Woensdag 22/05/2019

Interview Lust en liefde

‘Niet eens geschokt of extreem verdrietig deed ik wat hij vroeg’

Beeld Thinkstock

Twee gekneusde zielen die elkaar begrepen en troost boden. Dat waren Bettina (44) en haar geliefde uit Ivoorkust. Na hem vond ze het kalme geluk bij haar echtgenoot. Maar het gemis bleef.

Toen ik zeventien was, ontmoette ik een man uit Ivoorkust. Hij woonde in het studentenhuis van mijn broer en zag eruit alsof hij maar niet kon besluiten of hij zijn nieuwe omgeving kon vertrouwen of niet. Aan tafel keek hij schichtig om zich heen, met ogen die naar alle kanten schoten. De angst in zijn blik was dan misschien niet dezelfde als mijn angst, met een andere intensiteit en oorzaak, maar er waren genoeg overeenkomsten om me tot hem aangetrokken te voelen. Er was iets ambivalents aan de hand: Ik kon hem zowel niet peilen, als beter begrijpen dan wie ook.”

Angststoornis

“Naar zijn pijn vroeg ik nooit. Ik wist dat hij van hieruit meestreed met een vrijheidsbeweging en behoorde tot een bevolkingsgroep die vervolgd werd. Daar moest ik het mee doen. Andersom vroeg hij ook niet naar mijn pijn, al moet die van mijn gezicht af te lezen zijn geweest. Al sinds mijn vroege jeugd lijd ik aan paniek­aanvallen die waren begonnen toen ik tijdens het hardop Bijbellezen, zoals bij ons in het gezin de gewoonte was, duizelig werd en begon te stotteren en niet verder durfde. Iedereen aan tafel begon te gniffelen en maakte grapjes: een onschuldig incident dat door de reactie van mijn moeder uitgroeide tot een monster. Want toen het nog eens gebeurde en nóg eens en ik huilend om hulp voor haar stond, kon zij alleen maar schreeuwen. ‘Er is niks aan de hand met je, helemaal niks!’ Zelf kreeg mijn moeder een ernstige angststoornis toen ik een jaar of zeven was. Dat haar dochter ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­hetzelfde zou overkomen was, denk ik achteraf, haar grootste vrees. Maar hoe kon ik dat weten, ik voelde alleen afwijzing.”

“Ik werd smoorverliefd op die ontheemde man met het prachtige, lange lichaam, de fijne trekken. Ik wilde ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­hem niet helpen, ik wilde hem leren kennen. Was het liefde? Of alleen herkenning, omdat je allebei gekwetst bent? En hebben die twee eigenlijk iets gemeen? Niet voor niets geldt ‘gezien willen worden’ als belangrijk kenmerk van grote liefde. Misschien dacht ik mezelf te kunnen begrijpen wanneer ik hem begreep. Zo maakte hij zich al snel onmisbaar. Maar voor een goed werkende, ronkende liefde is meer nodig, een geestelijke balans en de bereidheid jezelf t­­e willen delen met een ander. Hijzelf zag dat het allerbest en na een tijdje zei hij: ‘Het wordt niets tussen ons, je kunt beter iemand anders gaan zoeken’.”

Houvast

“Niet eens geschokt of extreem verdrietig deed ik wat hij vroeg, maar hem loslaten kon ik niet. In zijn woorden probeerde ik geen ‘verbreken van alle contact’ te horen, maar een voorstel om onze verhouding op een andere manier voort te zetten. Ik had hem zo nodig. Hij was als het ware de verbinding met mezelf, en op die manier bood hij mij iets wat alle lieve, ongecompliceerde mannen mij met al hun goedbedoelde empathie nooit zouden kunnen geven. Ik bleef achter hem aanlopen en hem ontmoeten, ook toen ik mijn latere echtgenoot tegenkwam. Deze tweede man had geen enkel trauma en geloofde blijmoedig en zonder ook maar een enkel voorbehoud in een toekomst met mij. Ik trouwde met hem, aanvankelijk zonder van hem te houden. Intuïtief begreep ik dat de houvast die hij bood precies was wat ik nodig had om mij staande te houden. De gehechtheid zou vanzelf wel komen, dacht ik. Want de andere optie – alleen blijven en wachten op de grote liefde – beschouwde ik als een luxe die alleen de ­ongekwetsten zich konden permitteren.”

“Wat ik hoopte gebeurde: mijn man herstelde het vertrouwen in mijzelf en toen we een kind kregen, verloor ik mijn Afrikaan uit het oog. Ook al rammelde er van alles aan mijn huwelijk. Ik had vaak het gevoel dat er slimmere mannen moesten zijn dan hij, mannen die aantrekkelijker waren, iets wat mij er niet van weerhield van hem te gaan houden. Het geschade meisje, waar de man uit Ivoorkust zo troostrijk dichtbij was bijgekomen, zag mijn echtgenoot niet, maar zijn rust maakte voor mij het omgaan met haar veel draaglijker. En ik ontdekte nog iets: de grote liefde zou dan misschien nooit binnen mijn bereik liggen, maar het verlangen ernaar wel. Ik keek romantische films, luisterde naar liefdesliedjes, en probeerde me in te beelden hoe het zou zijn als je iemand hebt in wie je helemaal kunt opgaan. Pas nog bijvoorbeeld zag ik The Notebook. Zoals die twee alleen oog hebben voor elkaar, ik wilde dat ik een hen was. Verlangen werd een vluchtoord. Ik stelde me voor hoe het zou zijn als ik daar ineens bij hem stond, en mijn Afrikaan en ik elkaar na jaren zouden weerzien.”

Geen bedreiging

“Het was mijn lieve man die in stilte alles beter begreep dan ik vermoedde. Vorig jaar opperde hij dat ik die man uit Ivoorkust eens moest traceren. ‘Hij heeft zoveel voor je betekend’, zei hij. Na wat speurwerk vond ik hem. Hij was niet teruggegaan naar Ivoorkust zoals ik altijd had verwacht, maar woonde om de hoek van mijn werk. Ik vond hem nauwelijks veranderd. De ontmoeting was er een vol herkenning en sindsdien zien we elkaar maandelijks, maar een bedreiging voor mijn huwelijk is hij niet. Hij mag dan nog steeds de enige zijn met wie ik mijn kern deel, de angst en ontheemdheid, na vijftien jaar begin ik te ontdekken dat je niet alles hoeft te delen met degene van wie je houdt. Het kalme geluk dat ik bij mijn ­echtgenoot vind, is me heel veel waard.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.