeft te nemen, wat de gezondheidszorg wereldwijd miljoenen zou besparen.

De Deense techniek wordt ook in Groot-Brittannië onderzocht, maar de studies hebben daar nog niet de klinische fase bereikt. Vijf universiteiten - Oxford, Cambridge, het Imperial College van London, het University College van London en het eveneens Londense King's College - hebben de handen in elkaar geslagen om een middel tegen HIV te vinden.

"Spectaculair moment"
"Het wordt een spectaculair moment wanneer de eerste patiënt op deze manier wordt genezen", verklaart Dr. John Frater van de universiteit van Oxford. "Dat zal aantonen dat we in de goede richting zitten en dat een genezing mogelijk is. Maar ik denk dat het nog vijf jaar zal duren eer we een middel hebben dat op grote schaal kan worden aangeboden".

De Deense techniek maakt gebruikt van geneesmiddelen die ook in de behandeling van kanker worden gebruikt.

Eerste genezing in 2007
Vijf jaar geleden heerste nog de consensus dat HIV ongeneeslijk is. Maar toen kreeg HIV-patiënt Timothy Ray Brown, die bekend raakte als 'De Berlijnse Patiënt, leukemie. Hij kreeg een beenmergtransplantatie van een donor met een zeldzame genetische mutatie waardoor Browns cellen resistent tegen HIV werden. Daardoor werd Brown in 2007 de eerste patiënt die volledig genas van zijn HIV-infectie.

Die procedure op grote schaal toepassen, is onmogelijk. Maar het geval Brown zorgde wel voor een koerswijziging in het onderzoek, waardoor wetenschappers zich naast het onderdrukken van de symptomen ook gingen focussen op het vinden van een genezing.

Daarbij gelden momenteel twee benaderingen. Ten eerste is er de gentherapie, die ernaar streeft het immuunsysteem resistent te maken tegen HIV. Dit is complex en duur en moeilijk toepasbaar op diverse genenpools in de wereldbevolking.

De tweede benadering is die van Søgaard en zijn collega's in Denemarken de universiteitengroep in Groot-Brittannië en andere labo's in de VS en Europa.

 
Het vinden van een genezing zou ervoor zorgen dat een patiënt niet meer levenslang HIV-medicatie hoeft te nemen, wat de gezondheidszorg wereldwijd miljoenen zou besparen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden