Zaterdag 04/04/2020

Opvoeden

‘Mama weg!’ Wat als je kind zich op één ouder richt

Beeld Getty Images

Het is niet de welkomstgroet die je voor (de nog slaperige) ogen had: “Mama weg! Papa doen!”, gilt je peuter wanneer je hem uit zijn bedje wilt tillen. Het komt geregeld voor dat kinderen een sterke voorkeur hebben voor een van de ouders. “Ik weet dat het een fase is, maar ik voel me toch ­afgewezen”, vertelt een vriendin. Wat doe je als je kind niets van jou moet hebben?

Dit zeggen de deskundigen

Vanaf ongeveer zes maanden begint een kind zich bewust te hechten aan mensen in zijn of haar directe omgeving. “De hardnekkige voorkeur voor één ouder zie je vaak pas bij kinderen van een jaar of twee. Ze worden wat dwarser en ­ontdekken dat ze een individu zijn met voorkeuren”, zegt jeugdpsycholoog Tamar de Vos-van der Hoeven. Op die leeftijd zijn ze nog niet in staat zich te verplaatsen in een ander. Ze begrijpen dus niet dat het niet leuk is voor papa of mama.

Waarom heeft het ene kind wél een mama- of papafase en het andere kind niet? Het is ­volgens deskundigen moeilijk om daar een vinger op te ­leggen, omdat er meerdere ­redenen kunnen zijn. “Soms is er een concrete aanleiding, de ­vader is bijvoorbeeld op reis geweest of mama was even ziek”, vertelt Vos-van der Hoeven. “Het kind past zich aan door zich tijdelijk op één persoon te richten.”

Het kan ook zijn dat het kind naar de ouder toetrekt die het meest toegeeflijk is. Andersom komt ook voor: de meest consequente ouder is favoriet bij kinderen die behoefte hebben aan grenzen. Over het algemeen geldt: zo’n periode gaat vanzelf voorbij. 

Het is belangrijk dat ouders elkaar steunen, juist wanneer de andere ouder er niet bij is, zegt Carlo Schuengel, hoogleraar ­orthopedagogiek aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. “Uit onderzoek weten we dat als de afgewezen ouder reageert door de voorkeursouder te ondermijnen in het bijzijn van kind, het vertrouwen van het kind in beide opvoeders daalt.”

Dankzij wetenschappelijke studies over hechting weten we dat het belangrijk is voor kinderen dat de opvoeders responsief zijn: ze zien de behoeften van het kind en reageren daar adequaat op. “Dus een ouder die grootmoedig verdraagt dat hij of zij even minder in beeld is, is vanuit de hechtingstheorie bezien nog steeds goed bezig”, zegt Schuengel. “Maar wellicht is dat een schrale troost...”

Wat kun je doen?

Creëer situaties waarbij het kind geen keuze heeft. Staat de kleine Boris erop dat mama hem naar bed brengt, dan zorg je ervoor dat mama even niet beschikbaar is rond die tijd. “Ik hoor vaak genoeg van vaders dat het prima gaat, totdat de moeder erbij komt”, zegt Vos-van der Hoeven. Op die manier stimuleer je omgang met de ­andere ouder.

Forceren heeft weinig zin. “Jonge kinderen willen graag zelf de controle hebben. Hoe meer de ouder zijn best doet, hoe meer het kind de ouder gaat afwijzen.” Natuurlijk kun je je als ouder aardig gekwetst voelen wanneer je kind niets van jou moet hebben. "Je mag best zeggen dat je het jammer vindt, maar maak je reactie niet te zwaar.”

Is het aan te raden om de ­impopulaire ouder vooral de leuke klusjes te laten doen, zoals pannekoeken bakken en voorlezen? De jeugdpsycholoog adviseert om als ouder vooral eigen onderonsjes met het kind te creëren. “Zoek naar een manier om aansluiting bij je kind te vinden, zoals samen fietsen of misschien is het badritueel iets wat je samen kunt doen. Ga niet de favoriete ouder kopiëren, want dan doe je het toch nooit goed.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234