Donderdag 24/10/2019

Liefde

“Kinderloze koppels zijn vaak bizar gelukkig”

Illustratiebeeld. Beeld Getty

De Nederlandse schrijfster Lisette Schuitemaker heeft geen kinderen en vindt dat allesbehalve erg. Ze schreef er een boek over en stelt vast dat veel mannen en vrouwen zonder kinderwens dat gevoel delen, in de hele wereld.

In een niet-representatieve steekproef bevroeg de 64-jarige Amsterdamse Lisette Schuitemaker 715 mannen en vrouwen wereldwijd over het thema kinderloosheid. De deelnemers, tussen de 29 en 92 jaar oud, kregen bewust geen kinderen of waren van plan er nooit te krijgen, een deel was ongewild kinderloos.

De redenen lopen uiteen: zo maakten de respondenten voor zichzelf al op jonge leeftijd uit nooit kinderen te willen, vonden ze nooit de juiste partner of was een nieuwe partner al voorzien van een nageslacht. Anderen hebben dan weer een getraumatiseerde jeugd gehad, botsten op onvruchtbaarheid of ontdekten langzamerhand dat het ouderschap niet voor hen weggelegd was. Schuitemaker goot haar bevindingen in het boek Gelukkig zonder kinderen. "Altijd kreeg er wel iets anders voorrang: nieuwe kansen, een nieuwe job. Een leven waarin ik voortdurend moest plannen en me zorgen maken om kinderen, trok me gewoon niet aan."

Een tiental van de respondenten komt uit België. Dat ook in ons land zeker niet elk koppel voor het huisje-boompje-kindje scenario gaat, bewijzen recente cijfers van de VUB. 13 procent van de Belgen tussen de 25 en 35 jaar blijft bewust kinderloos, 16 procent van de ondervraagde mannen, 11 procent van de vrouwen.

Een beetje trots

"In Nederland heeft zelfs 28 procent van de mannen geboren in 1970 geen kinderen, tegenover 18 procent van de vrouwen", weet Schuitemaker. "De helft koos daar bewust voor en is daar zelfs een beetje trots op: je zwemt immers tegen de stroom in."

Na haar bevraging trok de schrijfster een conclusie die de titel van haar boek werd: kinderloze koppels noemt ze zelfs 'bizar gelukkig'. "We spelen een waardevolle rol in de wereld van anderen, zijn gelukkig met de bijdragen die we leveren, zoals in onze job. Zo doen veel kinderloze mensen aan vrijwilligerswerk. Ik herinner me een consultant die wel 60 uur per week werkte, en zo zorgzaam was dat hij in het weekend met kinderen met een handicap werkte. En hoe groot het verdriet ook kan zijn wanneer zwanger worden niet lukt: een respondent werd leerkracht om op die manier bij kinderen te zijn. Vaak verbinden mensen zonder kinderen zich toch bewust met jonge mensen in de familie of bij vrienden."

Ook ontdekte Schuitemaker verschuivingen. "Door de pil, in 1960 geïntroduceerd, hebben vrouwen hun kinderwens kunnen sturen. En dus nemen ze nu ook in landen met collectieve samenlevingen, zoals die in het Oosten, vaker de beslissing geen kinderen te krijgen. Denk maar aan India of Pakistan, waar vrouwen voor zichzelf beslissen enkel in hun relatie of job te investeren."

"Nog een verrassing", gaat Schuitemaker verder, "is dat weinig respondenten druk ondervinden van familie, vrienden of samenleving om aan kinderen te beginnen. Het lijkt wel alsof de maatschappij kinderloosheid meer en meer geaccepteerd heeft, terwijl ikzelf nog opgevoed ben met het idee dat een leven alleen maar vervuld is met kinderen. En toch bestaat er nog steeds geen aardig woord voor een kinderloze vrouw: in Japan heet ze zelfs een 'vrouw van steen'. Ook mijn moeder begrijpt nog steeds niet wat me zo gelukkig maakt."

Schuitemakers beslissing om niet aan kinderen te beginnen, kwam er geleidelijk. "Rond mijn 19de vroeg ik me al af waarom iedereen zich wilde voortplanten. Pas op mijn 39ste, toen ik de man van mijn leven tegenkwam die zich al had laten steriliseren, ervoer ik een soort droefheid en eenzaamheid. Omdat een stukje van mij dolgraag toch de intimiteit van een kind had ervaren. Eén avond hebben we daarover gehuild. Zeker na de grote M, de menopauze, is die deur dicht. Ik sprak met veel vrouwen die dat moment echt afwachten."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234