Maandag 16/12/2019
Hans Maes (rechts) heeft al zes jaar een relatie met Len (midden). Zij is ook samen met Lucas (links). “We denken na over kinderen.”

Relaties

Liefde met z’n drieën: polyamorie is in opmars

Hans Maes (rechts) heeft al zes jaar een relatie met Len (midden). Zij is ook samen met Lucas (links). “We denken na over kinderen.” Beeld VRT

Polyamorie, daarover gaat het vanavond in het Eén-programma Durf te vragen. Steeds meer mensen zijn geïnteresseerd in iets anders dan de klassieke monogame relatie. En steeds vaker willen ze wat traditionele koppels ook willen: ‘Wie ook de biologische vader wordt, we zullen alledrie de ouderrol opnemen.’ Maar zo evident is dat niet. 

Hans Maes is al zes jaar samen met zijn vriendin Len. Zij heeft ook al twee jaar een relatie met Lucas, toevallig de beste vriend van Maes. De twee heren onderhouden geen romantische of seksuele relatie met elkaar, maar Maes heeft naast Len wel nog een andere partner. Ze zijn, met andere woorden, polyamoureus. 

“We zijn daar wat in gerold”, vertelt Maes, die bekend is als voorzitter is van Jong Vld. “Len en ik hebben elkaar altijd een zekere vrijheid gegund. Hoe langer we elkaar kenden, hoe beter we daarover konden praten en elkaar vertrouwden. Toen Len aangaf dat ze gevoelens had voor Lucas, hebben we samen gezocht naar een manier om daar mee om te gaan, zonder dat iemand gekwetst zou worden. Daar zijn heel voorzichtig twee relaties uitgegroeid.” 

Maes is vanavond te zien in het Eén-programma Durf te vragen, dat deze week over polyamorie gaat, of het openlijk onderhouden van meerdere romantische en/of seksuele relaties tegelijk. Hoeveel mensen polyamoureus zijn, is nooit wetenschappelijk vastgesteld. De Nederlandse organisatie Stichting Pluk De Liefde telde in 2017 ongeveer 27.000 Vlamingen in één of andere polyamoureuze constructie, of 3,3 procent. In datzelfde jaar kwam een rondvraag van Charlie Magazine en Het Nieuwsblad uit op een gelijkaardig aantal. Ruim een derde van alle Vlamingen zou af en toe wel nadenken over een alternatieve relatievorm, en 8 procent heeft ervaring met een open relatie. 

De indruk leeft in elk geval dat de interesse groeit. “Natuurlijk kwam polyamorie vroeger ook voor, in stilte. Maar nu het wat bekender is, gaan meer mensen er naar leven”, vertelt Katelijn Gijsel. Zij heeft een huis gekocht met haar zogenaamde nesting partner, en op dit moment hebben ze geen van beide een andere relatie. “We hebben het druk met verbouwingen.”

Gijsel onderhoudt ook mee de Facebook-pagina Polyamory Belgium, die nu 1.600 leden telt. “Dat aantal stijgt telkens het thema in de media komt. Onze stem klinkt steeds luider.” En dat betekent ook, zo stelt Gijsel, dat steeds meer adepten van de polyamorie willen wat traditionele koppels kunnen: samenwonen, trouwen en/of kinderen krijgen. 

Zo ook Maes. Hij woont samen met Len, Lucas woont alleen. Ze denken wel over samenwonen. “Ideaal is een huis met drie verdiepingen. Dan zouden we elk een eigen ruimte hebben”, denkt Maes. “Vooral als er kinderen zijn, lijkt me dat optimaal. Daar praten we wel over. We zijn het er min of meer over eens dat ongeacht wie de biologische vader is, we alle drie een opvoedende rol willen opnemen. Dan stoot je natuurlijk wel op een hoop wettelijke barrières. Hoe zit het met voogdij? Wat als we willen trouwen? En kunnen we met drie een huis kopen? Dat moeten we allemaal nog uitspitten.”

Trouwen is onmogelijk

Evident is dat alvast niet, weet Frederik Swennen, professor familierecht aan de Universiteit Antwerpen, die alternatieve gezinsvormen heeft onderzocht, waaronder polyamoureuze constellaties. “Die praktische beslommeringen zijn een knelpunt. Het is bijvoorbeeld absoluut niet verboden om met meerdere mensen een huis te kopen, maar banken zijn dat niet gewend. Hoewel drie mensen samen kapitaalkrachtiger zijn dan twee, krijgen ze dus heel moeilijk een lening.” Hetzelfde verhaal hoorde hij over notarissen die niet weten hoe ze de verdeling van huishoudelijke kosten en andere afspraken op papier moeten zetten. 

“Trouwen is voor ons onmogelijk”, legt Maes uit, want dat druist in tegen de aard van zijn relaties. Die zijn immers allemaal evenwaardig, en een huwelijk zou emotioneel en juridisch één daarvan voortrekken. “En je kan vandaag niet trouwen met meer dan één persoon.” 

Een vraag die Gijsel regelmatig tegenkomt, is eentje van koppels die al getrouwd zijn maar daarnaast ook andere relaties willen: als het huwelijk spaak loopt, kan de ene partner de ander ooit betichten van overspel, zelfs al zijn er afspraken gemaakt? “Er zijn mensen die daardoor het hoederecht over hun kinderen aangetast zien.”  

Ook Swennen krijgt steeds meer vragen over ouderschap met meer dan twee ouders. Wettelijk kan dat niet, hoewel het in de praktijk wel steeds vaker voorkomt. “Denk maar aan het homokoppel dat een kind krijgt met een vriendin.” Zij kunnen, net als mensen in een polyamoureuze constructie, zelf kiezen wie het officiële ouderschap opneemt, de derde (of vierde) partij moet zich tevreden stellen met een contract. “Maar als het misloopt, kom je daarmee niet zo ver in een rechtbank.” 

Bejaarden in cohousing

Maes wil met zijn deelname aan Durf te vragen tonen dat er meer is dan de traditionele duorelatie. “Er zijn steeds meer manieren om samen te leven, en wat wij doen, is daar een deeltje van.” Tegelijk is hij realistisch: “Ik heb niet de ambitie om de wettelijke belemmeringen hiermee open te breken. Ik denk dat de maatschappij daar nog niet aan toe is, en pushen lijkt me contraproductief.” 

Swennen geeft hem gelijk: nergens staat een legalisering van pakweg polygamie op de agenda. “Maar de vraag naar meer juridische soepelheid voor andere samenlevingsvormen zal wel toenemen: van bejaarden die co-housen tot vriendengroepen die samen een woonproject willen ontwikkelen om de kosten te drukken. Mensen in een polyamoureuze relatie zullen daar ook van profiteren.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234