Donderdag 02/04/2020

Reportage

Nieuwe man, nieuwe stijl: Shoppen met Sam Bettens voor zijn eerste kostuum

Beeld Joris Casaer

Sam Bettens wordt al meer dan een halfjaar met ‘sir’ aangesproken in zijn thuisstad Palm Desert. Bij zijn transitie, die Sam vorig jaar in mei wereldkundig maakte, hoort ook een nieuwe kledingstijl. 

Een mijlpaal noemt hij het, dat allereerste maatpak. Sam Bettens is voor deze ­bijzondere gelegenheid afgezakt naar een Antwerpse vestiging van Café Costume. In het midden van de kleine zaak staat een box vol kleurrijke dassen en strikjes, tegen een van de roodmarmeren muren wordt een assortiment van whisky en cognac tentoongesteld. Sam is zichtbaar opgetogen over wat er te gebeuren staat: het hoekige ­silhouet en de zelfzekerheid die een maatpak aan zijn drager ­verleent, zijn het toppunt van ­mannelijkheid, vindt hij.

“Vroeger had ik altijd het gevoel dat ik me moest inhouden, wat mijn kledingkeuzes betreft”, geeft hij toe. “Als ik al eens een kostuum uit de kast haalde, moest er altijd wel íéts vrouwelijks zijn aan dat pak. Er ging zo veel energie ­verloren aan het afwegen van wat wel en niet kon als vrouw; eigenlijk was ik daar voortdurend mee bezig. Waarschijnlijk probeerde ik ook mijn kinderen te beschermen. Het laatste wat ik wilde, was dat ze zich voor mij zouden schamen als ik te mannelijk gekleed was.”

Dat de ‘v’ op zijn paspoort inmiddels een ‘m’ is geworden, opent op modevlak heel wat nieuwe deuren. Al geeft Sam toe dat het nog zoeken is naar zijn nieuwe stijl. “Zo heel erg veel ­verandert er nu ook weer niet, omdat ik mijn kleren al jaren niet meer op de vrouwenafdeling ging uitkiezen. En als ik op de voorbije twintig jaar terugkijk, zie ik ook dat mijn ­transitie al veel langer dan vorig jaar aan de gang is. Maar toch heb ik het gevoel dat ik nu iets ­verder kan gaan.”

Sinds zijn transitie kijkt Sam met een andere blik naar mannenmode. “Als mijn moeder en ik ­vroeger de Vogue kochten, bladerden we samen door de pagina’s om de outfits van de mannelijke modellen te beoordelen. Ik merk dat ik nu hetzelfde doe als ik ­bijvoorbeeld op de luchthaven rondloop. Dan kijk ik naar wat de mannen rondom mij dragen en probeer ik uit te vissen waarom iets wel of niet werkt, om het nadien toe te passen op mezelf.”

Joie de vivre

“Voordat ik mijn transitie ­bekendmaakte, werd ik regelmatig verward met een jonge gast van in de twintig”, grijnst Sam. Dat valt te begrijpen: Bettens draagt zijn jaren op een andere manier dan we van iemand van 47 gewend zijn; hij glimlacht haast voortdurend, praat geanimeerd en met de overdonderende joie de vivre van een twintiger.

Beeld Joris Casaer

Toch is het allerminst eenvoudig om een nieuwe stijl te moeten ­ontwikkelen wanneer je de veertig al even voorbij bent en je je niet meer kunt verschuilen achter de onwetendheid van de puberteit. “Al die dromen die ik had om met een pet en een wijde short over straat te lopen, ga ik moeten ­opbergen”, zegt hij. “Als een man van middelbare leeftijd kom je daar gewoon niet meer mee weg. Dat ik die periode nooit ga meemaken, kan ik soms ontzettend jammer vinden. Als jonge gast van 22 moet je maar een beetje sporten om met eender welk kledingstuk goed te staan. Op je 47ste wordt niks nog beter.” (lacht)

De recorder wordt van tafel gehaald en de drankjes worden aan de kant geschoven om plaats te maken voor stalen van de stof waaruit het toekomstige maatpak van Sam zal bestaan.

In het oog moet dat nieuwe pak overigens niet springen, vindt hij. “Ik ga liever voor klassiek”, zegt de zanger, terwijl hij tussen verschillende schakeringen blauw kiest. Enkel voor de voering gaat hij voor een exotischer motief: oranje met een print van palmbomen. “Dat is ook het uitzicht dat ik heb ­wanneer ik in Palm Desert wakker word. Symbolisch voor mijn eerste pak, vind ik.”

Wat later heeft Sam zijn blauwe trui uitgetrokken en staat hij in een hemd en een geklede broek voor de spiegel. “Als ik een hemdje draag, valt dat eindelijk zoals het in mijn hoofd altijd moest”, zegt hij ­opgelucht terwijl hij zichzelf vanuit verschillende hoeken bekijkt en met zijn handen over de witte stof glijdt. “Het is ook een verademing dat ik nu geen broeken meer hoef te dragen waarvan de band boven mijn heupen komt, zoals dat bij veel vrouwenbroeken wel het geval is.”

Sam Bettens vindt het belangrijk dat zijn bekken, dat door een half leven in het foute lichaam nog steeds wat breder is dan hij zou willen, niet te veel in de verf gezet wordt. “Ik mag eindelijk een man zijn, dus wil ik logischerwijs dat mijn ­kledingkeuzes dat weerspiegelen. Misschien is het een fase, maar ik wil nu even dat álles zo mannelijk mogelijk is. Ik wil boxershorts ­dragen. Zelfs op mijn deodorant moet ‘For men’ staan, al weet ik dat zoiets eigenlijk niet meer dan een marketingtool is.”

De grenzen van gender

Die angst om als het verkeerde ­gender benaderd te worden, zit er stevig ingebakken. “Mijn stem is, ondanks de hormonenkuur en stemcoaching, nog niet ­veranderd”, vertelt Sam. “Dus zoek ik vaak heil in kleding om die onzekerheid mee te camoufleren. Ik denk vooral veel na over de fit: dat de broeken die ik draag niet te strak zitten, dat het silhouet van mijn outfits zo recht mogelijk is zodat het de delen van mijn lichaam verhult die nog steeds wat aan de vrouwelijke kant zijn.”

Beeld Joris Casaer

Al beseft Bettens ook wel dat die obsessie met wat stereotiep ­mannelijk is misschien niet zal blijven duren. “Ik mail af en toe met een transgender man die ik ken van YouTube (Sam Bettens maakt zelf ook vlogs over zijn transitie op het platform; red). In het begin wou hij ook zo mannelijk mogelijk gekleed over straat lopen. Maar jaren later stak bij hem plots ook weer de drang op om te ­experimenteren met eyeliner, of om eens een roze T-shirtje te ­dragen. “Daar ben ik voor alle duidelijkheid nog niet aan toe, maar misschien ga ik ooit ook wel weer wat meer spelen met de grenzen van gender.”

Wanneer de afmetingen van Sam zijn opgeschreven, neemt hij op verzoek van de fotograaf – keurig in pak – plaats achter de toog. Voor de fotoshoot krijgt hij een glas whisky voorgeschoteld.

“Een echte drinker ben ik niet”, luidt het, terwijl hij gretig poseert. Sam is niet enkel een gewillige ­interviewee, maar ook een ­dankbaar onderwerp om te ­fotograferen. Er wordt niet ­gemopperd.

Wat later, op straat, belooft hij ons een foto door te sturen zodra hij zijn maatpak is gaan ophalen. En dan, bij wijze van bekentenis: “Nu moet ik alleen nog een ­gelegenheid vinden om dat pak te dragen. Eigenlijk kom ik niet zo vaak op keurige plekken. Och ja, ­desnoods plof ik wel met mijn pak in de zetel.”

Beeld Joris Casaer
Beeld Joris Casaer
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234